W. Nelson Francis
W. Нелсон Френcис (1910-йил 23-октябр - 2002-йил 14-июн) – америкалик ёзувчи, тилшунос ва университет профессори. У Франклин &; Маршалл коллежи ва Броwн университети факултетлари аъзоси бўлиб ишлаган ва у ерда инглиз тили ва корпус лингвистикаси бўйича фаолият юритган. У Ҳенрй Куčэра билан биргаликда амалга оширган Броwн Университй Стандард Cорпус оф Пресент-Дай Америcан Энглиш номли матн тўплами иши билан машҳур.
| W. Нелсон Франcис | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
Wинтҳроп Нелсон Франcис 23-октябр 1910-йил Пҳиладелфииа, Пеннсйлваниа, У. С. |
| Вафоти |
14-июн 2002-йил (91 ёшда) Провиденcе, Рҳоде Исланд, У. С. |
| Алма матер |
Гарвард Университети Пеннсйлвания университети (Пҳ. Д.) |
| Жанр | Нонфиcтион; референcе |
| Турмуш ўртоғи |
Анне Функҳоусер Неарлене Бурклей |
| Болалари | 3 |
Ёшлик йиллари
Wинтҳроп Нелсон Франcис 1910-йил 23-октябрда Пенсилваниа штатининг Пҳиладелпҳиашаҳрида таваллуд топган. Унинг ота-онаси ҳам Янги Англиядан эди. Унинг онаси Cалаис шаҳрида катта бўлиб, коллежида ўқиган ва Бостондаги давлат мактабида дарс берган. Франcиснинг отасига уйланиб, Пҳиладелпҳиа кўчиб келган. Унинг отаси Жосепҳ Сидней Франcис[1] математик ва муҳандис эди. Франcис Пҳиладелпҳиянинг Германтоwн ҳудудида ўсган ва у ерда Чарлес W. Ҳенрй жамоат мактаби ва Пенн Чартер мактабида ўқиган[2].
У 1931-йилда Гарвард университетида бакалавр даражасини олди ва у ерда инглиз, юнон, лотин ва франсуз тилларини ўрганишга эътибор қаратган ҳолда адабиёт бўйича таълим олди[3]. Кейинчалик у Пенсилваниа университетида ўқиди ва у ерда докторлик диссертациясини инглиз тилида 1937-йилда ҳимоя қилди. Унинг докторлик диссертацияси 14-асрдаги ўрта инглиз тилисидаги (Миддле Энглиш) матнни тақдим этди ва бу матн Франcис томонидан кенг муқаддима билан таҳрирланган матн таҳрири ҳақида эди. 1939-йилда профессор ва Миддле Энглиш олими Cарлетон Браwн Франcиснинг диссертациясини ўқиб чиқди ва уни Англияга олиб бориб Эарлй Энглиш Техт жамиятининг Мабел кунига тақдим этди. 1942-йилда қўлёзма Оксфорд университети нашриёти томонидан нашр этилди[2][3].
Фаолияти
Академик
Пенсилваниа университетини тугатгандан сўнг, Франcис Франклин &амп; Маршалл коллежи факултетига қўшилди ва у ерда инглиз тилидан дарс бера бошлади. 1957-йилда эса коллеж ўқув дастурини қайта кўриб чиқувчи факултет қўмитасига раҳбарлик қилди. Кейинги йилда инглиз тили кафедраси мудири этиб тайинланди. </линк>[ иқтибос керак ] Унинг биринчи китоби Тҳе Струcтуре оф Америcан Энглиш (Америка инглиз тилисининг структураси) 1958-йилда нашр этилган[3]. Инглиз тилининг хилма-хиллиги бўйича қилган илмий иши қўшимча равишда 14-асрдаги инглиз тилининг Эарлй Энглиш Техт жамияти учун „Боок оф Виcес анд Виртуэс“ нашрини тузиш, ёзиш ва таҳрирлашни ҳам ўз ичига олган эди. Олим Фулбригҳт тадқиқот стипендияси билан тақдирланиб, сўнгра 1956-1957-йилларда Норфолкда (Англия) Лидс университетида тузилаётган Сурвей оф Энглиш Диалеcц (Инглиз лаҳжаларини ўрганиш) бўйича тадқиқот ўтказди[3].
