Volkswagen
Волксwаген Актиэнгеселлсчафт — немис автомобил консерни (компаниялар гуруҳи). Компаниянинг бош офиси Волфсбург (олмонча: Wолфсбург ), Германияда жойлашган. Компания Волксwаген (немисчадан таржимаси — "Халқ машинаси") маркаси бўйича номланган. Баъзи немис тилида сўзлашадиган манбаларда, расмий номдан ташқари, баъзан уни Волксwаген Конзерн[1], инглиз тилида сўзлашадиган манбаларда — Волксwаген гуруҳи, баъзан ВW гуруҳи[2] ёки ҳатто шунчаки ВАГ деб номлашади.
|
| |
| Тури | Аксионерлик жамияти |
|---|---|
| Тармоғи | Автомобилсозлик |
| Биржа листинги | ФWБ: ВОW3 |
| Қачон асос солинган | 1937-йил |
| Жойлашуви |
|
| Шўба корхоналари |
Ауди, Ламборгҳини (Ауди АҒнинг ширкати), Бентлей Бугатти (Волксwаген Франcеънинг ширкати), Сcаниа АБ СЕАТ Šкода Ауто Волксwаген Марине Порсче Дуcати Мотор Ҳолдинг С.п.А. (Ауди АҒнинг ширкати) ИталДесигн Гиугиаро |
| Вебсайти | волксwагенаг.cом(олм.)(ингл.) |
Волксwаген консерни таркибига автомобиллар ишлаб чиқариш ва тегишли хизматларни ишлаб чиқарувчи 342 компания киради. 2011-йил сентябр ҳолатига кўра Порсче Аутомобил Ҳолдинг СЕ (шунингдек, Порсче СЕ номи билан ҳам танилган) Волксwаген АГ компаниясининг овоз берувчи акцияларининг 50,73 фоизига эгалик қилади. Ўз навбатида, Волксwаген АГ оралиқ ҳолдинг Порсче Зwисченҳолдинг ГмбҲ ҳолдинг компаниясининг 49,9 % акциясига эгалик қилади (қолган 50,1 % тўғридан-тўғри Порсче СЕ эгалик қилади), Порсче Зwисченҳолдинг ГмбҲ эса нуфузли автомобиллар ишлаб чиқарувчи Порсче АГ компаниясининг 100 % акцияларига эгалик қилади[3]. Ягона ВW-Порсче тузилмасини бирлаштириш бўйича музокаралар олиб борилмоқда. 2015-йилнинг сентябрига қадар Мартин Уорккорн Порсче СЕ ва Волксwаген АГ компаниялари бошқаруви раиси ҳам бўлган.
2009-йилнинг 9 ойи натижаларига кўра, у дунёдаги энг йирик автомобил ишлаб чиқарувчиси бўлди[4]. 2009-йилда Фортуне Глобал 500[5] рейтингида 14-ўринни эгаллади. Европа автомобил бозорининг этакчиси (25 % дан юқори)[6].
Тарихи
Консерннинг келиб чиқиши 1937-йилда Берлинда Фердинанд Порсче томонидан яратилган „Геселлсчафт зур Ворбереитунг дес Деуцчен Волксwагенс мбҲ“ („Қувонч орқали куч“ миллий социалистик ташкилоти қошидаги немис халқ автомобилларини тайёрлаш жамияти) фирмасидан деб билинади. 1938-йил бошида Волфсбургдаги биринчи Волксwаген заводининг қурилиши бошланди; ўша-йилнинг 16-сентябрида компания Волксwагенwерк ГмбҲ деб қайта номланди. Иккинчи Жаҳон урушидан кейин фабрикалар Британия ҳарбий маъмурияти назорати остида бўлади.
1960-йил 22-августда ГФР ташкил топганидан сўнг, Қуйи Саксония штатига қарашли бўлган „Волксwаген заводлари“ масъулияти чекланган жамият ташкил этилди. 1985-йилда йиллик умумий йиғилишнинг қарорига биноан компания номи Волксwаген АГ га ўзгартирилди. Автомобилсозлик ва мотоцикл саноатига қўшимча равишда, консерн молиявий ва логистика хизматларини кўрсатди ва озгина озиқ-овқат корхонасига эга эди.
