Whitney muzey
Wҳитней Америка санъати музейи норасмий равишда "Тҳе Wҳитней'' номи билан танилган, Ню-Ёрк шаҳридаги Манхеттеннинг Меатпаcкинг тумани ва Wест Виллаге маҳалласида жойлашган санъат музейи. Музейга 1930-йилда бой ва таниқли америкалик социалист, ҳайкалтарош ва санъат ҳомийси Гертруде Вандербилт Wҳитней (1875-1942) томонидан асос солинган.
Гертруда Wҳитней ХХ—ХХИ аср Америка санъатига доир асарларни тўплашга қизиқиб қолади.Унинг ХИХ аср охиридан ҳозирги кунгача бўлган доимий коллексияси 3500 дан ортиқ рассомларнинг 25 000 дан ортиқ расм, ҳайкалтарошлик, чизма, босма нашрлар, фотосуратлар, филмлар, видеолар ва янги медиа артефактларини ўз ичига олади. У тирик рассомларнинг асарларини намойиш этишга, шунингдек, ўтган асрнинг биринчи ярмидаги муҳим асарларнинг доимий тўпламини сақлашга алоҳида эътибор берган. Музейнинг йиллик ва икки йиллик кўргазмалар ҳам мавжуд бўлиб, унда ҳали у қадар танилмаган ёш рассомлар асарлари намойиш этилади.
Музей дастлаб 1966-йилдан 2014-йилгача Wҳитней Манхеттеннинг Юқори Шарқ томонидаги 945 Мадисон авенюсида Марсел Бреуэр ва Ҳамилтон П. Смит томонидан ишлаб чиқилган бинода бўлган. 2014-йил октабр ойида бино ёпилиб, ҳозирги биносига кўчиб ўтди, бу бино Рензо Пиано томонидан Гансевоорт кўчасида лойиҳалаштирилган ва 2015-йил 1-майда очилган.
Тарихи
Дастлабки йиллар

Гертруде Вандербилт Wҳитней музей асосчиси, таниқли ҳайкалтарош ва жиддий санъат коллексиячиси эди. Санъат ҳомийси сифатида у 1905-йилда санъат билан шуғуллана бошлади ва 1914-йилдан 1928-йилгача Ню-Ёркдаги Wҳитней Студио ва Wҳитней Студио Cлуб кўргазма майдонларида авангард ва тан олинмаган асарларини оммага тарғиб қилиш учун ишлаган.[1][2]
Музей асосчиси ёрдамчиси Жулиана Р. Форcе ёрдамида 700 га яқин Америка санъатига оид асарларни тўплади. 1929- йилда Wитҳней Метрополитан санъат музейига 500 дан ортиқ экспонатларни совға қилишни таклиф қилди, аммо музей совғаларни рад этди.[3]
Wҳитней кутубхонасининг 1928-йилдаги архивлари шуни кўрсатадики, Студио клуби Санъат талабалари лигаси вакили Вилгелмина Wебер Фурлонгнинг галерея майдонидан модернистик ишларни акс эттирувчи саёҳат шоуларини намойиш қилиш учун фойдаланган.[4][5] Wҳитней Америка санъати музейи 1930-йилда ташкил этилган.[6] Форcе музейнинг биринчи директори бўлди ва унинг раҳбарлигида у янги ва замонавий америкалик рассомларнинг асарларини намойиш этишга эътибор қаратди.[7]
1954-йилда музей ўзининг асл жойини тарк этди ва 53-кўчадаги Замонавий санъат музейи билан боғланган иншоотга кўчиб ўтди. 1958-йил 15-апрелда МОМА (Замонавий санъат музейи)нинг иккинчи қаватида бир киши ҳалок бўлди ва ёнғин натижасида МОМАнинг юқори қаватларидаги расмлар ва ходимларни Уитнига эвакуация қилишга мажбур бўлинди. Эвакуация қилинган суратлар орасида Чикаго санъат институтидан ижарага олинган Ла Гранде Жатте оролида А Сундай Атферноон он тҳе Илсанд оф Л аГранде Жатте (Якшанба куни тушдан кейин) асари ҳам бор эди.[8]
1961-йилда Wҳитней музей учун каттароқ жой излай бошлади. 1966-йилда у Мадисон авенюсининг жануби-шарқий бурчагида ва Манхеттеннинг Юқори Шарқ томонидаги 75-кўчага музей коллексияси кўчирилди.[9] Янги бино 1963-1966- йилларда Марсел Бреуэр ва Ҳамилтон П. Смит томонидан ўзига хос замонавий услубда режалаштирилган ва қурилган.
