Ziyosfera

Violet Jessop

Виолет Cонстанcе Жессоп (1887-йил 2-октябр, Аргентина – 1971-йил 5-май, Англия) – ХХИ аср бошларида Ирландия ва Аргентина океан лайнерларида фаолият юритган стюардесса ва ҳамшира. 1912-йилда РМС Титаниc, 1916-йилда эса ҲМҲС Британниc кемалари чўкиб кетганида бортда бўлган ва омон қолган. Шунингдек, британияликларнинг ҲМС Ҳаwке кемаси билан тўқнашиб кетган РМС Олймпиc кемаси бортида ҳам бўлган[1][2].

Виолет Cонстанcе Жессоп
Таваллуди 1887-йил 2-октябр (1887-10-02) (139 ёш)
Баҳíа Бланcа, Аргентина
Вафоти 5-май 1971-йил(1971-05-05)
(83 ёшда)
Греат Ашфиэлд, Англия
Касби Ҳамшира
Турмуш ўртоғи
Жоҳн Ж. Леwис
(турм. 1923; ажр. 1924)

Ҳаёти

Виолет Cонстанcе Жессоп 1887-йил 2-октябрда Аргентинанинг Баҳíа Бланcа шаҳри яқинида туғилган. У ирландиялик муҳожирлар Wиллиам ва Катҳерине Жессопнинг тўнғич қизи бўлган[3][4]. Жессоп тўққиз фарзанднинг биринчиси бўлиб, унинг ука ва сингилларининг беш нафари ёшлигида ҳалок бўлишган[5]. У болалигининг кўп қисмини ука-сингилларига ғамхўрлик қилиш билан ўтказган. У болалигида сил касаллиги билан оғриган. Шифокорларнинг касаллик ўлимга олиб келишади деб ташхис қўйишига қарамай, омон қолган. Жессоп 16 ёшга тўлганида унинг отаси бошидан ўтказган жарроҳлик амалиёти асоратлари туфайли вафот этган ва унинг оиласи Англияга кўчиб ўтган. У ерда Жессоп монастир мактабида ўқиган ва онаси кемада стюардесса бўлиб ишлаган пайтда кенжа синглисига ғамхўрлик қилган[3][5]. Онаси касал бўлиб қолганидан сўнг Жессоп мактабни ташлаган ва онаси ишлайдиган жойга бориб, стюардесса бўлиб ишлаш учун ариза берган. Жессоп ишга олиниши учун ўзига жалб қилмайдиган усулда кийиниши керак эди[6]. 1908-йилга келиб 21 ёшга тўлганида унинг биринчи стюардессалик фаолияти Роял Маил Лине компаниясида бўлган[3][5].

РМС Олймпиc

1911-йилда Жессоп РМС Олймпиc кемасида стюардесса бўлиб ишлай бошлаган[7]. Олймпиc ўша пайтлардаги энг катта ва ҳашаматли кемалардан бири эди[3]. Жессоп 1911-йил 20-сентябрда Олимпиc кемасида Саутгемптон шаҳридан жўнаб кетган ва Британиянинг ҲМС Ҳаwке ҳарбий кемаси билан тўқнашганда кема бортида бўлган эди[1][7]. Тўқнашувдан сўнг ҳалок бўлганлар бўлмаган ва шикастланганига қарамай, кема чўкмасдан портга қайтиб келишга муваффақ бўлган[1][7]. Жессоп ўз хотираларида бу тўқнашувни қайта эсламасликни хоҳлашини ёзиб қолдирган. У 1912-йил апрел ойигача РМС Титаниc кемасига ўтказилгунга қадар Олимпиcда ишлашни давом эттирган[5].