90-йилларнинг бошларида консерн катта қийинчиликларга дуч келди. 1993-йилда консерн раиси этиб тайинланган Фердинанд Пих энг яхши инқироз менежери бўлди. У амалда консернни тўрт кунлик иш ҳафтасига ўтказиб, сақлаб қолди. 2015-йилга қадар Пих консернда асосий роллардан бирини ўйнаган. У тажовузкор сиёсатни танлаб, машҳур автомобил маркаларининг галактикасини қўлга киритиб, улкан ютуқларга эришган эди[7].
1998-йил июлдан 2002-йил декабргача Волксwаген Бентлей бўлинмаси БМW билан келишилган ҳолда Роллс-Ройcе маркаси остида автомобиллар ишлаб чиқарган, у ушбу маркага ҳуқуқни Викерс консернидан олган. 2003-йилдан бери фақат БМW Роллс-Ройcе бренди остида автомобил ишлаб чиқариши мумкин.
2009-йил декабр ойида Волксwаген АГ охирги аксиялар пакетини алмашиб (немислар „Сузуки“нинг 20 фоиз улушини олди) ва экологик тоза автомобилларни биргаликда ишлаб чиқаришни эълон қилиб, япониялик Сузуки билан иттифоқ тузди. Икки-йилдан кам вақт ўтгач, 2011-йил сентябр ойида иттифоқнинг қулаши эълон қилинди[8].
2015-йил сентябр ойида АҚШ атроф-муҳитни муҳофаза қилиш агентлиги (ЭПА) Волксwагеннинг дизел, шу жумладан Ауди А3, Волксwаген Жетта, Беэтле, Голф ва Пассат автомобилларининг борт компютерида ишлатиладиган дастур ушбу автомобилни нормал ёки у синовдан режимда ишлаётганлигини аниқлаши мумкинлигини аниқлади. Синов пайтида экологик тоза режимга автоматик ўтиш содир бўлди. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш агентлигининг маълум қилишича, АҚШнинг экологик меъёрларига жавоб бермайдиган ҳар бир автомобил учун ишлаб чиқарувчи 37,5 минг АҚШ доллари миқдорида жарима тўлайди, 2008-йилдан бери АҚШда сотилган автомобиллар сони 482 мингтани ташкил этганлигини ҳисобга олсак, жариманинг умумий қиймати 18 миллиард долларга етиши мумкин. Волксwаген ярим миллион автомобилини АҚШга қайтариб олди. Волксwаген директорлар кенгаши раиси, Мартин Wинтеркорн узр сўради ва Германия Транспорт вазирлиги томонидан олиб бориладиган терговни қўллаб-қувватлашга ваъда берди[9]. Сўнгра, Wинтеркорн истеъфо чиқиши бўйича ариза берди[10].
Корпоратив тузилмаси
Волксwаген гуруҳи бўлинмалари:
- Волксwаген (енгил автомобиллар) — ҳозирги вақтда консерннинг автомобиллар ишлаб чиқариш билан шуғулланадиган қисми шўба компания сифатида рўйхатга олинмаган, лекин Волксwаген АГ бошқарувига бевосита бўйсунади.
- Ауди — бу Даимлер-Бенз томонидан 1964-йилда сотиб олинган Ауто Унион компаниясининг сўнгги автомобил маркаси.
- НСУ Моторенwерке — 1969-йилда сотиб олинган ва Ауди бўлимига киритилган . 1977-йилдан бери мустақил савдо маркаси сифатида фойдаланилмайди.
- Сеат — компаниянинг назорат пакети (53 %) 1986-йилда давлатдан сотиб олинган. 1990-йилдан бери ушбу марка амалда компаниянинг 99,99 фоизига эгалик қилувчи Волксwаген АГ компаниясига тегишли.
- Скода — компания 1991-йилда сотиб олинган.
- Волксwаген тижорат транспорт воситалари (Волксwаген Нутзфаҳрзеуге) — Волксwаген АГ таркибига кирган, аммо 1995-йилда Гуруҳнинг олдинги раиси Бурнд Вайдаманинг саъй-ҳаракатлари туфайли Волксwаген АГ таркибига кирувчи мустақил бўлинма бўлди. Бўлим тижорат транспорти: микроавтобуслар, автобуслар ва тиркамалар ишлаб чиқариш билан шуғулланади.