Музей муассасаси кўп йиллар давомида космик муаммолар билан курашди.[10] 1967-йилда музейда Арт Ресоурcес Cентер (АРC) деб номланган сунъий йўлдош майдони очилди.[11] 1981-йилда музей Коннектикут штатининг Стамфорд шаҳрида Чампион Интернатионалда жойлашган кўргазма майдонини очди.[12] 1980-йилларнинг охирида Wҳитней Парк Тоwер Реалтй, ИБМ ва Америка Қўшма Штатларининг Эқуитабле Лифе Ассуранcе Соcиэтй компаниялари билан келишув тузиб, ўз биноларининг қабулхонасида айланма кўргазмалар билан сунъий йўлдош музейларини ташкил қилди.[13] Ҳар бир музейнинг ўз директори бўлиб, директорлар Wҳитней қўмитаси томонидан тасдиқланган.[12]
Муассаса 1978-йилда ўзининг биносини кенгайтиришга қарор қилди ва Буюк Британия меъморлари Дерек Уокер ва Норман Фостерга музей ёнида баланд минорани лойиҳалаштиришни топширди.[10] Аммо улар билан тузилган шартнома узоққа бормади. Бу, албатта, маблағ билан боғлиқ эди.Энди музей коллексиялари учун қўшимча жой ажратиш учун ўша пайтдаги директор Томас Н. Армстронг ИИИ мас’ул бўлди.У асосий бинога қўшимча 10 қаватли янги бино лойиҳасини ишлаб чиқди. Лойиҳага 37,5 миллион долларга маблағ сарфлаш белгиланди. Лойиҳа меъмор Майкл Гравес томонидан ишлаб чиқилди.Аммо унинг лойиҳаси дарҳол қаршиликларга сабаб бўлди.Лойиҳа 1989-йил бекор қилинди.[14] 1995-йилдан 1998-йилгача бино меъмор Ричард Глукман томонидан таъмирланди ва кенгайтирилди. 2001-йилда Рем Коолҳаасга 200 миллион долларлик кенгайиш учун иккита дизайнни тақдим этди. Бу режалар ҳам 2003-йилда[15] бекор қилинди, бу эса директор Максвелл Л. Андерсоннинг истеъфога чиқишига сабаб бўлди.[16] Ню-Ёрклик реставратор Денни Меер 2011-йил март ойида музейда ресторан очди. Ресторан лойиҳаси Роcкwелл Гроуп томонидан ишлаб чиқилган.[17]

Музей учун янги лойиҳа Рензо Пиано томонидан ишлаб чиқилди. Қурилиш ишлари 2010-йилда бошланган ва 2015-йилда якунланган[9] Бу лойиҳага 422 миллион доллар сарфланди.[18]
Янги тузилма 200,000 квадрат фут (19,000 м2) ва саккизта қаватни ташкил қилди. Музей шаҳарнинг устунсиз санъат галереясини, таълим марказини, театр, консервация лабораториясини, кутубхона ва ўқиш залларини ўз ичига олади. Икки қават музейнинг доимий коллексияси бағишланган.[19] Музей лифт қурилмаси Ричард Арцчвагер томонидан ишлаб чиқилган. ишлаган.[20] Янги бино коллексияси 400 дан ортиқ рассомларнинг 600 дан ортиқ асарларини ўз ичига олади.[21]
Янги бино эскиларига қараганда анча кенг ва очиқ.[22]
Музейнинг янги биноси учун 760 миллион доллар тўпланиши керак эди. 2011-йил май ойида Метрополитан санъат музейи 2015-йилдан бошлаб Медисон авеню биносини камида саккиз йил давомида эгаллаш тўғрисида шартнома тузганини эълон қилди, бу Уитнининг иккита йирик музей майдонини молиялаштириш юкиний энгиллаштирди.[23] Кейинчалик эски маконни эгаллаш 2016-йилга қолдирилди[24]
2015-йил 30-апрелда Мичелле Обама ва Билл де Бласио иштирок этган тантанали қизил тасмани кесгандан сўнг[21] янги бино 2015-йил 1-майда очилди[25]
Коллексияси
Музей коллексиялари расмлар, чизмалар, нашрлар, ҳайкаллар, монтаж санъати, видео ва фотография асарларидан иборат.
