Ziyosfera

Viktor Shestopal

Viktor Arnoldovich Shestopal (1936-yil 1-oktyabr, Petropavlovsk) – sovet va qirgʻiz haykaltaroshi, Qirgʻiziston SSRda xizmat koʻrsatgan rassom (1985), Qirgʻiziston Respublikasi xalq rassomi (1997), Adabiyot, sanʼat va meʼmorlik sohasidagi Qirgʻiziston Respublikasining Toʻqtoʻgʻul nomidagi Davlat mukofoti laureati (2002), professor (2003), SSSR Rassomlar uyushmasi aʼzosi (1970).

Viktor Arnoldovich Shestopal
Tavalludi 1936-yil 1-oktyabr (1936-10-01) (90 yosh)
Petropavlovsk, Qozogʻiston SSR, SSSR
Sohasi haykaltarosh
Mukofotlari Qirgʻiziston Respublikasi xalq artisti (1999)

Qirgʻiziston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1985)

Adabiyot, sanʼat va arxitektura sohasidagi Toʻqtoʻgʻul nomidagi Qirgʻiziston Respublikasi Davlat mukofoti (2002)

Hayoti

Viktor Shestopal 1936-yil 1-oktyabrda Petropavlovskda tugʻilgan. Uning otasi KarLAGda jazo muddatini oʻtagan. Lager hisobchisi sifatida u xizmat safarlaridan birida dorixonada ishlagan Viktorning onasi bilan uchrashgan. Ularning nikohi roʻyxatga olinmagan. Otasi ozod etilgandan soʻng, oilasi bilan Odessaga koʻchib oʻtgan. 1941-yilda Kubanga, u yerdan esa Viktorning onasining vatani Petropavlovskga evakuatsiya qilingan. 1944-yilda oila Odessaga qaytib kelgan.

1951-yilda toʻrt yillik rassomlik maktabini va umumtaʼlim maktabining yettinchi sinfini tugatgach, Odessa rassomlik maktabining rassomlik boʻlimiga hujjat topshirgan. 1956-yilda kollejni tugatgan va armiyaga chaqirilib, Dushanbe shahrida xizmat qilgan. 1965-yilda A.N.Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutini tamomlagan. Shestopalning oʻqish davrida Oʻzbekiston SSR Madaniyat vazirligi uning asarini sotib olishni boshlagan. Institutni tugatgach, 1965-yilda Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyatining Yangiyoʻl tumanida oʻzining birinchi haykalini K.Marksga oʻrnatgan.

1965-yil oktyabr oyidan Qirgʻizistonda yashagan. 1966-yildan Frunze politexnika instituti, Qirgʻiziston davlat qurilish, transport va arxitektura universiteti, S.A.Chuykov nomidagi Qirgʻiziston davlat rassomlik bilim yurtida chizmachilik va haykaltaroshlik oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Pedagogik faoliyatida oʻqituvchilikdan professor, kafedra mudirigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtgan[1].

Monumental haykallar orasida eng mashhuri Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlgan askarlar haykali (Toʻqmoq) va Bishkek markazida Qirgʻiziston-Rossiya-Slavyan universiteti yonida oʻrnatilgan A.S.Pushkin haykali hisoblanadi. T.Gerzen va V.Dimov bilan hamkorlikda Kirov suv omborida tematik relyeflar va V.I.Leninning monumental portretini yaratgan<[2].

1953-yildan respublika, umumittifoq va xalqaro koʻrgazmalarda qatnashgan. Atoqli shaxslarning haykallari boʻyicha bir qator tanlovlar gʻolibi boʻlgan (K.Skryabin – 1982-yilda oʻrnatilgan bronza yodgorligi; A.S.Pushkin – shoirning 200 yilligiga bagʻishlangan tanlov (1999); Qurmanjan-datki (2001))[3].

Shestopalning aksariyat (35 ga yaqin) asarlari G.Aytiev nomidagi Qirgʻiziston milliy tasviriy sanʼat muzeyida saqlanadi. Ayrimlari Nyu-York, Istanbul va Bishkekdagi shaxsiy kolleksiyalarda saqlanadi.

Mukofotlari

Manbalar

  1. ↑ I seet razumnoe, dobroe, vechnoe…
  2. ↑ Biografiya na sayte open.kg
  3. ↑ Kak prekrasen etot mir, posmotri!.. (Wayback Machine saytida 2021-07-31 sanasida arxivlangan) — Slovo Kыrgыzstana
  4. ↑ „RYaD KЫRGЫZSTANTsEV NAGRAJDENЫ GOSUDARSTVENNЫMI NAGRADAMI“. 2021-yil 31-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 27-noyabr.
  5. ↑ Ukaz Prezidenta Kыrgыzskoy Respubliki ot 16 maya 2007 goda UP № 253 «O nagrajdenii ordenom «Manas» III stepeni Shestopala V. A.»
  6. ↑ Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 23 avgusta 1999 goda № 1106 «O nagrajdenii medalьyu Pushkina»
  7. ↑ Ukaz Prezidenta Kыrgыzskoy Respubliki ot 28 oktyabrya 1997 goda UP № 298 «O prisvoenii pochyotnogo zvaniya «Narodnыy xudojnik Kыrgыzskoy Respubliki» Asrankulovu A. B., Shestopalu V. A.»
  8. ↑ Shestopal Viktor Arnolьdovich
  9. ↑ Biografiya na sayte Kirgizskogo natsionalьnogo muzeya izobrazitelьnыx iskusstv 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Viktor_Shestopal" dan olindi