Всадники революции
 | Бу мақолада манбалар <реф></реф> тегларига олинмаган ёки умуман кўрсатилмаган. |
Всадники революции (русча: Всадники революции; таржимаси „Инқилоб чавандозлари“) Комил Ёрматов томонидан суратга олинган филмдир.
| Всадники революции | |
|---|---|
| Режиссёр(лар) | Комил Ёрматов |
| Ссенарий муаллиф(лар)и |
Михаил Мелкумов Комил Ёрматов |
| Ролларда | Мухтор оға Мирзаев, Шукур Бурҳонов |
| Бастакор(лар) | Икром Акбаров |
| Студия | „Ўзбекфилм“ |
| Премера санаси |
|
| Мамлакат |
 СССР |
| Тил | русча |
Филм Комил Ёрматовнинг тарихий-инқилобий трилогиясини (Буря над Азиэй, Всадники революции ва Гибел Чёрного консула) ўз ичига олган.
Сюжети
Филмнинг биринчи лавҳасида Комил Йўлдошев (Мухтор оға Мирзаев) Жиззах қўзғолонида қатнашгани учун ўлим жазосидан озод қилинган саҳнаси тасвирланган. Туркистон дивизияси ҳарбий трибунали ҳукмини ўқиб бўлгач, тўполон кўтарилиб, Азнавурполвон конвойга граната улоқтиради.
Кейинги саҳнада махсус кучлар отряди командири Комил Йўлдошев ўз отлиқларига Бойсун тоғларида мағлубиятдан кейин пистирмада ётган Абдулла Қурбоши тўдасини зарарсизлантириш вазифасини тушунтиради. Жиноий тўда Совет Иттифоқи раҳбариятидаги сотқин билан узвий алоқаси борлиги аниқланади. Қароқчилар томонидан чалажон бўлган тегирмончи бу ҳақда Йўлдошевга хабар бермоқчи бўлади. Чекистлар аэропланни қамалга олиб, ҳалок бўлган алоқачининг „темурийлар“ номидан амир Сайид Олимхонга юборган хатини топиб оладилар.
„Миллий кенгаш“нинг фитнаси Самарқанддаги қандолатчилик дўконига олиб боради ва у ерда Йўлдошев Фомич тўдасининг пистирмасини топади. Ургутдаги Қўрбоши тўдасини зарарсизлантириш учун чекистлар ўзларини Бухоро амирининг шахсий қўриқчилари отрядига топширадилар. Қурбоши „Йўлдошевнинг дўстини“ танийди, лекин бу унга устунликни бериб қўймайди.
Фитначилар Агеев ва Қориев Туркистон халқ кенгаши комиссарлиги қарорини рўкач қилиб, Йўлдошевни хоин ва инқилобий қонунларни бузувчи сифатида фош қилишга қарор қиладилар. Бироқ бу исённи олдини комиссар аёл Хадича Аминова олди ва у Йўлдошевнинг хавфсизлик ходимларини вазият аниқлангунига қадар қуролсизлантиришга ундайди. Маълум бўлишича, Қориев асл „темурий“ бўлиб чиқади. Операсия муваффақияцизликкаа юз тутгани учун ўз жонига қасд қилиш таклифи берилади, аммо кейин патронлар бўш эканлиги маълум бўлиб унга янги вазифа: Красноводскдаги „туркман милтиқларининг махсус бўлинмаси“ га раҳбарлик қилиш топширилади.
Бу орада чекист Иля Трофимов полковник Боровиский ниқоби остида фитначилар сафига кириб, уларни очиқ майдонга олиб чиқади. Аввал Агеев фош қилинади, кейин Йўлдошев туркманлар билан эшалонни тўхтатиб, Қориевни ҳибсга олади, уни сотқинликда айблайди ва ҳукмни шахсан ўзи бажаради. Бошқа фитначиларга қилинган исён пайтида чекист Иля Трофимов Қора қарға қўшиғини куйлаётганда жон таслим қилади.
Ролларда
- Мухтор оға Мирзаев – Комил Йўлдошев, Марғилон сарти, 1916-йил қўзғолон иштирокчиси, МКҚ отряди командири.
- Шукур Бурҳонов – Азнавурполвон, ад’ютант Йўлдошев (Яков Беленкий овозлаштирган)
- Аббос Бакиров – Худоёров, фитначилар бошлиғи.
- Ҳамза Умаров – Амин Қориев, Қизил қўмондон-хиёнаткор, Темурий, Ҳусайн Бойқаро авлоди, „Совет ҳукумати душмани“.
- Владимир Эмелянов – Карташев
- Юрий Дедович – чекист Иля Трофимов, у полковник Бравиский
- Аркадий Толбузин – Агеев
- Ортиқ Жаллиев – Қилич
- Бакен Кидикеева – Хадича Аминова
- Ражаб Адашев – қизил армия зобити
- Тўғон Режиматов – Санъат Толипов, ўқитувчи, аксилинқилобий (титрда Т.Режаметов; ролда Владислав Баландин)
- Жавлон Ҳамроев – Шамси Қиёмов (титрда кўрсатилмаган)
Ҳаволалар
- Всадники революции (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-06-22 санасида архивланган)