Илоҳий Онанинг Влахер тасвири.
Третяков галереяси

Влахернетисса — бу Худо Онасининг турли хил тасвирларига берилган махсус эпитет бўлиб, улар келиб чиқишида Влахер черкови билан боғлиқ ёки Влахер иконасига ўхшаш эди. Бундан ташқари бу эпитет баъзан Худонинг онаси Оранс тасвирларига тайинланган, чунки бундай тасвир, эҳтимол, Влахер черковининг апсисида бўлган[1]. Ушбу эпитет икона ёзувининг турини аниқлади ва Одигетрия, Элеуса, Оранта ва Агиосоритисса каби эпитетлар билан бирга ишлатилган, аммо у алоҳида тур сифатида ажралиб турмайди, фақат Одигетриянинг кичик туридир.

Баъзида Влахернетисса тасвири Киев Руси ҳудудида ишлаб чиқарилган, юнон моделлари бўйича ишлаб чиқарилган энколпионларга жойлаштирилган[2].

Биринчи марта Влахер шаҳридаги пойтахт черковида жойлашган Илоҳий Она белгиси 1150-йилда Византия императори Мануэл И Комненос (шунинг учун Блачернитисса номи) даврида тилга олинган[3].

Қисқаси: Влахернетисса — бу Влахер Одигетрия рўйхати. Афсонага кўра Влахер белгиси биринчи Одигетриядир[4]. Влахернетисса ХИИ-ХИВ асрларда Константинопол санъатида ривожланган Одигетриянинг классик турига киради. Иконографиянинг хусусиятлари қуйидагилардан иборат: Бокира қиз фигурасининг массивлиги ва унинг деярли кесилган кўкрак қафаси, далаларга кирадиган катта ҳалолар, икона майдонларига тегиб турган илоҳий чақалоқнинг баланд оёқлари.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Влахернетисса. Христианство в искусстве. Икони, фрески, мозаики
  2. ↑ Гнутова С. В., Зотова Е. Я. Крести. Икони. Складни.
  3. ↑ „Идеи христианства в искусстве Востока и Запада.“. 2020-йил 18-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-июн.
  4. ↑ Одигитрия (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-01-03 санасида архивланган). Пушкиногоре.