Доимий коллекнсиядан ўрин олган асл 600 та асар 1954-йилда иккинчи бино очилиши билан 1300 га етди. 1966-йилда Мадисон авенюдаги Бреуэр биносига кўчиб ўтгандан сўнг, бу рақам 2000 га етди. Музей 1991-йилда фотосуратларни йиғишни бошлади. Бугунги кунда, ХИХ аср охиридан ҳозирги кунгача бўлган тўпламда 3500 дан ортиқ рассомларнинг 25 000 дан ортиқ асарлари мавжуд.[26] Музей коллексияларида Жозеф Алберс, Жоэ Андоэ, Эдмунд Арчер, Доналд Баэчлер, Томас Ҳарт Бентон, Жонатан Борофски, Луиза Буржуа, Сониа Гордон Браун, Чарлз Бурчфилд, Александр Калдер каби ижодкорлар асарлари мавжуд.
Музейда ҳар икки йилда бир марта Wҳитней Биэнниал халқаро санъат кўргазмаси бўлиб ўтади, унда Америка санъатида ҳали янги рассомлар асарлари намойиш этилади.[27]
Ўзининг анъанавий коллексиясидан ташқари, Wҳитней Артпорт веб-сайтига эга.Wҳитней тирик рассомнинг ҳеч қандай асарини сотмайди, чунки бу рассомнинг карерасига зарар етказиши мумкин, лекин тирик рассомнинг асарини ўша рассомнинг бошқа асари билан алмаштиради.[28]
Галереяси
-
Эдвард Ҳоппер-Неw Ёрк интериор (Ню-Ёрк ички ишлар) (1921-йил)
-
Белловс Георге Демпсей ва Фирпо (1924)
Кутубхонаси
Франcес Мулҳалл Ахиллес кутубхонаси дастлаб музей асосчиси Гертруда Вандербилт Wҳитней ва Wҳитней музейининг биринчи директори Жулиана Форснинг китоблари ва мақолалари тўпламлари асосида қурилган тадқиқот кутубхонасидир. Кутубхона Ню-Ёркнинг Ғарбий Челси ҳудудида жойлашган.[29] Унда махсус тўпламлар ва Wҳитней музейи архиви мавжуд. Архив[30] муассаса архивлари, тадқиқот тўпламлари ва қўлёзма тўпламларини ўз ичига олади. Институт архивида 1912- йилдан ҳозирги кунгача бўлган кўргазма ёзувлари, фотосуратлар, кураторлик тадқиқотлари қайдлари, рассомнинг ёзишмалари, аудио ва видео ёзувлар, васийларнинг ҳужжатлари мавжуд.Ктуубхона фондидан ўрин олган тўпламал:
- Аршиле Горкий тадқиқот тўплами, 1920—1990-йиллар
- Эдвард Хоппер тадқиқот тўплами, 1894-2000
Кутубхонадаги китоблар ва материаллар билан музей маълумотлар базасидан танишиш мумкин.[29]
Манбалар
- ↑ „Wҳитней Мусеум оф Америcан Арт“. Тҳе Саатчи Галлерй. 2018-йил 2-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 17-апрел.
- ↑ „Бреуэр'с Wҳитней: Ан Анниверсарй Эхҳибитион“. Wҳитней Мусеум оф Америcан Арт (1996). Қаралди: 2021-йил 12-март.
- ↑ Дунлап, Давид W.. „Арт Студиос Wҳере Wҳитней Мусеум Wас Борн Wилл Адмит Виситорс“. Неw Ёрк Тимес (2016-йил 16-май). Қаралди: 2016-йил 12-июл.
- ↑ Тҳе Биограпҳй оф Wилҳелмина Wебер Фурлонг: Тҳе Треасуред Cоллеcтион оф Голден Ҳеарт Фарм бй Cлинт Б. Wебер, ИСБН 0-9851601-0-1, ИСБН 978-0-9851601-0-4
- ↑ Тҳе Wҳитней Мусеум Либрарй арчивал итемс нумбер 15405
- ↑ „Wҳитней Мусеум оф Америcан Арт | Ҳисторй, Cоллеcтион, Неw Ёрк, & Фаcц | Британниcа“.
- ↑ Берман, Авис. Ребелс он Эигҳтҳ Стреэт: Жулиана Форcе анд тҳе Wҳитней Мусеум оф Америcан Арт. Неw Ёрк: Атҳенеум, 1990. ИСБН 9780689120862.
- ↑ Аллен. „МоМА Он Фире“. грег.орг (2010-йил 2-сентябр). Қаралди: 2014-йил 26-январ.
- ↑ 9,0 9,1 Грай, Чристопҳер. „Тҳе Cонтроверсиал Wҳитней Мусеум“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2010-йил 14-ноябр).
