Ziyosfera

Wassef Boutros-Ghali

Wассеф Боутрос-Гҳали (1924-йил — 2023-йил 15-март) — мисрлик меъмор ва рассом[1]. У Қоҳирада таниқли қибтий насроний Боутрос-Гҳали оиласида туғилган. Боутрос-Гҳали БМТнинг олтинчи бош котиби бўлган Боутрос Боутрос-Гҳалининг укаси ва 1908–1910-йилларда Миср бош вазири лавозимида ишлаган Боутрос Гҳалининг набираси эди[2][3].

Боутрос-Гҳали Қоҳира университетида меъморлик бўйича таҳсил олган. У Миср, Судан, Эфиопия, Саудия Арабистони ва Қувайтда модернистик услубда бинолар лойиҳалаган. 1970-йилдан бошлаб Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Тараққиёт дастурида шаҳарсозлик ва атроф-муҳит масалалари бўйича техник маслаҳатчи сифатида фаолият юритган[4].

Шу билан бирга, у ўсмирлик давридан бошлаб рассомлик билан ҳам шуғулланган. Унинг меъморчилик таълими таъсирида шаклланган картиналари тўйинган ранглар ва геометрик абстраксия билан ажралиб туради. Асарлари илк бор 2019-йилда, вафотидан тўрт йил олдин, кенг жамоатчилик эътиборига ҳавола этилган[5]. У 1988-йилдан бошлаб Соcиéтé д’Арчéологиэ Cопте ташкилотига ҳам раислик қилган.

Меъморчилик фаолияти

Боутрос-Гҳалининг илк якунланган лойиҳаси — Қоҳирада Нил дарёси бўйида жойлашган модернистик Дар Эл Нил турар жой биноси. Бино 1950-йилда, меъмор 26 ёшда бўлганида қуриб битказилган. Халқаро модернизм тамойилларига асосланган лойиҳа ўша давр Миср меъморчилиги учун ноодатий ҳисобланган[1].

1952-йилги Миср инқилоби ва Носир давридаги аграр ислоҳотлар натижасида Боутрос-Гҳали оиласининг ер-мулклари қисқаргач, у 1960-йилда Суданнинг Хартум шаҳрида меъморлик идорасини очган. 1963-йилда Римга, 1971-йилда эса Ню-Ёркка кўчиб ўтган.

1969-йилда УНЕСCОга Тунис мединасини муҳофаза қилиш масалалари бўйича, 1970-йилда эса Жазоирдаги тарихий ёдгорликларни ҳимоя қилиш бўйича маслаҳатлар берган[3]. Ўша йили Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Тараққиёт дастурининг атроф-муҳит ва шаҳарсозлик бўйича бош техник маслаҳатчиси этиб тайинланган. Ушбу лавозимда Миср, Эфиопия, Саудия Арабистони, Қувайт ва Суданда уй-жой қурилиши, режалаштириш ва бунёдкорлик масалалари билан шуғулланган. 1984-йилда БМТТДдаги фаолиятини якунлаган[3].

Қўшимча адабиётлар

  • Адамсон, Гленн; Cампой, Леслей; Ал-Қассеми, Султан Сооуд; МаcАдам, Барбара; Валлй, Сумайя. Боутрос-Гҳали: Cаталогуэ Раисоннé. Милан: Скира, 2025 — 496-бет. ИСБН 9788857253664. 

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Проcтор, Ребеccа Анне. „Wассеф Боутрос-Гҳали паинтингс гаин глобал реcогнитион wитҳ Дубаи анд Неw Ёрк Эхҳибитионс“. Гулф Неwс (2026-йил 21-апрел). Қаралди: 2026-йил 2-май.
  2. ↑ Ҳаwа, Калеэм (2020-12-20). „Wассеф Боутрос-Гҳали: А Ретроспеcтиве“. Тҳе Брооклйн Раил. Қаралди: 2026-05-22.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 „Wассеф Боутрос-Гҳали (1924–2023): Арчитеcт, арчаэологист, артист“. Wатани Интернатионал (2023-йил 22-март). Қаралди: 2026-йил 22-май.
  4. ↑ „Wассеф Боутрос-Гҳали: А Ретроспеcтиве“. Cентер фор Арчитеcтуре. АИА Неw Ёрк (2020-йил 12-ноябр). Қаралди: 2026-йил 22-май.
  5. ↑ Проcтор, Ребеccа Анне. „Wассеф Боутрос-Гҳали: Cелебратинг тҳе артистиc легаcй оф ан Эгйптиан арчитеcт“. Гулф Неwс (2026-йил 25-март). Қаралди: 2026-йил 22-май. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Wassef_Boutros-Ghali" dan olindi