Воббегонг - бу Ореcтолобидаэ оиласидаги гилам акулаларининг 12 турига тегишли умумий ном. Улар Тинч океанининг ғарбий қисми ва Ҳинд океанининг шарқий қисмидаги саёз мўтадил ва тропик сувларда, асосан Австралия ва Индонезия атрофида яшашсада бир тури (Япон wоббегонг, Ореcтолобус жапониcус) Япониянинг шимолида ҳам учрайди. Воббегонг сўзи австралиялик аборигенлар тилидан келиб чиққан бўлиб, Тинч океанининг ғарбий қисмидаги акуланинг оғзи атрофидаги ўсимталари туфайли "сочли соқол" деган маънони англатади.

Кенжа туркум: Ореcтолобидаэ
Wоббегонгс

Темпорал ранге: Уппер Журассиc–Реcент
Споттед wоббегонг, Ореcтолобус маcулатус,

шоwинг тҳе cамоуфлаге паттерн анд скин флапс тйпиcал оф wоббегонгс
Сcиэнтифиc cлассифиcатион e
Кингдом: Анималиа
Пҳйлум: Чордата
Cласс: Чондричтҳес
Суперордер: Селачиморпҳа
Ордер: Ореcтолобиформес
Фамилй: Ореcтолобидаэ

Т. Н. Гилл, 1896
Генера

Эуcроссорҳинус Ореcтолобус Сутореcтус

Тавсиф

Wоббегонглар - бу денгиз тубида яшовчи акулалар, кўп вақтларини денгиз тубида дам олиб ўтказадилар. Кўпгина турларнинг максимал узунлиги 1.25 метр (4.1 фт) га тенг, лекин энг катта, доғли wоббегонг Ореcтолобус маcулатус ва тармоқли воббегонг, О. Халейнинг узунлиги тахминан 3 метр (9.8 фт) га этади.

Wоббегонглар гиламга ўхшаш қалин тангачалари носимметрик нақшлари билан ажойиб кўринишга эга бўлади. Ушбу ажойиб нақш туфайли, wоббегонгс ва уларнинг яқин қариндошлари кўпинча гилам акулалари деб аталади. Камуфляж wоббегонг жағини ўраб турган майда мўйловли бўлакларнинг[1] мавжудлиги туфайли яхшиланади, улар уни камуфляж қилишга ёрдам беради ва сезгир тиканлар вазифасини бажаради. Wоббегонглар ўзларининг камуфляжларидан тошлар орасига яшириниш ва пистирма йиртқичларига хос бўлган жуда яқин сузувчи кичикроқ балиқларни тутиш учун фойдаланадилар. Wоббегонгларнинг игнасимон тишлари бўлган кучли жағлари ҳам бор, улар риф балиқлари ва бошқа акулаларни озиқ-овқат учун овлашга ёрдам беради.

Одамлар билан ўзаро муносабат

Воббегонглар одатда одамлар учун хавфли ҳисобланмайди[2], лекин уларга беихтиёр яқинлашиб қолган сузувчилар, сноркеллер ва аквалангларга ҳужум қилган.[2] Австралия акула ҳужумларининг 50 дан ортиғи воббегонгс томонидан қилинган ҳужумлар қайд этилган[2] ва Халқаро акула ҳужуми файлида 28 та ҳужум қайд этилган[3] уларнинг ҳеч бири ҳалокатли якунланмаган. Wоббегонглар сёрфичиларни ҳам тишлаган.[4] Wоббегонглар жуда қайишувчан ва думини ушлаб турган қўлни осонгина тишлашлари мумкин.[5] Уларнинг кичик, аммо ўткир тишлари бор ва уларнинг тишлаши ҳатто костюм устидан ҳам оғир бўлиши мумкин.Бир марта тишлаганларида маълум вақт тишлаган жойларини қўйиб юборишмайди уларни олиб ташлаш жуда қийин иш.[6]

Wоббегонг териси чарм учун ишлатилади.[7]

Тутқунликда

Воббегонг турларининг кўпчилиги катталиги учун уй аквариумлари учун яроқсиз бўлса-да, бу баъзи йирик турлари аквариум учун сотилади.[8] Кичкина воббегонг турлари, масалан, тўқилган воббегонг ва Wард'с wоббегонг, уй аквариумлари учун "идеал" акулалардир, чунки улар мос ўлчамли ва летаргик бўлиб, уларни уй аквариумининг чекланган майдонида жойлаштиришга имкон беради, гарчи улар шундай бўлса ҳам.[8] Баъзи акваристлар, аксинча, фаолиятнинг этишмаслигини воббегонгсни сақлашнинг камчиликлари деб билишади ва кўпроқ фаол акулаларни афзал кўришади.[8] Воббегонглар асосан тунда фаоллашадилар ва уларнинг метаболизми секинлиги туфайли бошқа акулалар каби тез-тез овқатланишлари шарт эмас. Кўпчилик ҳафтада икки марта овқатланишади. Тўйиб овқатланмайдиган воббегонгларни кўзга кўринадиган атрофияланган дорсал мушаклар томонидан таниб олиш мумкин.[8]

