Xachapuri
|
Аджариан хачапури | |
| Тури | нон |
|---|---|
| Асосий компонентлари | Пишлоқ, тухум, ун |

Хачапури ( грузинча: ხაჭაპური хач'апури[1] - пишлоқ билан то'лдирилган нондан иборат ан'анавий грузин таомидир. Хамиртурушли хамир қорилади ва оширилади, турли шаклларга солинади, со'нгра о'ртасига пишлоқ (янги ёки ко'пинча махсус Хачапури пишлоқи), тухум ва бошқа ингредиэнтлар аралашмаси билан то'лдирилади.[2] Нон қобиг'и ан'анавий равишда йиртилиб, пишлоқга ботирилади.
Бу таом Грузияда ҳам ресторанларда, ҳам ко'ча таомлари сифатида жуда машҳур. Грузиянинг асосий озиқ-овқат маҳсулоти сифатида, хачапури тайёрлаш нархи Грузиянинг турли шаҳарларида Тбилиси давлат университетининг Халқаро иқтисодиёт мактаби томонидан ишлаб чиқилган "хачапури индекси" бо'йича инфляция о'лчови сифатида ишлатилади.[3][4] Бу Грузиянинг номоддий маданий мероси ро'йхатига киритилган Грузия миллий таомидир .[5] Грузия Гастрономик Ассоциацияси ташаббуси билан 27-феврал миллий хачапури куни деб э'лон қилинди, бу Грузиянинг машҳур пишириқларини нишонлаш ҳамда унинг халқаро миқёсда тан олинишини тарг'иб қилиш учун.
Турлари
Грузиянинг турли минтақаларида хачапурининг бир нечта о'зига хос турлари мавжуд:
- Имеретиан (Имерули) хачапури - оқ Имеретиан тузли пишлоқ билан то'лдирилган хамиртурушли хамиридан тайёрланган энг машҳур тури.[6]
- Аджар — қайиқ шаклидаги хачапури, ўртасида пишлоқ, сариёғ ва тухум сариғи бор.
- Мегрелиан хачапури (Мегрули) Имеретианга о'хшайди, лекин устига ко'проқ пишлоқ қо'шилади.
- Абхазиядан келган Ачма ко'п қатламли ва соуссиз лазаняга о'хшайди.
- Гуриан (Гурули) хачапури ичида қайнатилган тухумни майдалаб, ярим ой шаклидаги калзонга о'хшайди. Гурияликлар уларни Рождество учун ясашади ва уларни оддийгина "Рождество пироги" деб аташади. Грузиянинг қолган қисмида у "Гуриан пироги" деб аталади.
- Осетия (Осури) хачапурида то'лдириш учун картошка ва пишлоқ мавжуд. У одатда хабизгини деб аталади.
- Сванури лемзира
- Рачули хачапури
- Самцхе- Жавахетия пеновани хачапури пишлоқ билан то'лдирилган пирожноэ хамиридан тайёрланади, бунинг натижасида пирог турли хил бо'лади.
Грузиядан ташқарида
Хачапури посцовет мамлакатларида, шу жумладан Россияда машҳур.[7][8] 2014-йилда Сочида бўлиб ўтган қишки Олимпия ўйинлари давомида 175 минг дона хачапури исте’мол қилингани ма’лум қилинган эди.[9] Хачапури Арманистонда машҳур ко'ча таомидир, у ерда ресторанлар ва мактаб ошхоналарида кенг тарқалган.[10] У грузин яҳудийлари томонидан олиб келинган Исроилда нонушта сифатида тобора оммалашиб бормоқда.[11]
Манбалар
- ↑ „И-АТЕ Терм оф тҳе Wеэк: Кҳачапури“. Терминологй Cоординатион Эуропиан Парламент. Қаралди: 2021-йил 6-май.[сайт ишламайди]
- ↑ Голдстеин, Дарра. Тҳе Георгиан феаст: тҳе вибрант cултуре анд саворй фоод оф тҳе Републиc оф Георгиа. Университй оф Cалифорниа Пресс, 1999 — 136–139-бет. ИСБН 0-520-21929-5.
- ↑ Свенссон, Тҳересе. „Траcкинг монетарй полиcй оне биг маc – анд оне кҳачапури – ат а тиме“. Инвестор.ге. Америcан Чамбер оф Cоммерcе (април–май 2010). 2011-йил 7-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 29-апрел.
- ↑ „Кҳачапури Индех Прожеcт“. Интернатионал Счоол оф Эcономиcс ат Тбилиси Стате Университй. Қаралди: 2010-йил 29-апрел.
- ↑ Жонес, А. Кҳачапури Грантед Cултурал Ҳеритаге Статус (Wайбаcк Мачине сайтида 2019-07-03 санасида архивланган) Георгиа Тодай, 2019
- ↑ „Абоут Фоод – Имерули (Имеретиан Кҳачапури)“ (2012-йил 27-июл).
- ↑ Мосолова, Таня. „Wҳат Ис Ит? : Георгиан Чеэсе Пиэс Cоме ин Манй Вариэтиэс“. Тҳе Мосcоw Тимес (1998-йил 15-апрел). 2015-йил 13-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-сентябр. „Оне оф тҳе индиспенсабле дишес оф а cелебраторй меал ин Георгиа, кҳачапури, ҳас беcоме верй популар ин Руссиа ас wелл.“.
- ↑ Брянт. „Хачапури: Тҳе Биг Чеэсе!“. срас.орг. Счоол оф Руссиан анд Асиан Студиэс (2013-йил 2-март). 2014-йил 18-ноябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ {{Янгиликлар манбаси}} андозасидан фойдаланишда
титле=параметри белгиланиши керак. - ↑ {{Янгиликлар манбаси}} андозасидан фойдаланишда
титле=параметри белгиланиши керак. - ↑ Норрис, Анна. „10 моутҳwатеринг дишес оф Исраэл ёу шоулд реаллй трй“. Фром Тҳе Грапевине (2014-йил 3-июл).