Vladimir Derviz
Дервиз Владимир Дмитриевич (1859-1937) — рассом, земство фаоли, музей ходими.
Биографияси
Рус зодагонлар оиласидан Дервиз — ҳақиқий хусусий маслаҳатчи Д. Г. Дервизнинг ўғли.

Император юридик мактабини тамомлаган, кейин 5 йил Бадиий академияда ўқиган ва у ерда М. А. Врубел ва В. А. Серовлар билан дўстлашган. 1886-йилда Серовнинг амакиваччаси Надежда Яковлевна Симоновичга уйланди[1]. У аёлининг онаси Аделаида Семёновна томонидан ташкил этилган мактабда дарс берган[2]. Кўп йиллар давомида улар Твер вилоятида, Домотканово мулкида[3] яшадилар, у ерга кўплаб таниқли рассомлар ташриф буюришди.
В. Д. Дервиз земство фаолиятида фаол иштирок этиб, турли хил танланган лавозимларни эгаллаган: Тверский тумани овози ва мактаб кенгаши аъзоси бўлган. 897-1900-йилларда Дервиз Тверда округ раиси, 1901-1906-йилларда вилоят земство кенгаши раиси бўлган[4]. 1903-йилда у қишлоқ аҳолисининг ҳаётини яхшилаш ва қишлоқ хўжалиги ишларининг шартларини ўзгартириш зарурлиги тўғрисида эслатма тайёрлади, бу эса Ички ишлар вазирлигида кескин салбий реакцияга сабаб бўлди.
1919-йилда у Сергиевга кўчиб ўтди, у ерда қизи Мария Фаворскаянинг оиласи яшади[5]; Сергиев педагогика коллежида расм чизишдан дарс берган. И. Э. Грабар тавсиясига кўра, 1920-йил 5-ноябрда В. Д. Дервиз Тринитй-Сергиус Лавра санъат ва қадимий ёдгорликларни муҳофаза қилиш комиссиясида иш бошлади; 1921-йил 10-мартда кўргазмалар бўлими ва музей фонди бошлиғи этиб тайинланди, 1922-йил баҳоридан 1924-йилнинг кузигача комиссия раиси вазифасини бажарди.
Кейин у бошлиқ ўринбосари бўлиб ишлади, бир вақтнинг ўзида қўриқчи ролини ўйнади. Музей раҳбари А. Н. Свирин шундай деб ёзган эди:
Владимир Дмитриевич эга бўлган чуқур маданият, кенг маълумот, табиий бадиий истеъдод ва ажойиб хушмуомалалик, иш олиб борилган умумий муҳитни ҳисобга олган ҳолда, бундай музейдаги фаолият учун жуда қимматли фазилатлар эди.
Унинг асосий вазифаси-Лавра ризницасини сақлаб қолиш эди, бу эса Волганинг оч ҳудудига ёрдам бериш учун қимматбаҳо нарсаларни ўтказиш учун инвентаризация қилиш билан боғлиқ эди.1922-йилда Ю.А. Олсуфев учун қадимги рус санъати бўйича мутахассис лавозимини ҳимоя қилишга муваффақ бўлди. Лекин Олсуфиэва. Дервиз франсуз ва инглиз тилларини биларди, шунинг учун унинг ўзи музейга келган чет элликлар учун экскурсиялар ўтказди.
1927-йилда матбуотда музей ходимларига қарши ҳужумлар бошланди. Главнауки музей бўлими бир мунча вақт Дервиз ва Свиринни ҳимоя қилишга ҳаракат қилди. 1928-йил май ойида Сергевда, шу жумладан музейда ишлаган роҳибларни оммавий ҳибсга олишлар амалга оширилди. Музей бир неча ой давомида ёпилди; Дервиз ва директор Свирин ишдан бўшатилди, аммо ҳибсга олинмади.
Музейдан ишдан бўшатилганидан сўнг, В. Д Дервиз Москвада яшади. 1937-йил 13-апрелда вафот этди ва Введенское қабристонига дафн қилинди (5-майдон).

Оила
Аёли — Надежда Яковлевна Симонович (1866-1907), болалар педиатори Яков Миронович Симоновичнинг қизи ва ўқитувчи Аделаида Семёновна Симонович (нияси Бергман), Россияда мактабгача таълимнинг асоси бўлган; рассом Валентин Серовнинг амакиваччаси, Нобел мукофоти совриндори, микробиолог Андре Лвовнинг холаси.
Болалар:
- Мария Фаворская никоҳда (1887-1959) — рассом, турмушга чиққан В. ЛЕКИН. Фаворский.
- Элена (1889-1975) — пианиночи.
- Дмитрий (1893-1919) — археолог; Москвадаги Новодевичй қабристонига дафн этилган)
Санъат асари
Аквареллар:
- „Ўрмондаги ҳаммом“ (1881)
- „Дарахт остидаги қиз“ (1884)
- "Финландия. Юстила кўли (1889)
- „Савойдаги чамоних“ (1900)
- „Бургут қояси. Қрим“ (1923)
Манбалар
- ↑ Его младший брат, Валериан Дмитриэвич Дервиз, бил женат на эё сестре — Аделаиде Яковлевне Симонович.
- ↑ Пугачева Н. Две свадби и одно расставаниэ // Санкт-Петербургские ведомости. — 2022. — 10 янв.
- ↑ В. Д. Дервиз купил это имениэ, расположенноэ в 18 верстах от Твери зимой 1885—1886 годов. Бросив Академию, он переселился сюда вместе с молодой женой — Мемориалний музей В. А. Серова в Домотканове
- ↑ „Дервиз Владимир Дмитриевич“, Биографический словарь, 2000.
- ↑ Муж — художник Владимир Андреэвич Фаворский.
Ҳаволалар
- Биография
- Картина „Владимир Дмитриэвич Дервиз на скаме“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-06 санасида архивланган)