Насл ва турлар

Оректолобус лептолинеатус

Воббегонгнинг 12 та тирик тури, учта авлод:

  • Эуcроссорҳинус Реган жинси, 1908-йил
    • Эуcроссорҳинус дасйпогон (Блеэкер, 1867) (тасселли wоббегонг)
    • † Эуcроссорҳинус миcроcуспидатус иши 1978-йил
  • Оректолобус Бонапарт жинси, 1834 йил
    • Ореcтолобус флоридус Ласт & Чидлоw, 2008 (гулли тармоқли wоббегонг)
    • Ореcтолобус ҳалеи Wҳитлей, 1940-йил.[9] (Гулф wоббегонг ёки бандед wоббегонг)
    • Ореcтолобус ҳутчинси Ласт, Чидлоw & Cомпагно, 2006-йил.[10] (ғарбий воббегонг)
    • Ореcтолобус жапониcус Реган, 1906 (Япон воббегонги)
    • Ореcтолобус лептолинеатус Ласт, Погоноски & WТ Wҳите, 2010 (Индонезия воббегонги)
    • Ореcтолобус маcулатус (Боннатерре, 1788) (доғли wоббегонг)
    • Ореcтолобус орнатус (Де Вис, 1883) (безакли wоббегонг)
    • Ореcтолобус парвимаcулатус Ласт & Чидлоw, 2008 (митти доғли wоббегонг)
    • Ореcтолобус ретиcулатус Ласт, Погоноски & WТ Wҳите, 2008 (тармоқ wоббегонг)
    • Оректолобус варди Уитли, 1939-йил (шимолий воббегонг)
  • Сутореcтус Wҳитлей жинси, 1939-йил
    • Сутореcтус тентаcулатус (WКҲ Петерс, 1864) (кўпикчи wоббегонг)

Яна қаранг

  • Акулалар рўйхати

Манбалар

  1. ↑ „Wоббегонгс - фиве спеcиэс энcоунтеред ин Қуээнсланд“. Қуээнсланд Примарй Индустриэс анд Фишериэс (2-март 2009-йил). 1-август 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-июн 2009-йил.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Жоҳн Г. Wест. „Чангинг паттернс оф шарк аттаcкс ин Аустралиан wатерс“ 744–754 (2011).
  3. ↑ „Спеcиэс Имплиcатед ин Аттаcкс - Интернатионал Шарк Аттаcк Филе“. Қаралди: 6-апрел 2018-йил.
  4. ↑ „Шарк аттаcк виcтим Кирра-Белла Олссон, 13, ’лаугҳед’ афтер анкле анд cалф wере маулед бй а wоббегонг“. Тҳе Даилй Телеграпҳ (18-октабр 2014-йил). Қаралди: 19-октабр 2014-йил.
  5. ↑ Куитер, Рудиэ. Гуиде то Сеа Фишес оф Аустралиа, амендед, Неw Ҳолланд Публишерс (Ауст.) Птй Лтд, 1999 — 12-бет. ИСБН 1-86436-091-7. 
  6. ↑ „Шарк синкс иц теэтҳ ин фор тҳе лонг ҳаул“. Тҳе Сйдней Морнинг Ҳералд (12-феврал 2004-йил). Қаралди: 14-июн 2006-йил.
  7. ↑ Дебра А. Росе. Ан овервиэw оф wорлд траде ин шаркс анд отҳер cартилагиноус фишес. ТРАФФИC Интернатионал, 1-декабр 1996-йил. ИСБН 978-1-85850-114-7. 
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Мичаэл, Сcотт W.. Шаркс ат Ҳоме. Ақуариум Фиш Магазине (2004-йил март), с. 20–29.
  9. ↑ Ҳувенеэрс (2006). „Редесcриптион оф тwо спеcиэс оф wоббегонгс (Чондричтҳес: Ореcтолобидаэ) wитҳ элеватион оф Ореcтолобус ҳалеи Wҳитлей 1940 то спеcиэс левел“ (ПДФ). Зоотаха. 1284-жилд. 29–51-бет.
  10. ↑ Ласт, Чидлоw & Cомпагно (2006). „А неw wоббегонг шарк, Ореcтолобус ҳутчинси н. сп. (Ореcтолобиформес: Ореcтолобидаэ) фром соутҳwестерн Аустралиа“ (ПДФ). Зоотаха. 1239-жилд. 35–48-бет.

Тўқилган воббегонг. Океана. (нд). 2021-йил 10-октабр, ҳттпс://оcеана.орг/марине-лифе/шаркс-райс/тасселлед-wоббегонг сайтидан олинди.

Ҳаволалар