Wилҳелм Сторост, тахаллуси Вилиус Сторостас-Вйдūнас (1868-йил 22-март — 1953-йил 20-феврал) — асосан Вйдūнас номи билан танилган, пруссия-литвалик[2] ўқитувчи, шоир, гуманист, файласуф ва ёзувчи, Кичик Литвадаги Пруссия Литва миллий ҳаракатининг етакчиси, Шарқий Пруссиядаги теософик ҳаракат етакчиларидан бири[3][4][5][6].

Вилиус Сторостас-Вйдūнас

Вйдūнас 1930-йилда
Таваллуди 22-март 1868-йил
Вафоти 20-феврал 1953-йил(1953-02-20)
(84 ёшда)
Детмолд, Ғарбий Германия[1]
Турмуш ўртоғи Клара Фüллҳасе

Биографияси

Сторостлар оиласи Шарқий Пруссияда қадимий оила бўлиб, Wилҳелм Пруссия Қироллигида жойлашган Ҳейдекруг яқинидаги Жонатен (литвача:Жонаиčиаи) қишлоғида туғилган. Wилҳелм Сторост унинг немис паспортидаги исм бўлиб, Вилимас ёки Вилиус Сторостас эса ўзи, унинг оиласи ва бошқа литваликлар томонидан ишлатиладиган литвача шакли эди. Тахминан 40 ёшида фамилиясига „Вйдūнас“ тахаллуси сифатида қўшилган. Сторост Клара Фüллҳасе билан турмуш қурган.

Совет қўшинлари босиб олинганда Шарқий Пруссиянинг деярли барча аҳолиси сингари у ҳам ҳайдалган ва бир муддат қочқинлар лагерида яшаган. Ғарбий Германиянинг Детмолд шаҳрида вафот этган[7] . Вйдūнас тахаллуси билан танилган Вилгелм Сторост бу номни ўзининг фалсафий ва руҳий миссиясининг бир қисми сифатида атайлаб танлаган. Унинг невараси Жüрген Сторостнинг сўзларига кўра, Wилҳелм дўсти Виктор Фалкенҳаҳнга „Вйдūнас“ номи у учун муҳим эканлигини тушунтирган. У „павйдūнас“ (ҳасад қилувчи одам) эмас, балки „вйдūнас“ (барчага яхшилик тиловчи шахс) сифатида кўринишни хоҳларди. Бу танлов унинг антропософияга содиқлигини акс эттирган.

Вйдūнас эски Литва динида фаол бўлган. Бироқ, у бутпарастлик динининг тикланишини на ўзига шахсий, на литваликларга мақсад сифатида қўймаган. У диний эмас миллий лидер бўлиб қолишни хоҳлаган. Унинг ахлоқий таъсири одатий сиёсий раҳбар ёки ёзувчи бўлиш билангина чегараланмаган. Кейинги биографлар уни Ҳиндистон миллий етакчилари, жумладан, Рабиндранат Тагор ёки Маҳатма Ганди билан солиштирган.

Вйдūнас ахлоқий вегетариан эди ва ўзининг ахлоқий танловлари ҳақида бир нечта иншолар ёзган[8].

Вйдūнас Литва Ёзувчилар уюшмаси томонидан Нобел мукофотига номзод бўлган[3][9].

Галерея

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Пурвинас, Мартйнас (24 Оcтобер 2016). "Вйдūнас, Битėнų капинėс ир Лиэтува 1991-аисиаис метаис" (лт). Вйдūнас, Битėнų капинėс ир Лиэтува 1991-аисиаис метаис. ҳттп://www.ворута.лт/мартйнас-пурвинас-вйдунас-битену-капинес-ир-лиэтува-1991-аисиаис-метаис/. <!--->
  2. ↑ "Лиэтувининкас Вйдūнас" Др. Алгирдас Матулевиčиус. „Вйдūнас – Маžосиос Лиэтувос историкас“ (лт) (1993). 2007-йил 10-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 15-октябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Чаптер ВИИ Вйдунас: тҳе эссентиал феатурес оф ҳис пҳилосопҳй бй Ваcловас Багдонавиčиус“, Литҳуаниан пҳилосопҳй: персонс анд идеас Литҳуаниан пҳилосопҳиcал студиэс, ии, Cултурал ҳеритаге анд cонтемпорарй чанге сериэс ива, Эастерн анд Cентрал Эуропе, волуме 17 Жūрате Баранова: . Wашингтон, Д.C.: Cоунcил фор Ресеарч ин Валуэс анд пҳилосопҳй, 2000. ИСБН 1-56518-137-9. Қаралди: 2007-йил 7-сентябр (2007-йил 28-сентябрда асл нусхадан архивланган). 
  4. ↑ Wелтерс, Линда. Фолк Дресс ин Эуропе анд Анатолиа: Белиэфс Абоут Протеcтион анд Фертилитй. Берг Публишерс, 1999 — 214-бет. ИСБН 1-85973-287-9. „Литҳуаниан пҳилосопҳер Вйдунас“ 
  5. ↑ Проф. Кšаниэнė, Даива (9 октабр 2003). „Вйдūнас“. Ворута (литва). 7 июл 2007да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 16 октабр 2007. {{cите магазине}}: Море тҳан оне оф |арчиведате= ва |арчиве-дате= спеcифиэд (ёрдам); Море тҳан оне оф |арчивеурл= ва |арчиве-урл= спеcифиэд (ёрдам)
  6. ↑ Брадūнас, Казйс (1979). „А cонверсатион wитҳ Томас Венcлова“. Литуанус. 25-жилд, № 3. 2008-04-09да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 16 Оcтобер 2007.
  7. ↑ „Ауф ден Спурен вон Вйдунас“ (де). детмолд.де (2018-йил 4-апрел). 2021-йил 4-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 31-май.
  8. ↑ „Žймиų žмониų пасисакймаи апиэ гйвūнų иšнаудожимą“. Анимал Ригҳц Литҳуаниа. 2009-йил 12-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 7-декабр. (ин Литҳуаниан)
  9. ↑ Генйс, Арвйдас (2000). „Лаисвėс ир литератūрос ҳипостазėс“. Моксло Лиэтува. № 4. 27 сентябр 2007да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 7 сентябр 2007. {{cите магазине}}: Море тҳан оне оф |арчиведате= ва |арчиве-дате= спеcифиэд (ёрдам); Море тҳан оне оф |арчивеурл= ва |арчиве-урл= спеcифиэд (ёрдам)