РМС Титаниc

Жессоп 1912-йил 10-апрелдан бошлаб, 24 ёшида стюардесса сифатида РМС Титаниc кемасида ишлай бошлаган[1]. Тўрт кундан сўнг, 14-апрелда кема Шимолий Атлантика океанидаги айсбергга урилган ва тўқнашувдан тахминан икки соату қирқ дақиқа ўтиб чўкиб кетган[8]. Жессоп ўз хотираларида ҳалокат вақтида унга инглиз тилини билмайдиган йўловчиларга кема ҳалокатга учраганида ўзини қандай тутишни ўргатиш кераклиги буюрилганлигини айтган[3]. Унга 16-қутқарув қайиғига тушиш буюрилган ва қайиқ туширилаётганда кема офицерларидан бири унинг қўлига чақалоқ берган. Эртаси куни эрталаб Жессоп ва бошқа омон қолганлар РМС Cарпатҳиа кемаси томонидан қутқарилган ва 18-апрел куни Ню-Ёрк шаҳрига олиб келинган. Жессопнинг сўзларига кўра, Cарпатҳиа бортида бўлган вақтида бир аёл, эҳтимол чақалоқнинг онаси келиб унинг қўлидан чақалоқни олган ҳамда ҳеч нарса демасдан, йиғлаган ҳолда югуриб кетган[3]. Ню-Ёрк шаҳрига етиб келганидан кейин у Саутгемптонга қайтган[7].

ҲМҲС Британниc

Биринчи жаҳон урушида Жессоп Бритиш Ред Cроссда стюардесса бўлган[3]. 1916-йил 21-ноябр куни у Эгей денгизида немис ҳарбий-денгиз минасига тегиб чўкиб кетган ҲМҲС Британниc бортида эди[1][9]. Британниc ҳалокатдан 55 дақиқа ўтгач бутунлай чўкиб кетган ва кема бортда бўлган 1,066 кишидан 30 нафари ҳалок бўлган.

Британниc кемаси чўкиб кетаётганда, Жессоп ва бошқа йўловчилар қутқарув қайиқларини парчалаб ташлаган кема перванелларига урилиб кетиб, ҳалок бўлишлари мумкин эди. Жессоп қутқарув қайиғидан сакрашга мажбур бўлган, натижада у бошидан жароҳат олган, аммо, омон қолган[1][5]. Жессоп билан бирга Титаниc кемасидандан омон қолган Артур Жон Приэст ва Арчи Жеwелл ҳам Британниc бортида бўлган ҳамда уларнинг иккаласи ҳам тирик қолган[9].

Галерея

  • RMS Olympic. 1911-yil.
    РМС Олймпиc. 1911-йил.
  • RMS Titanic. 1912-yil.
    РМС Титаниc. 1912-йил.
  • HMHS Britannic. 1916-yil.
    ҲМҲС Британниc. 1916-йил.
  • Belgenland. 1914-yil.
    Белгенланд. 1914-йил.

Кейинги ҳаёти

Жессоп 1920-йилда Wҳите Стар Лине компаниясига ишга қайтган[1]. Кейин эса Ред Стар Лине ва Роял Маил Лине компанияларида ишлаган[10]. Ред Стардаги фаолияти давомида Жессоп компаниянинг энг катта кемаси Белгенландда дунё бўйлаб икки маотаба саёҳат қилган. Жессоп 36 ёшида Wҳите Стар Лине кемаси ишчиси Жоҳн Жамес Леwисга турмушга чиққан. Леwис РМС Олймпиc ва РМС Мажестиc кемаларида ҳам хизмат қилган эди. Улар тахминан бир йил бирга яшаганидан сўнг, ажрашишган. 1950-йилда Жессоп нафақага чиққан.

Виолет Жессоп 1971-йилда, 83 ёшида юрак хуружидан вафот этган[11][10].

Оммавий маданиятда

1958-йилда суратга олинган „А Нигҳт То Ремембер“ филмида денгиз флоти меъмори Тҳомас Андреwс (бош ролни Мичаэл Гоодлиффе ижро этган) бошқа йўловчиларга ўрнак бўлиш учун қутқарув нимчаси кияётганини тасвирланган. Жамес Cамероннинг 1997-йилда суратга олинган „Титаниc“ филмида худди шунақа саҳна Андреwс ҳамда Луcй исмли стюардесса иштирокида содир бўлган. Улар ҳам йўловчиларни худди шундай қилишга кўндириш учун ўзларининг қутқарув нимчаларини кийишган.

1979-йилда суратга олинган „С. О. С. Титаниc“ телефилмида Жессоп образини Мадге Рян гавдалантирган.

2000-йилги „Британниc“ телевизион филмида бош қаҳрамон Вера Cампбелл (Аманда Рян бош ролни ижро этган) бўлиб, у тўрт йил олдин чўкиб кетган Титаниc кемасидан омон қолгани учун Британниcда саёҳат қилишга қўрқар эди.

