Vladimir Aleksenko
Владимир Аврамович Алексенко (русча: Владимир Аврамович Алексенко ; 1923-йил 27-январ - 1995-йил 16-июн) - Иккинчи Жаҳон уруши пайтида қуруқликдаги авиация эскадрони ва полк командири, икки марта Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони билан тақдирланган инсон. У биринчи марта Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонини 107 та ҳужумни амалга оширгани учун, иккинчи мукофоти эса яна 143 та ҳужумни амалга оширгани учун берилган, аммо уруш охирига келиб у жами 292 та ҳужумни амалга оширган. Урушдан кейин у ҳарбий хизматда қолди ва Бош штаб Ҳарбий академияснитамомлагандан сўнг генерал-лейтенант унвонига сазовор бўлди. 1967-йилдан 1974-йилгача у 5-ҳаво армиясига қўмондонлик қилган.
Владимир Аврамович Алексенко
| |
|---|---|
| Асл исми | Владимир Аврамович Алексенко
|
| Туғилган санаси ва жойи | 27-январ 1923-йил Совет Иттифоқи, Краснодар ўлкаси, Кримский тумани, Киэвское қишлоғи |
| вафоти | 16-июн 1995-йил (72 ёшда) Одесса, Украина |
| Садоқати | |
| Сервиcе/бранч | |
| фаолият йиллари | 1941 – 1978 |
| Даража | Генерал-лейтенант |
| Ўтказилган буйруқлар | 15-гвардия ҳужуми авиация полки |
| Жанглар/урушлар | Иккинчи жаҳон уруши
Вйборг-Петрозаводск ҳужуми Болтиқбўйи ҳужуми Шарқий Пруссия ҳужуми
|
| Мукофотлар | Совет Иттифоқи Қаҳрамони (икки марта) |
Ёшлик
Алексенко 1923-йил 27-январда Краснодар ўлкасининг Киэвское қишлоғида рус деҳқон оиласида туғилган. 1940-йилда у ўрта мактабни тугатди ва Краснодар учиш клубида қатнашди. 1941-йил май ойида Қизил Армия сафига чақирилди.[1][2]
Иккинчи жаҳон уруши
1942-йилда Алексенко Краснодар ҳарбий учувчиларнинг учиш мактабини тамомлаган. 1943-йилда у Коммунистик партияга қўшилди. 1943-йил феврал ойида Алексенко Ленинград фронтидаги 15-гвардия ҳужум авиация полкида кичик лейтенант унвони билан Илюшин Ил-2 учувчиси бўлди. 1944-йил бошида Алексенко Ленинград қамалини бузиб ташлаган Ленинград-Новгород ҳужуми пайтида ҳужумларни амалга оширди. 1944-йилнинг ёзида у Вйборг-Петрозаводск ҳужумида қатнашди, бу давомий урушни тугатишга ёрдам берди. 12-июнда Алексенко ва унинг парвози немис қирувчиларини тўқнашди, Алексенко улардан иккитасини отиб ташлади. Кузда у Болтиқбўйи ҳужумида жанговар парвозларни амалга оширди.[1]
1945-йил январ ойидан эскадрон командири Алексенко Шарқий Пруссия ҳужумида жанг қилди. Феврал ойида у полк командирининг ўринбосари бўлди. 27-апрелда у Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони ва немис қўшинлари ва техникаси концентрациясига қарши 107 марта муваффақиятли ҳужумни амалга оширгани учун Ленин ордени билан тақдирланган. 1945-йилнинг феврал ойида у ўз полки командирининг ёрдамчиси лавозимига кўтарилди ва ўша ойда у 250 марта парвоз қилгани учун иккинчи олтин юлдузни олишга номзод бўлди. У уни уруш тугаганидан кейин олди ва шу вақтга қадар у немис истеҳкомлари, аэродромлари ва қўшинлари концентрациясига қарши 292 марта парвоз қилди. Хабарларга кўра, у ердаги кўплаб самолётлар, 33 танк, 118 автомашина, 53 вагон, 85 темир йўл вагонлари, 54 зенит қуроллари, 10 ўқ-дорилар омбори, 27 артиллерия қуроли, 12 миномётни йўқ қилган. Унинг ҳужумларида 1300 немис аскарлари ҳам ҳалок бўлган.[1]
Урушдан кейинги
1954-йилда Алексенко Ҳарбий- ҳаво кучлари академиясини тамомлаган. 1952-йилда Бош штаб Ҳарбий академиясини тамомлаган. 1959-йилда 1963-йилгача Украина ССР Олий Кенгашининг 5-чақириқ депутати бўлиб ишлаган. 1967-197- йилларда Одессадаги 5-ҳаво армиясининг қўмондони бўлган. 1968-йилда унга генерал- лейтенант унвони берилган. 1971—1975-йилларда Алексенко яна Украина ССР Олий Кенгашининг 8-чақириқ депутати бўлди. 1978-йилда нафақага чиққан ва Одессада яшаган. У 1995-йил 16-июнда вафот этди ва шаҳарнинг Иккинчи насроний қабристонига дафн қилинди.[1]
Мукофотлари
- Икки карра Совет Иттифоқи Қаҳрамони (1945-йил 19-апрел ва 1945-йил 29-июн)
- Ленин ордени (1945-йил 19-апрел)
- Тўртта Қизил Байроқ ордени (1944-йил 25-июл, 1944-йил 5-ноябр, 1945-йил 22-феврал ва 1974-йил 21-феврал)
- Александр Невский ордени (1944-йил 2-ноябр)
- Иккита Ватан уруши ордени (1-даражали - 1985-йил 11-март; 2-даражали - 1943-йил 12-август)
- Икки Қизил Юлдуз ордени (1943-йил 26-июл ва 1974-йил 30-декабр)
- 1944-йил 9-сентабрдаги буйруқ (1977-йил октабр)
- кампанияси ва юбилей медаллари
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Симонов & Бодрикҳин 2017.
- ↑ Евстигнеэв, Владимир. Люди бессмертного подвига: очерки о дважды героях Советского Союза (ру). Политиздат, 1965 — 16-бет.
Библиография
- Симонов, Андрей. Боевые лётчики — дважды и трижды Герои Советского Союза. Мосcоw: Руссиан Книгҳц Фоундатион анд Вадим Задорозҳнй Мусеум оф Течнологй, 2017. ИСБН 9785990960510. ОCЛC 1005741956.