- Бентлей — компания олинган 1998-йилда британия консерни Виcкерс дан Роллс-Ройcе билан бирга сотиб олинган, лекин мустақил ўзи бу марка остида автомобил ишлаб чиқариш мумкин эмас, чунки марканинг ўзи БМWга сотиб юборилган.
- Бугатти — марка 1998-йилда сотиб олинган.
- Ламборгҳини — компания 1998-йилда Ауди компаниясининг шўба корхонаси томонидан сотиб олинган.
- Сcаниа АБ — компаниянинг назорат пакети (70,94 %) 2009-йилда сотиб олинган. Тягачлар, юк машиналари ва самосваллар, автобуслар ва дизел двигателлари ишлаб чиқаради.
- МАН АГ — компаниянинг назорат пакети (55.9 %) 2011-йилда сотиб олинган. Тягач, юк машиналари ва самосваллар, автобуслар, дизел ва гибрид двигателлар ишлаб чиқарувчиси.
- Дуcати Мотор Ҳолдинг Сп А. — Ауди АГ томонидан (Волксwаген АГ бўлинмаси) 2012-йил апрел ойида 1,1 миллиард долларга Инвестинд индустриал СпА компаниясидан сотиб олинган премиум мотоцикл ишлаб чиқарувчилардан бири.
- Порсче — ВАГ аксияларнинг 49,9 фоизига, Порсче СЕ эса 50,1 фоиз акцияларига эгалик қилади. Барча ишланмалар ВАГ назорати остида. 2015-йилнинг сентябрига қадар Мартин Уорккорн Порсче СЕ ва Волксwаген АГ компаниялари бошқаруви раиси ҳам бўлган.
- ИталДесигн Гиугиаро — аксияларнинг 90,1 % 2010-йилда италиянинг Ламборгҳини Ҳолдинг томонидан қайтариб олинган, унинг бош компанияси Ауди АГ бўлиб, у ўз навбатида Волксwаген АГ консернига киради. Шундай қилиб, Волксwаген аслида студиянинг эгасига айланди. Қолган улуш ИталДесигн асосчиларидан бири Жоржетто Гугарионинг оиласига тегишли.
Волксwаген АГ Япониянинг Сузуки Мотор Cорпоратион компаниясининг энг йирик акциядорларидан биридир. 2013-йил ҳолатига кўра, Волксwаген рус маркаси Алеко (унинг остида Москвич бир вақтнинг ўзида сотилган) эгаси ҳисобланади. Бренд ва барча тимсоллардан фойдаланиш ҳуқуқи Волксwаген учун 2021-йилгача сақланиб қолган[11].
Молиявий бўлинмаси
1991-йил март ойида ўзининг ташкилий тузилмасини оптималлаштириш мақсадида Волксwаген „Волксwаген Финанз“ деб номланган ички бўлинмани тузди, у 1994-йил январ ойида Волксwаген Финанcиал Сервиcес ёпиқ аксиядорлик жамияти сифатида гуруҳ ичида мустақилликка эришди. 100 фоиз капитал Волксwаген АГга тегишли. Банк-молия институти сифатида Волксwаген Финанcиал Сервиcес халқаро молия бозорларига чиқиш ва лойиҳаларни имтиёзли шартларда молиялаштириш имкониятига эга.
