Viktor Zavalin
Виктор Василевич Завалин (1921- 1978) – совет аскари. Улуғ Ватан ва Совет-Япон урушлари қатнашчиси. Совет Иттифоқи Қаҳрамони (1944). Гвардия катта сержанти[1] .
| Завалин Виктор Василевич | |
|---|---|
| Таваллуди | 1921-йил 11-декабр |
| Фуқаролиги |
|
| Унвони |
|
Биография
Виктор Василевич Завалин 1921-йил 11-декабрда РСФСРнинг Владимир вилояти, Юревский тумани Пене қишлоғида (ҳозирги Россия Федерациясининг Владимир вилояти, Юрев-Полский тумани) деҳқон оиласида туғилган. Қишлоқ мактабининг бешинчи синфини тугатгандан сўнг, у Ярославл вилояти Переславл-Залесский шаҳридаги заводда шогирдлик мактабида ўқишни давом эттирди[2] .
В. В. Завалин 1941-йил апрел ойида Ярославл вилоятининг Переславл округ ҳарбий рўйхатга олиш бошқармаси томонидан Ишчи-деҳқонлар Қизил Армияси сафига хизмат қилиш учун чақирилди. Қизил Армия аскари В. В. Завлин 1942-йил августдан фашист босқинчилари билан жангларда қатнаша бошлади. У Сталинград (1942-йил 30-сентябрдан – Дон) фронти таркибида жанг қилган. Сталинград жанги иштирокчиси. Завалин 1942-йил октябр ойида оғир яраланди.
1943-йил августдан 1943-йил октябргача Ғарбий фронт таркибида 5-механизациялашган корпус таркибида жанг қилди. В. В. Завалин Суворов операциясида қатнашган.
1943-йил октябр ойида Виктор Василевич хизмат қилган корпус ислоҳот учун олиб қўйилади ва 5-механиклаштирилган корпус ва 5-танк корпуси негизида 1944-йил 25-январда 1-Украина фронти таркибига кирувчи 6-танк армияси тузилди.
1944-йил январ-феврал ойлари охирида кичик сержант В. В. Завалин Корсун-Шевченковский операциясида қатнашди. Уб22-февралда 6-танк армияси 2-Украина фронтига қайта тайинланди ва Уман-Ботошан операциясида қатнашди. 1944-йил март ойининг иккинчи ярмида 6-танк армиясининг илғор бўлинмалари Могилев-Подолский шаҳри яқинидаги Днестрга етиб келишди. 1944-йил 20-мартга ўтар кечаси кичик сержант В. В. Завалин отряди бочка ва салларда душман ўқлари остида сув тўсиғидан биринчи бўлиб ўтиб, дарёнинг ўнг қирғоғида қўмондонлик баландлигини эгаллади. Чўққиларни қайтариб олишга уриниб, немислар эрталаб ўн бешдан ортиқ қарши ҳужумларни бошладилар. Аммо отряд насистларга катта зарар етказган ҳолда баландликни сақлаб турди. Бу жангда кичик сержант В. В. Завалиннинг шахсан ўзи душманнинг 76 аскарини қириб ташлади. Немис босқинчиларига қарши кураш фронтида қўмондонликнинг жанговар топшириқларини намунали бажаргани, кўрсатган жасорати ва қаҳрамонлиги учун СССР Олий Кенгаши Президиумининг 1944-йил 13-сентябрдаги фармони билан кичик сержант Виктор Василевич Завалин Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони билан тақдирланган.
1944-йил 12-сентябрда 6-танк армияси гвардия армиясига айланди. 1944-йил августдан октябргача Виктор Василевич Иаси-Кишинёв ва Бухарест-Арад операцияларида иштирок этиб, Барлад, Фоксани, Плоести, Бухарест шаҳарларини қамалдан озод қилди.
1945-йил 17-мартда 6-гвардия танк армияси 3-Украина фронтига ўтказилди ва Вена стратегик ҳужумида ҳам қатнашди. Вена озод қилингандан кейин гвардия катта сержанти В. В. Завалин 2-Украина фронти таркибида Брно ва Прагани озод қилиш жангларида қатнашди.
Виктор Василевич учун Улуғ Ватан уруши Прибрамда тугади, у ерда 1945-йил 11-майда 6-гвардия танк армиясининг бўлинмалари генерал-лейтенант фон Пюклернинг Ваффен-СС қўшинларининг ютуғини тўхтатди. Аммо уруш ҳали тугамаган эди. 1945-йил ёзида 6-гвардия танк армияси Мўғулистон Халқ Республикасига ўтказилди, у ерда Трансбайкал фронти таркибида 1945-йилги Совет-Япон урушининг Хинган-Мукден операциясида қатнашди. Квантунг армияси таслим бўлгандан сўнг, 6-гвардия танк дивизияси Транс-Байкал ҳарбий округи қўшинлари таркибига киритилди ва 6-чи механизациялашган армия деб ўзгартирилди.
1946-йил июн ойида гвардия катта сержанти В. В. Завалин демобилизация қилинди ва Переславл-Залесскийга қайтди. Бироз вақт у урушдан олдин ишлаган заводда механик бўлиб ишлади, кейин эса Украина ССРнинг Херсон шаҳрига кўчиб ўтди[3].
Виктор Василиевич 1978-йил 12-майда вафот этди ва Херсондаги Камишанский қабристонига дафн этилган.
Мукофотлар
Олтин юлдуз медали (1944-йил 13-сентябр);
Ленин ордени (1944-йил 13-сентябр);
Адабиёт
- Герои Совецкого Союза: Краткий биографический словар / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. – М.: Воэниздат, 1987. – Т. 1 /Абаэв – Любичев/. – 911 с. – 100 000 экз. – ИСБН оц., Рег. № в РКП 87-95382.
- Герои огненных лет. 3-е изд, 1985.
- Герои твои, Херсонщина, 1980.
- Земли Владимирской богатыри: очерки о Героях Советского Союза.
Манбалар
- ↑ На момент представления к званию Героя Совецкого Союза – младший сержант.
- ↑ Нине фабрика „Залесе“.
- ↑ „Общедоступный электронный банк документов «Подвиг Народа в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.“. 2014-йил 14-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 20-сентябр.
Ҳужжатлар
- „Герой Советского Союза“. 2012-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган.
- „Указ Президиума Верховного Совета СССР“. 2013-йил 24-майда асл нусхадан архивланган.
- „Указ Президиума Верховного Совета СССР“. 2013-йил 24-майда асл нусхадан архивланган.
- „Указ Президиума Верховного Совета СССР“. 2013-йил 24-майда асл нусхадан архивланган.