1962-йилда Броwн университети факултетига тилшунослик ва инглиз тили профессори сифатида ишга кирган[2] Френcис 1964-йилда Броwн университети ва Тоугалоо коллежининг 1968-йилгача давом этган қўшма тил лойиҳаси устида ишлай бошлади. Лойиҳа Тоугалоо коллежининг афро-америкалик биринчи курс талабалари учун стандарт американча инглиз тили ўқув дастурида лингвистик тамойилларни қўллади[3]. Лойиҳа тугаллангач, у тилшунослик бўлими мудири бўлди ва 1976-йилгача шу лавозимда ишлади[2].Ўша пайтда фахрий профессор унвони билан расман нафақага чиққан бўлса-да, тарихий ва қиёсий тилшуносликдан дарс беришда ва талабаларга маслаҳат беришда давом этди. 1987-йилда эса Броwннинг янги ташкил этилган Когнитив ва лингвистик фанлар кафедраси мудири этиб тайинланди.1990-йилда Броwн университетида охирги курсини якунлаган. </линк>[ иқтибос керак ]
Ижоди
- Броwн корпуси
Броwн факултетига қўшилгандан сўнг, Франcис Славян бўлими ходимлари сифатида дарс берган Ҳенрй Куčэрадан компютер лингвистикаси курсини ўқиб-ўрганди. 1960-йилларнинг бошларида улар Американча инглиз тилининг бир миллион сўздан иборат компютерлаштирилган кесмасини тузиш бўйича ҳамкорлик қила бошладилар ва бу Броwн Стандард Cорпус оф Пресент-Дай Америcан Энглиш корпуси (Ҳозирги Америка инглиз тилисининг Броwн стандард корпуси) деб номланади, лекин одатда Броwн корпуси деб юритилади. 1963-1964-йилларда 1961-йилда нашр этилган китоблар, журналлар, газеталар ва бошқа таҳрирланган маълумотли ва ижодий-насрий манбаларидан фойдаланган ҳолда тузилган Броwн корпуси 1964-йилда тугалланиб нашр этилган. Корпусдаги ҳар бир сўз нутқ қисми ва манбанинг мавзу тоифаси билан белгиланади . Бутун дунё бўйлаб тарқалган Броwн корпуси бошқа тиллардаги шунга ўхшаш лойиҳалар учун намуна бўлиб хизмат қилди ва кўплаб илмий тадқиқотлар учун асос бўлиб хизмат қилди. Жумладан, Франcис ва Куčэранинг 1967-йилда нашр этилган Фреқуэнcй Аналйсис оф Энглиш Усаге ("Инглиз тилидан фойдаланиш частотаси таҳлили") китобини келтириш мумкин. .
Манбалар
- ↑ Тимес, Спеcиал то ТҲЕ НЕW Ёрк. „МИСС ФУНКҲОУСЕР СЕТС WЕДДИНГ ДАЙ; Ше Wилл Беcоме тҳе Бриде оф Wинтҳроп Нелсон Франcис он Нов. 25 ин Роаноке, Ва. CҲООСЕС 7 АТТЕНДАнт'с Фианcе, Мембер оф Пҳиладелпҳиа Фамилй, то Ҳаве Бротҳер фор Ҳис Бест Ман“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (1939-йил 31-октябр).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Коэрнер, Э. Ф. К. (1998). Фирст Персон Сингулар ИИИ: Аутобиограпҳиэс бй Нортҳ Америcан Счоларс ин тҳе Лангуаге Сcиэнcес, „А Пилгрим’с Прогресс: Фром Пҳилологй то Лингуистиcс“, Жоҳн Бенжаминс Публишинг, пагес 61–69. ИСБН 978-9027245762
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Куčэра, Ҳенрй (2016). "Обитуарй фор W. Нелсон Франcис". Жоурнал оф Энглиш Лингуистиcс 30 (4): 306–309. дои:10.1177/007542402237878.
Ҳаволалар
- 1984-йил 21-май, Англиянинг Wиндермере шаҳридаги ИCАМЕ 5-конференциясида кечки овқат нутқи (аудио ёзув) (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-06-15 санасида архивланган)
- „В. Нелсон Френcис ва Генри Куčэрага ҳурмат“, ИCАМЕ журналида, № 20 (1996-йил апрел) (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-10-06 санасида архивланган)
- Wиллиамс, Никета, "Броwн-Тоугалоо тили лойиҳаси: „А Cонтроверсиал Эхперимент“(Провиденcе, РИ: Броwн Университй Счоларлй Течнологй Гроуп wеб-сайти, нд)
- Паулине Жаcобсон, „Обитуарй, W. Нелсон Френcис“, Тилшунослар рўйхатида 13.1718 (2002-йил 17 июн)
- „W. Нелсон Френсис, 91 ёш, профессор“, Ланcастер Неw Эра, 2002-йил 18 июн