Ҳозирги вақтда, гуруҳнинг молиявий бўлими, Волксwаген Финанcиал Сервиcес, Европанинг автомобил бозорида энг йирик молиявий оператор бўлиб, бош қароргоҳи Брауншвейгда жойлашган. 2009-йил охирида Волксwаген Финанcиал Сервиcес активлари 60,2 миллиард еврони ташкил этди. Волксwаген Финанcиал Сервиcес бўлинмаларида Германияда 3600 ходимлари, шу жумладан, бутун дунё бўйлаб 5000 дан ортиқ киши меҳнат қилмоқда. Бўлим қуйидагиларни амалга оширади:
- хусусий ва корпоратив мижозлар учун автомобиллар ишлаб чиқариш ва сотиб олишни молиялаштириш (Волксwаген Банк);
- хусусий ва корпоратив мижозларга банк хизматларини кўрсатиш (Волксwаген Банк диреcт / Ауди Банк диреcт);
- шахсий ва корпоратив мижозларга суғурта хизматларини кўрсатиш (Волксwаген Банк ГмбҲ / Волксwаген-Версичерунгсдиэнст: Волксwаген Банк, Ауди Банк, Сеат Банк, Šкода Банк);
- хусусий ва корпоратив мижозларга лизинг хизматлари кўрсатиш (Волксwаген Леасинг);
- флотни бошқариш (Волксwаген Леасинг / ЛеасеПлан Cорпоратион);
Фаолияти
2010-йилда Волксwаген АГ Гроупнинг даромади 57.243 миллиард еврони, соф фойдаси — 1.55 миллиард еврони ташкил этди. 2009-йилда глобал инқирозга ва авмобиллар сотилишининг умумий пасайишига қарамай, компания бутун дунё бўйлаб автомобил савдосини 0,6 % га оширди. Бу 6,23 миллион дона рекорд автомобил сотилган .
2006-йилда консерн 104,7 миллиард еврога 5.72 миллион автомобил сотди (ушбу даврдаги соф фойда 2,75 миллиард евро). Гуруҳ корхоналарида 370 мингдан ортиқ киши ишлайди. 2005-йилда консерн 5,22 миллион автомобил ишлаб чиқарган ва 5,19 миллион дона автомобил сотган. Савдоларнинг 7,5 % Германияда, 44,7 % Европада, 15 % Шимолий Америкада, 6,6 % Осиё-Тинч океани минтақасида, 4,4 % Жанубий Америкада ва 1,8 % Жанубий Америкада эди. Африка 2005-йилдаги даромадлар 95,3 миллиард еврони ташкил этди, 2004-йилга нисбатан 7 фоизга кўп, ВW соф фойдаси — 1,12 миллиард евро (2004-йилда 697 миллион евро).
2019-йил апрел ойида Волксwаген Хитойнинг Анҳуи Жиангҳуаи Аутомобиле (ЖАC) компанияси билан биргаликда Хитойда янги электр автомобиллари заводини қуришни режалаштираётгани ҳақида хабар берилганди. Дастлабки маълумотларга кўра, янги ишлаб чиқаришни қуриш учун 750 миллион доллар маблағ керак бўлади[12].
Ишлаб чиқариш
Волксwаген АГ Европанинг 15 мамлакатида ва Америка, Осиё ва Африкадаги олтита мамлакатда 48 та автомобил компанияларига эгалик қилади. Гуруҳ корхоналарида 370 мингдан ортиқ киши ишлайди, кунига 26 600 дан ортиқ машина ишлаб чиқарилади, дунёнинг 150 дан ортиқ мамлакатларида автомобилларга ваколатли савдо ва хизмат кўрсатиш амалга оширилади.
Россияда Волксwаген
Россияда Волксwаген, Ауди, ŠКОДА, Бентлей, Ламборгҳини, Дуcати ва Волксwаген тижорат транспортларининг расмий дистрибютори Волксwаген Гроуп Рус МCҲЖ ҳисобланади. Компаниянинг ягона импорт қилувчи компания сифатида фаолияти 2003-йилда бошланган. Бош директор — Маркус Озегович.
2014-йилда Волксwаген Гроуп Рус Сочидаги Олимпия ва Паралимпия Қишки ўйинларининг расмий ҳамкори бўлди. Меҳмонларни кўчиришни ташкил қилиш учун компания Сочи 2014 ташкилий қўмитасига 3000 дан ортиқ Волксwаген, Ауди, Šкода ва Волксwаген — тижорат транспорт воситаларини тақдим этди, уларнинг асосий қисми компаниянинг Россия заводларида ишлаб чиқарилган.
2016-йил март ойида компания Москва яқинидаги Чехов шаҳрида захира буюмлар ва бутловчиларнинг янги омборини фойдаланишга топширди.
