Vladlen Gavrilchik
Владлен Василевич Гаврилчик (1929-йил 27-ноябр, Термиз, Ўзбекистон ССР — 2017-йил 5-декабр, Санкт-Петербург, Россия) — рус рассоми, шоир ва носир.
| Владлен Василевич Гаврилчик | |
| Таваллуди | 27-ноябр 1929-йил Термиз, Ўзбекистон ССР, СССР |
| Вафоти | 5-декабр 2017-йил (88 ёшда) Санкт-Петербург, Россия |
| Миллати | |
Таржимаи ҳоли
Владлен Гаврилчик 1929-йил 27-ноябрда Ўзбекистон ССР Сурхондарё вилояти Термиз шаҳрида Совет-Афғонистон чегарасидаги чегара пости бошлиғи Василий Борисович Гаврилчик оиласида таваллуд топган. Онаси — Мария Агафоновна. У эрини ташлаб, болаларни тенг тақсимлади — у кенжа ўғлини ўзи билан олиб кетди ва катта ўғлини — беш ёшли Владленни отасига қолдирди. Ўзи билан олиб кетган ўғлини Марв (Марям) шаҳрдаги мактабгача таълим мактаб-интернатига берди. 1937-йилда Владлен отасининг чегара отряди жойлашган Мурғоб дарёси бўйидаги Тахта-Бозор шаҳридаги мактабга борди.
Улар 1940-йилда у Туркманистон пойтахти Ашхободга кўчиб ўтди. 1943-йилда Ашхобод рассомлик техникумига ўқишга кирди. Ўша йили унинг отаси Курск жангида ҳалок бўлди ва Владлен марҳум офицернинг ўғли сифатида Тошкент Суворов мактабида таҳсил олди. 1947-йилда тугатиб, Ленинград чегара олий денгиз мактабига ўқишга кирди, уни 1951-йилда битириб, қўриқчи офицери дипломини ва лейтенант унвонини олди. 1951-йилдан Узоқ Шарқда Тинч океани чегара округида хизмат қилган. 1955-йилда у Қуролли Кучлар қисқариши муносабати билан нафақага чиқди ва Ленинградга доимий яшаш жойига кўчиб ўтди. 1970-йилгача у конструкторлик бюросида муҳандис, электр навигация қурилмалари бўйича мутахассис бўлиб фаолият олиб борган. 1960-йилда ҳаваскор рассом сифатида расм чиза бошлади. Ўз ишида у расмий маданият билан ҳамкорлик қилишни уриниб кўрмаган. Рассом ва шоир Владлен Гаврилчик ўзининг санъати ва турмуш тарзи билан 1970-йилларда Ленинградда расмий маданиятга қарши сифатида шаклланган маданиятнинг ғоявий бўлмаган бошланғичларини ўзида мужассам этган.
1957-йилда уни Правда кўчасидаги озиқ-овқат саноати маданият уйининг бадиий студиясига Рассом Василий Павлович Борисенков бошчилигида ўқишга кирди. Гаврилчик 1950-йилларнинг охири 1960-йилларнинг бошларида Ленинградда рассомлар билан, ёшлигида П. Н. Филонованинг собиқ талабалари Михаил Петрович Цибасов ва коллектор Лев Борисович Каценелсон билан бўлган учрашувни узи учун муҳим деб ҳисоблаган[1]. Бу вақтга келиб Владлен Гаврилчикнинг таниқли рассомлари доираси кенгайди.Улар: Олег Григорев, Николай Любушкин, Василий Полевой, Валентин Громов, Татяна Кернер[2], Москвада — Евгений Бачурин, Иля Кабаков. 1967-йилда Архитекторлар уйида Владлен Гаврилчикнинг биринчи шахсий бир кунлик кўргазмаси бўлиб ўтди. Ушбу кўргазмада умумий мавзу — таниқли рассомларнинг кичик расмлари намойиш этилди.
