Viktor Poslavskiy
Виктор Василевич Пославский (1896-йил 10-ноябр, Батуми – 1979-йил 17-май, Москва) – гидротехник олим, Ўзбекистон Фанлар академияси (1943), ВАСХНИЛ (1956) академиги, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1950). Социалистик Меҳнат Қаҳрамони (1976).
| Виктор Василевич Пославский | |
|---|---|
| Таваллуди |
10-ноябр 1896-йил Батуми |
| Вафоти |
17-май 1979-йил (82 ёшда) --> Москва |
| Истиқомат жойлари | Фарғона, Тошкент, Москва |
| Фуқаролиги |
|
| Соҳаси | гидротехник, мелиоратор |
| Таълими | Москва қишлоқ хўжалиги академияси |
| Мукофотлари |
|
Петровск қишлоқ хўжалиги академияси муҳандислик факултетини тугатган (1923). Ўрта Осиёдаги йирик ирригация ва гидротехника иншоотларини лойиҳалаш ва уларни қуришда қатнашган (1923—1933). Катта Фарғона канали қурилиши (1939—1940), Фарҳод ГЕС лойиҳаси (1942—1949) бош муҳандиси, Ўрта Осиё ирригация илмий тадқиқот институти директори (1949—1950). 1950—1963-йилларда турли сув хужалиги ва илмий тадқиқот муассасаларида ишлаган. Илмий ишлари суғориш ва Ўрта Осиё сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш масалаларига бағишланган, кўндаланг уюрма ҳодисасига асосланган сув олиш узелларининг оригинал конструксиясини яратган[1].
Таржимаи ҳоли
1896-йил 10-ноябрда Батумида туғилган. 1915-йилда Фарғонадаги гимназияни тугатиб, Москва қишлоқ хўжалиги институтига ўқишга кирган. Биринчи жаҳон уруши ва фуқаролар урушида қатнашган. 1923-йилда Москва қишлоқ хўжалиги академиясини тамомлаган. Ўша йилдан бошлаб Ўрта Осиё шаҳарларидаги турли сув хўжалиги муассасаларида ишлаган, ирригация тизимлари ва гидротехника иншоотларини излаш, лойиҳалаш, қуриш билан шуғулланган. Оддий муҳандисликдан бош қурилиш муҳандисигача бўлган йўлни босиб ўтган[2].
Катта Фарғона канали бош узели қурилиш ишларига раҳбарлик қилган. 1942-йилдан Шимолий Тошкент канали қурилиши бош муҳандиси, Фарҳод ГЕСни лойиҳалаш бўйича бош муҳандис. 1949—1950-йилларда Ўрта Осиё ирригация илмий-тадқиқот институтига раҳбарлик қилган. Бундан ташқари, у Ўзбекистон ССР Фанлар академияси (1943) ва Бутунроссия қишлоқ хўжалиги фанлари академиясининг (1966) ҳақиқий аъзоси[3], тўрт йил давомида Ўзбекистон ССР Фанлар академиясининг вице-президенти лавозимида ишлаган (1943—47), шунингдек, Тошкент сув хўжалиги политехникуми ҳамда Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институтида дарс берган. Ўзбекистон ССР Олий Кенгашига депутат этиб сайланган[2].
Виктор Пославский Фарғона водийсининг энергетик суғориш схемасини тузишда фаол иштирок этган, Ўрта Осиёдаги энг йирик сув омборларини лойиҳалаштирган, Ўрта Осиё ва бошқа иттифоқ республикаларидаги сув хўжалиги иншоотларини экспертизадан ўтказган. Гидротехника иншоотларини лойиҳалаш бўйича бир қатор такомиллаштириш муаллифи бўлиб, улар маҳаллий ва хорижий сув хўжалиги қурилишида қўлланган. Биринчи марта каналлар ва иншоотлар қуришда полимер материаллардан фойдалана бошлаган. 110 га яқин илмий ишлар муаллифи[2].
1950-йилдан Москвада ишлаган, СССР Пахтачилик вазирлиги Техник кенгаши раисининг ўринбосари, Илмий-техник кенгаш раиси, СССР Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Главводхозининг раҳбар ўринбосари – бош муҳандиси. 1959-йилдан Бутуниттифоқ гидротехника ва мелиорация илмий-тадқиқот институтида филтрацияга қарши чора-тадбирлар лабораториясини бошқарган, 1963-йилдан то вафотига қадар ушбу институтда маслаҳатчи профессор бўлган[2].
У 1979-йил 17-майда вафот этди ва Москвадаги Головинский қабристонига дафн қилинди[2]. ЎзМЕ маълумотларида Тошкент шаҳрида вафот этган деб кўрсатилган[4].
Мукофотлари ва фахрий унвонлари
- Социалистик Меҳнат Қаҳрамони (1976-йил 3-декабр) – ирригация соҳасида фан ва амалиётга қўшган улкан ҳиссаси учун ҳамда саксон ёшга тўлиши муносабати билан;
- Ленин ордени (1970);
- Ленин ордени (1961);
- Ленин ордени (1950);
- „Ҳурмат Белгиси“ ордени (1939-йил 21-январ) – қишлоқ хўжалигидаги юксак ютуқлари ва айниқса, пахтачилик режасини ортиғи билан бажарганлиги учун;
- Ленин ордени (1939-йил 23-декабр);
- Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби;
- Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган ирригатор;
- Октябр Инқилоби ордени;
- Меҳнат Қизил Байроқ ордени;
- Меҳнат Қизил Байроқ ордени;
- Бир қатор медаллар.
Манбалар
- ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „Пославский, Виктор Васильевич“ (ру). wарҳероэс.ру. Қаралди: 20-ноябр 2023-йил.
- ↑ Пославский Виктор Васильевич, 35-том (ру), Москва: Катта Россия энсиклопедияси, 2004—2007. Қаралди: 20-ноябр 2023-йил.
- ↑ Пославский Виктор // П—Пўстлоқхўрлар. Тошкент: Ўзбекистон миллий энсиклопедияси Давлат илмий нашриёти, 2000—2005 — 367-бет. Қаралди: 20-ноябр 2023-йил.
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Олим ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
- 10-noyabrda tugʻilganlar
- 1896-yilda tugʻilganlar
- 1979-yilda vafot etganlar
- 17-mayda vafot etganlar
- Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
- Lenin ordeni sohiblari
- Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
- Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
- Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
- Olimlar haqidagi chala maqolalar
- Kishilar
- Batumida tugʻilganlar
- Moskvada vafot etganlar
- Xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasining oltin medali bilan taqdirlanganlar
- Xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasining kumush medali bilan taqdirlanganlar
- Birinchi jahon urushi qatnashchilari (Rossiya)
- Rossiyadagi fuqarolar urushi qatnashchilari
- Gidrotexniklar
- SSSR melioratorlari
- Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan irrigatorlar
- Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 2-chaqiriq deputatlari
- Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
- Alifbo boʻyicha siyosatchilar