2018-йил феврал ойида компаниянинг заводи дунёдаги Волксwаген заводлари орасида энг яхши ишлаши учун-йилнинг Трансформатор мукофотига сазовор бўлди. 2018-йил июл ойида компания ўз фаолият доирасини кенгайтирди ва Волксwаген брендлари — енгил автомобиллар ва Волксwаген — Қозоғистондаги тижорат транспорт воситаларининг расмий импортчиси мақомини олди. 2018-йил ноябр ойида Калуга шаҳридаги Волксwаген Гроуп Рус заводи 1,6 литрли 110 литрли двигател билан Дриве конфигурациясида 500 мингинчи Волксwаген Поло седанини чиқарди. с ва 6 тезликли автомат узатма. Ушбу машина Россиянинг Делимобил автомобил алмашиш операторига топширилди .[13]
2018-йилда компаниянинг Россия бозоридаги савдоси 211,8 мингта автомобилни ташкил этди. 2018-йил якунларига кўра, бозор улуши 11,8 % га этди. Россиядаги барча Волксwаген брендларининг сотиш ҳажми 229,800 (Порсче, МАН ва Сcаниа брендларининг сотув натижаларини ҳисобга олган ҳолда). 2018-йилда компаниянинг ишлаб чиқариш майдонларида 200 мингта машина ишлаб чиқарилди: Калуга шаҳридаги компаниянинг заводида 143,5 мингта ва Нижний Новгороддаги ишлаб чиқариш майдончасида 56,5 мингта машина. Двигател ишлаб чиқариш 161 000 двигателни ташкил этди, улардан 44 мингтаси Испания ва Чехия ишлаб чиқариш майдонларига экспорт қилинди.
Калуга шаҳридаги заводи
2006-йил 29-майда компания Калуга вилояти маъмурияти ва Россия Иқтисодий ривожланиш вазирлиги билан Грабцево технопаркида Калуга шаҳри яқинида автомобил заводи қурилиши тўғрисида инвестиция шартномасини имзолади. Лойиҳага дастлабки сармоя 570 миллион еврони ташкил этди. Дастлаб, 2007-йил 28-ноябрда очилган завод катта йиғиш технологиясидан фойдаланган ҳолда Šкода Оcтавиа русумли автомобилларни ишлаб чиқарди. 2009-йил октябр ойида комбинат пайвандлаш ва бўяш каби тўлиқ сиклли кузовларни ишлаб чиқаришни бошлади.
2009-йил октябр ойи охирида Волксwаген Гроуп Рус, Россия бозори учун махсус Волксwаген Поло хетчбеки асосида яратилган Б синфли седан лойиҳаси устида иш олиб боришини эълон қилди. 2010-йил июн ойи бошида Волксwаген Поло седани деб номланган ушбу машинанинг амалий тайёргарлиги ҳақида маълум бўлди. Автомобил 2010-йил ёзида Калуга шаҳридаги заводда ишлаб чиқарила бошланди. Ҳозирги вақтда заводда Волксwаген Тигуан, Волксwаген Поло ва Šкода Рапид моделлари ишлаб чиқарилмоқда.
2013-йилда ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш даражаси 50 % га баҳоланди.[14]
2016-йил ноябр ойида Калуга шаҳридаги заводда 12 000 квадрат метр майдонга эга янги кузов сехи очилди. Корхонанинг қўшимча қуввати иккинчи авлод Волксwаген Тигуан ишлаб чиқаришни ташкил этиш имконини берди. Волксwаген Гроупнинг янги Тигуандаги сармояси 180 миллион еврони ташкил этди.
2017-йил июн ойида Калуга шаҳридаги заводда янгиланган Šкода Рапид ишлаб чиқариши бошланди.
Двигател заводи
2015-йилда Калуга шаҳрида ЭА211 серияли 1,6 МПИдвигателлар ишлаб чиқарадиган завод очилди. Заводнинг қуввати-йилига 150 минг двигателни ташкил этади. 2016-йил феврал ойида миллионинчи автомобил маҳаллий двигател билан Волксwаген Поло Аллстар бўлган Калуга шаҳридаги йиғиш линиясидан чиқиб кетди. 2016-йил октябр ойида двигател ишлаб чиқариш заводи очилганидан бери ЭА211 серияли 200 000-чи 1,6 МПИ двигател ишлаб чиқарилди. 2018-йилда 161 мингта двигател ишлаб чиқарилди, шундан 44 мингтаси экспорт қилинди.