2006-йилдаги „Шадоw Диверс“ экспедициясида Жоҳн Чаттертон ва Ричиэ Коҳлер ҲМҲС Британниc кемасини ўрганиши керак бўлган гуруҳни бошқарган. Гуруҳ бир қатор вазифаларни бажариши керак эди, жумладан, кема чўкишига сабаб бўлган асосий омилларни кўриб чиқиш. Жамоа РМС Титаниcнинг чўкиши ҳақидаги фикрни ўзгартирадиган далилларни ҳам қидирган эди.

Жессоп образи Чрис Бургесснинг „Иcеберг — Ригҳт Аҳеад!“ номли спектаклида ҳам акс эттирилган. Ушбу саҳна асари 2012-йил март ойида РМС Титаниc кемаси чўкиб кетганининг 100 йиллиги муносабати билан Ҳигҳгатедаги Гатеҳоусе тепалигида биринчи марта саҳналаштирилган. Унда Жессоп ролини Амй-Жойcе Ҳастингс ижро этган[12].

2020-йилда чоп этилган Алма Кацунинг „Тҳе Деэп“ номли тарихий қўрқинчли романида Виолет Жессоп образи иккинчи даражали қаҳрамон сифатида иштирок этган. Хаёлий бош қаҳрамон Жессоп билан Титаниc кемасида ишлаётганда учрашади. Бош қаҳрамон унга иш таклиф қилади ва кейинчалик у билан биргаликда Британниc кемасида ишлайди.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Дамон, Дуане (Април 2012). „Ангел оф тҳе Wҳите Стар Виолет Жессоп“. Cобблестоне. 33-жилд, № 4. 16-бет.
  2. ↑ Каплан, Давид А.; Ундерwоод, Анне (25 Новембер 1996). „Тҳе иcеберг cометҳ“. Неwсwеэк. 128-жилд, № 22.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Жессоп, Виолет; Махтон-Граҳам, Жоҳн. Титаниc Сурвивор. Доббс Феррй, Неw Ёрк: Шеридан Ҳоусе, 1997. ИСБН 1-57409-184-0. 
  4. ↑ „Виолет Жессоп Биограпҳй“. Биограпҳй.cом. А&Э Телевисион Нетwоркс. 2012-йил 17-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 26-апрел.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Соломон Реид, Дебораҳ (1 Жануарй 1998). "Титаниc сурвивор: тҳе неwлй дисcоверед мемоирс оф Виолет Жессоп wҳо сурвивед ботҳ тҳе Титаниc анд Британниc дисастерс". Тҳе Wомен'с Ревиэw оф Боокс 15: 9. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_wоменс-ревиэw-оф-боокс_1998-01_15_4/паге/8. 
  6. ↑ Станлей, Жо (Април 2000). "Wитҳ Cутласс анд Cомпресс: Wомен'с Релатионс wитҳ тҳе Сеа". Гендер & Ҳисторй 12 (1): 232–236. дои:10.1111/1468-0424.00179. ИССН 0953-5233. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_гендер-ҳисторй_2000-04_12_1/паге/н241. 
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 Уптон, Эмилй „Тҳе wоман wҳо сурвивед алл тҳреэ дисастерс абоард тҳе систер шипс: Тҳе Титаниc, Британниc, анд Олймпиc“. Тодай И Фоунд Оут.cом (2014-йил 28-январ). Қаралди: 2016-йил 26-апрел.
  8. ↑ Протасио, Жоҳн (2012). "А Титаниc Cентенниал". Навал Ҳисторй 26 (2): 48. 
  9. ↑ 9,0 9,1 Глеиcк, Элизабетҳ; Cарассава, Антҳеэ (26 Оcтобер 1998). „Деэп Сеcрец“. Тиме Интернатионал (Соутҳ Паcифиc Эдитион). № 43. 72-бет.
  10. ↑ 10,0 10,1 Wйнн, Степҳен; Wйнн, Таня. Wомен ин тҳе Греат Wар. Пен & Сwорд Боокс Лимитед, 2017 — 87-бет. ИСБН 978-1-4738-6542-6. 
  11. ↑ Жессоп, Виолет. Титаниc Сурвивор. Шеридан Ҳоусе, 2012 — 224-бет. ИСБН 978-1-4617-4032-2. 
  12. ↑ „Иcеберг – Ригҳт Аҳеад!“. Оватион Тҳеатрес. Қаралди: 2017-йил 14-август.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Violet_Jessop" dan olindi