Владимир Оттонович Нилендер[1] (1883-йил 22-ноябр, Смоленск – 1965-йил 3-июн, Москва) – рус таржимони, адабиёцҳунос, шоир, кутубхона-нашриёт ва музей иши ташкилотчиси.

Владимир Нилендер
Таваллуди 1883-йил 22-ноябр (4-декабр)
Вафоти 1965-йил 3-июн
Москва СССР
Тахаллуси Rossiya bayrogʻi Россия империяси Россия империяси SSSR bayrogʻi СССР

Биографияси

Владимир Оттонович келиб чиқиши зодагон оиладан эди. Рославлдаги гимназияда таълим олган. Санкт-Петербург денгиз кадет корпусига қабул қилинган бўлса-да, Брюсов билан танишгач, ҳарбий карерадан воз кечиб, ўзини адабиётга бағишлашга қарор қилди. 1903-1907, 1911-1912 ва 1914-1916-йилларда Москва университетида таҳсил олди (дастлабки йил ҳуқуқшунослик факултетида, кейинчалик тарих-филология факултетининг классик бўлимида ўқиди, бироқ ўқиш учун тўловни тўламаганлиги сабабли бир неча бор ўқишдан четлаштирилди)[2].

Шоир Москвадаги „Веси“, „Золотоэ руно“, „Перевал“ рамзий журналлари, „Мусагет“ нашриёти ҳамда Сабашниковлар ака-ука нашриёти билан ҳамкорлик қилган; теософик доираларга ва Вячеслав Иванов даврасига яқин бўлган, Андрей Белийнинг дўстларидан бири бўлган (у билан бир пайтлар Москва университетида бирга таҳсил олган).

Нилендер Марина Цветаеванинг илк ёшлик севгиси ва „Вечернего албома“даги ше’рларининг қаҳрамони сифатида машҳур. Цветаевалар оиласида Нилендер Маринага турмуш қуришни таклиф қилган, аммо рад этилган, деган фикр мавжуд эди. Бироқ, Цветаеванинг таржимонлари бу фикрга шубҳа билдирадилар[3].

Шоир 1916-йил октябрда армияга чақирилди; Феврал инқилобидан сўнг Ҳарбий ўқув муассасалари бошқармасининг Асосий кутубхонасига ўтказилди. Ёшлигида оригинал ше’рлар билан чиққан бўлса-да, асосан қадимги юнон муаллифларининг таржималари билан танилган: Эсхил ва Софокл трагедиялари, лирик ше’рият (айниқса, Архилох) ва бошқалар. Владимир „Танланган таржималарда юнон адабиёти“ (Москва, 1939) хрестоматиясини нашр этди. Бу ғояни 1910-йиллардаёқ (Ф. Е. Корш ва Вяч. Иванов билан биргаликда) амалга оширишга уринган эди. Шунингдек, шеърий таржима техникаси ҳақида бир қатор мақолалар ёзиб, уларда асл матнга яқинлик ва эквиритмлийлик каби тамойилларни ҳимоя қилган.

Манбалар

  1. ↑ В ряде публикаций отчество В. О. Нилендера ошибочно указиваэця как Оттович.
  2. ↑ Писатели современной эпохи. М., 1995. Т. 2. С.138.
  3. ↑ Литературний пут Цветаэвой: идеология, поэтика, идентичност автора в … – Ирина Шевеленко – Гоогле Боокс