Нижний Новгородда ишлаб чиқариш
2012-йилдан бошлаб компания Нижний Новгороддаги ГАЗ гуруҳининг ишлаб чиқариш майдончасида автомобиллар ишлаб чиқаришни бошлади. Россиянинг ГАЗ гуруҳи билан келишувли йиғиш тўғрисидаги шартнома 2011-йил 14-июнда имзоланган[15]. Келишувга биноан, ГАЗ ҳозир Скода Оcтавиа ва Šкода Кодиақ ишлаб чиқаришнинг тўлиқ сиклини ташкил қилинган.
2017-йил июн ойида Волксwаген Гроуп ва ГАЗ Гроуп учта йўналишда ҳамкорлик шартномасини имзоладилар:
- Нижний Новгороддаги заводда автомобиллар ишлаб чиқаришни шартномавий ишлаб чиқаришни кенгайтириш;
- ГАЗ русумидаги енгил тижорат транспорти учун Волксwаген двигателларини этказиб бериш;
- Волксwаген Труcк & Бус ва ГАЗ Гуруҳи ўртасидаги стратегик шериклик масаласини кўриб чиқиш нияти.
Яна қаранг
- Волксwаген автосалони
Манбалар
- ↑ „Волксwаген Конзерн“. www.волксwагенаг.cом. 2019-йил 5-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 28-декабр. (Wайбаcк Мачине сайтида 2019-12-05 санасида архивланган)
- ↑ Пöцч, Ҳанс Диэтер; Детлеф Wиттиг. „Пресентатион он тҳе Ҳалф-Еарлй Финанcиал Репорт 2009“ (эн) п. 6. Волксwаген АГ (2009-йил 30-июл). 2012-йил 26-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 28-декабр. (WебCите сайтида 2012-02-26 санасида архивланган)
- ↑ „Ҳолдинг Струcтуре“. 2016-йил 1-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 6-январ. (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-09-01 санасида архивланган)
- ↑ Деуцче Wелле (www.дw.cом). „Волксwаген стал мировым лидером по числу выпущенных автомобилей | ДW | 06.11.2009“ (ру). ДW.CОМ. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
- ↑ „Глобал 500 2009: Глобал 500 1-100 - ФОРТУНЕ он CННМоней.cом“. моней.cнн.cом. 2019-йил 29-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
- ↑ „Европейский авторынок растет девять месяцев подряд“. Финмаркет.ру (2014-йил 17-июн). Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
- ↑ ФОCУС Онлине. „Wиэ сич Пиëч инс Абсеиц манöвриэрте“ (де). ФОCУС Онлине. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
- ↑ „Сузуки разрывает альянс с Волксwаген“ (ру). Ведомости. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
- ↑ „Концерну Волксwаген грозят миллиардные штрафы“ (ру). ББC Неwс Русская служба. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
- ↑ „Глава концерна Волксwаген Мартин Винтеркорн уходит в отставку“ (ру). ТАСС. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
- ↑ „Москвич c Берлинер Ринга“. 2013-йил 12-июнда асл нусхадан архивланган. (WебCите сайтида 2013-06-12 санасида архивланган)
- ↑ „Волксwаген и ЖАC построят в Китае завод по производству электромобилей“ (ру). 3ДНеwс - Даилй Дигитал Дигест. 2019-йил 26-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
- ↑ „В Калуге випустили юбилейний 500 000-ий седан Волксwаген Поло“. 2018-йил 8-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 9-апрел.
- ↑ „«Автофрамос» назван «самым российским» сборочным предприятием“ (ру). Дром.ру. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
- ↑ Деуцче Wелле (www.дw.cом). „С 2012 года в Нижнем Новгороде будут производить автомобили Волксwаген и Šкода | ДW | 14.06.2011“ (ру). ДW.CОМ. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
Ҳаволалар
- Расмий сайти(олм.)(ингл.)