1970-йилда у Шимоли-Ғарбий дарё кемалари компаниясига драгер кемасининг бошлиғи сифатида ишга кирди. Бу вақтда у ўзининг янги субектларини - порт иншоотларини, баржаларни, кемаларни, Кронштадт қал'аларини топди. У шундай дейди: „Пейзаж инсон томонидан яратилган муҳитга ўхшамайди, балки жонли, илиқ, табиий расмга ўхшайди“. Ушбу ландшафтлар биринчи марта 1971-йилда Владимир Овчинниковнинг студиясида ўтказилган гуруҳ кўргазмасида („Кустарнийдаги кўргазма“ деб номланган) тақдим этилган. 1973-йилда у ўз фаолиятидан бўшади ва почта вагонида кондуктор бўлиб ишлай бошлади ва буни Москва рассомлари билан мулоқот қилиш истаги билан изоҳлади. 1974-йилда у шоир Константин Кузминскийнинг турар жойидаги „Двацати“ кўргазмасида ва шу 1974-йилда И. И. Газ номидаги маданият саройидаги кўргазмада, кейин Невский маданият саройидаги кўргазмаларда (1975) ва Оржоникидзе номидаги маданият саройидаги кўргазмаларда иштирок этди (1976)[3].
1976-йилда у иш жойини ўзгартириб, аралаштириш марказида машинист бўлиб фаолият олиб борди, у ерда 1989-йилгача ишлади. 1980-йиллардан бошлаб у ўз ишининг энг характерли бўлган мавзули ва ижтимоий йўналтирилган расмига бор э'тиборини қаратди. 1998-йилда Миллий замонавий санъат марказида (Невский, 60) кўргазмага қўйилган бир қатор „фотографик натюрмортлар“ яратди.
У 2017-йил 5-декабрда, туғилган кунидан 8 кун ўтиб, Санкт-Петербургда вафот этди. У Ленинград вилояти Крилловск шаҳридаги қабристонга дафн этилди[4].
Қизи — Мария Владленовна Гаврилчик (1983-йил 27-июлда таваллуд топган.), сан'ацҳунос[5].
Ижоди
Владлен Гаврилчик 1960-йилларнинг ўрталаридан бошлаб ше’р ёзган шоир сифатида ҳам танилган. Ше’рларимни тор доирада ёздим. Унинг шеʻрлари Михаил Шемякин томонидан Парижда, "Аполлон 77" алманахида нашр этилган. 1977—1983-йилларда Владлен Гаврилчик иккита самиздат китобини — "Опус любви" ва "Случайние стихи"ни 10 нусхада нашр этди. 1994-йилда Санкт-Петербургдаги "Борей-Арт" ижодий маркази В. Гаврилчикнинг „Японский боғ“ номли биринчи китобини нашр этди.
Коллексиялардаги асарлари
- Давлат Эрмитажи, Санкт-Петербург.
- Давлат рус музейи, Санкт-Петербург.
- Давлат Третяков галереяси, Москва.
- Зиммерли музейи, Ню-Жерси, АҚШ.
- Нон-конформистик санъат музейи, Санкт-Петербург.
- „Рус санъати А...Я“ Арт-холдинг тўплами, Санкт-Петербург.
- Эрарта замонавий санъат музейи, Санкт-Петербург.
Манбалар
- ↑ „К 100-летию художника Михаила Цыбасова“. 2017-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-декабр.
- ↑ „ЛенинградАрт - Художники“. 2017-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-декабр.
- ↑ Герои ленинградской культуры. СПб, «Манеж», 2005. С. 82.
- ↑ Герасименко П. „Умер художник Владлен Гаврильчик“ (ру). Тҳе Арт Неwспапер Руссиа (2017-йил 5-декабр). 2018-йил 7-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 31-декабр.
- ↑ „Владлен Гаврильчик“. 2017-йил 6-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-декабр.