- ↑ 10,0 10,1 Вогел, Cарол; Тайлор, Кате. „Рифт ин Фамилй ас Wҳитней Планс а Сеcонд Ҳоме“. Неw Ёрк Тимес (2010-йил 11-апрел).
- ↑ Анагност, Адриан (2020). „Деcентрализе! Арт, Поwер, анд Спаcе ин тҳе Неw Ёрк Арт Wорлд“. Констҳисториск Тидскрифт/Жоурнал оф Арт Ҳисторй. 89-жилд, № 2. 100-125-бет. дои:10.1080/00233609.2020.1758205.
- ↑ 12,0 12,1 Бренсон, Мичаэл. „Мусеум Анд Cорпоратион – А Делиcате Баланcе“. Неw Ёрк Тимес (1986-йил 23-феврал).
- ↑ Глücк, Граcе. „Могул Поwер Ат Тҳе Wҳитней“. Неw Ёрк Тимес (1988-йил 4-декабр).
- ↑ Wиллиам Гримес (Жуне 22, 2011), Тҳомас Н. Армстронг ИИИ, Мусеум Чиэф Wҳо Онcе Лед тҳе Wҳитней, Диэс ат 78, Неw Ёрк Тимес.
- ↑ Cарол Вогел (Април 15, 2003), Wҳитней Сcрапс Эхпансион Планс Неw Ёрк Тимес.
- ↑ Cарол Вогел (Май 13, 2003), Диреcтор оф тҳе Wҳитней Ресигнс Неw Ёрк Тимес.
- ↑ Ҳард. „Загат Бузз Блог: Даннй Меер'с Унтитлед Дебуц ин Тҳе Wҳитней, Марч 28, 2011“. Загат.cом (2011-йил 28-март). Қаралди: 2013-йил 8-январ.
- ↑ „Wҳитней Мусеум буилдинг бй Рензо Пиано гец иц десигн ригҳт“. Бостон Глобе (2015-йил 2-май). Қаралди: 2015-йил 2-май.
- ↑ Эллиэ Статҳаки (Оcтобер 16, 2013), Ундер Cонструcтион: Тҳе Wҳитней Мусеум’с неw ҲҚ бй Рензо Пиано ин Неw Ёрк Wаллпапер.
- ↑ Вогел, Cарол. „Тҳе Мусеум Элеватор ас Иммерсиве Арт“. Неw Ёрк Тимес (2013-йил 6-июн).
- ↑ 21,0 21,1 Смитҳ. „Неw Wҳитней Мусеум Сигнифиэс а Чангинг Неw Ёрк Арт Сcене“. Неw Ёрк Тимес (2016-йил 30-апрел). Қаралди: 2015-йил 1-май.
- ↑ Броокс. „12 Тҳингс То Сеарч Фор Ат Тҳе Бранд Неw Wҳитней Мусеум“. Ҳуффингтон Пост (2015-йил 1-май). Қаралди: 2015-йил 2-май.
- ↑ Вогел, Cарол. „Мет Планс то Оccупй тҳе Wҳитней'с Уптоwн Сите“. Неw Ёрк Тимес (2011-йил 11-май).
- ↑ Ҳаррис, Гаретҳ (Жануарй 1, 2016), „Тҳе Еар Аҳеад: мусеумс опенинг ин 2016“, Тҳе Арт Неwспапер, қаралди: Жануарй 5, 2016
- ↑ „Неw Wҳитней Мусеум макес wавес он соcиал медиа“. Wалл Стреэт Жоурнал Блог (2015-йил 1-май). Қаралди: 2015-йил 1-май.
- ↑ „Cоллеcтион“ (эн). wҳитней.орг. Қаралди: 2020-йил 3-январ.
- ↑ Лоwрй. „Тҳе Шоw Оф Мусcлес Ат Тҳе Wҳитней Wас Витиатед Бй – 06.07.76 – СИ Ваулт“. Спорциллустратед.cнн.cом (1976-йил 7-июн). 2013-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 6-август.
- ↑ Погребин, Робин. „Тҳе Перманент Cоллеcтион Май Нот Бе Со Перманент“. Неw Ёрк Тимес (2011-йил 26-январ).
- ↑ 29,0 29,1 „либрарй.wҳитней.орг“. либрарй.wҳитней.орг. Қаралди: 2014-йил 26-январ.
- ↑ „Wҳитней Мусеум оф Америcан Арт: Арчивес“. Wҳитней.орг. 2016-йил 7-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 26-январ.