William Thomson
Лорд Келвин ёки Wиллиам Тҳомпсон, Барон Келвин (инглизча: Wиллиам Тҳомсон, 1ст Барон Келвин; 26-июн 1824-йил, Белфаст – 17-декабр 1907-йил, Ларгс, Глазго яқинида; Вестминстр аббатлигида дафн этилган) — инглиз физиги, термодинамика ва газлар кинетжаси назарияси асосчиларидан бири. Лондон қироллик жамияти аъзоси (1851-йилдан) ва президенти (1890—95). Кембриж университетни тугатган (1845).
| Wиллиам Тҳомсон | |
|---|---|
| инглизча: Wиллиам Тҳомсон, 1ст Барон Келвин | |
|
|
Илмий хизматлари учун унга 1892-йилда барон Келвин унвони берилган. Илмий ишлари физика, математика ва техниканинг турли соҳаларига оид. У тасвир олишнинг электр усулини ишлаб чиққан (1845). Физикага мутлақ температура ва унинг номи — Келвин шкаласи номи билан аталувчи термодинамик температура шкаласи тушунчаларини киритган (1848), Рудолф Cлаусиус мустақил равишда термодинамиканинг иккинчи қонунини таърифлаган (1851) ва энергиянинг сочилиши иборасини фанга киритган. Коинотнинг „иссиқлик ҳалокати“ гипотезасини айтган. Термоэлектр ҳодисаларнинт термодинамик назариясини яратган, Жамес Пресcотт Жоуле билан бирга Жоуле–Тҳомсон эффектини (1853—54), Тҳомсон эффектини кашф этган (1856). 1870-йилда тўйинган буғ эластиклигининг суюқлик сирти шаклига боғлиқлигини аниқлаган. Тҳомсоннинг илмий ишлари, шунингдек, гидродинамика, астрофизика, геофизиканинг турли масалаларига оид. Идеал суюқликда сиркуляциянинг сақланиш қонунини яратиб, уюрмали ҳаракат назариясига асос солган. Тҳомсон кўпгина кашфиётлар қилган: квадрант ва мутлақ электрометрлар ҳамда денгиз асбобларини яратган; магнит компаси, кўзгу галванометри ва бошқа асбобларни мукаммаллаштирган. Трансатлантик кабел орқали телеграф алоқани узатишни амалга ошириш қатнашчиси[1].
Манбалар
| Олим ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
У 1834-йилда Унверситет имтиҳонларидан оътади ва дунёнинг энг ёш талабасига айланади.