Xattak attan raqsi

Хаттак Аттан рақси — паштунларнинг чаққон хаттак қабиласидан бўлган қабиладошлари томонидан одатда қилич ва рўмол кўтариб ўтказиладиган тез жанговар аттан рақси ҳисобланади.

Эркаклар Покистоннинг Сват шаҳрида Хаттак Аттан рақсини ижро этиб келишади. Малик Шаҳбозхон Хаттак, кейин эса Хушалхон Хаттак даврида урушларга боришдан олдин хаттак жангчилари томонидан ижро этилган. Бу урушга тайёргарлик машқлари сифатида ишлатилинган ва қиличбозлик билан боғлиқ ягона рақс эканлиги ҳам яққол кўриниб турибди. Пуштун мумтоз адабиёти, машҳур балладалардан ташқари, паштунвали (ижтимоий қадриятларнинг умумий кодекси), хаттак гуруҳнинг жамоавий идентификациясининг бир қисмидир.

Тарихи

Аттан ҳозирги Покистоннинг пуштун минтақаларида, пуштунларнинг хаттак қабиласи орасида пайдо бўлган. Бу азан ёки аттан сўзининг турли кўриниши бўлиб, у ўзининг дастлабки шаклларидан бирида хаттак ва бошқа пуштун қабилалари вакиллари, жумладан, гилзайлар томонидан сақланиб қолган. Аттаннинг кўплаб минтақавий ўзгаришлари мавжуд. Анъанавий пуштун ҳудудларида Афина рақси, худди пуштунларнинг Аттанга рози бўлган таърифи ва ҳурматига эга эди.

Пуштун миллатига мансуб журналист Омонулла Гилзай Хаттакнинг илдизларини қадимги юнон рақси билан боғлаган. Унинг назариясига кўра, Хаттак ёки Аттан Афинага бағишланган қадимги юнон рақсининг энг қадимги шаклларидан биридир. Юнонлар бир неча асрлар олдин бу ҳудудни мустамлака қилганларида, қадимги пуштунлар ҳукмронлик қилган ҳудудлар учун одатий рақсни васият қилган эди . Қадимги Юнонистонда Афина, худди Пуштунларнинг Атанга рози бўлган таърифи ва ҳурматига эга эди. Афина Юнонистонда насронийлик даврида ғойиб бўлганга ўхшайди, Аттан эса Афғонистон ва Покистоннинг пуштун қисмларида омон қолган.

Манбалар

ҳттпс://эн.м.wикипедиа.орг/wики/Кҳаттак_данcе