Volga Adonisi

Волга Адониси (лотинча: Адóнис wолгéнсис) — кўп йиллик оцу ўсимлик; Адонис жинсининг бир тури.

Тавсиф

Волга Адонис баландлиги 15-30 см.

Илдизпояси калта, қалин, жигарранг-қора рангга эга.

Пояси кам, ўртасидан ёйилган шохланган ва жигарранг рангда.

Ёш барглари ва поялари мўл-кўл тукли; барглари кучли лобларга бўлинади.

Гуллари оч сариқ рангда, кенглиги 3,5-4,5 см; гулбарглари узунлиги 17-22 мм, кенглиги 6-7 мм. Апрел ойининг охирида гуллайди. Гул формуласи: ${\дисплайстйле \аст К_{5}\; C_{5-10}\; А_{\инфтй}\; Г_{\инфтй}}$.

Полинутлет юмалоқ, меваси деярли силлиқ, тукли, кенглиги тахминан 4 мм, бурни пастга эгилган. Май ойида мева беради.

Бу баҳор Адонисдан пастроқ баландликда, деярли пойдевордан шохланган пояси, кичикроқ гуллари ва кенгроқ, қисқа чизиқли-найзасимон барг бўлаклари билан фарқ қилади.

Тарқатиш

Волга Адониси Украинада, Қримда, Россиянинг Европа қисмида (Заволжский, Қора денгиз, Нижне-Донской, Нижне-Волжский вилоятлари), Ғарбий Сибирда (Юқори Тоболск, Иртиш, Олтой вилоятлари), Кавказда ўсади.

Шунингдек, бу тур гуллари даштларда (айниқса, қуруқ даштларнинг пастки зонасида), камроқ тез-тез ўрмон майсалари ва чеккаларида, ўрта тоғ зонасидаги ўтли ёнбағирларда, асосан каштан тупроқларида ўсади.

Аҳамияти ва қўлланиши

Баҳор Адонисдан кўра ўстириш осонроқ манзарали ўсимлик. Экилганидан кейин 6-7-8 йил гуллайди. Камдан-кам экилади.

Шифобахш хусусиятлари

Доривор мақсадларда ўсимликнинг ҳаво қисми ишлатилади. Илдизлари 12 % ёғли ёғни ўз ичига олади. Ҳаво қисмида углеводлар ва тегишли бирикмалар топилди: адонит; карденолидлар (строфантидин, конваллатоксин, кимерин, К-строфантин-бета Э-строфантозид, адонитоксин); кумаринлар; флавоноидлар. Баргларида эса С витамини мавжуд.