Xavak dovoni sahifasining manbasini koʻrish

'''Xavak dovoni''' (balandligi {{Convert|3848|m}}) Panjshir vodiysi boshi yonidan Hindukush togʻlari orqali shimoli-gʻarbga, Andarob [[Hindukush]] va [[Bagʻlon (shahar)|Bagʻlon]] orqali Afgʻoniston shimoliga yoʻnalish boʻylab oʻtadi<ref>Hill (2009), pp. 560, 563.</ref>.

Miloddan avvalgi 329-yil bahorida [[Aleksandr|Makedoniyalik Aleksandr]] oʻz qoʻshinini [[Kobul (shahar)|Kobul vodiysidan]] togʻlar orqali [[Baqtriya|Baqtriyaga]] (keyinchalik shimolda [[Toxariston|Toxaristonga]]) olib borganida, anʼanaviy tarzda shu yoʻldan borgan. Vincent Smithning taʼkidlashicha, Iskandar oʻz qoʻshinlarini Xavak va Koshon yoki Kushon dovoni orqali olib oʻtgan<ref>Smith (1914), p. [https://archive.org/stream/earlyhistoryofin00smit#page/49/mode/1up 49].</ref> Baʼzi olimlarning fikriga koʻra, bunga hech qanday dalil yoʻq.<ref>Vogelsang (2002), p. 9, n. 16; Hill (2009), pp. 564, 563</ref>.

Xavak, ehtimol, mashhur xitoylik buddist ziyoratchi rohib [[Syuan Szan|Syuantszang]] tomonidan <nowiki>VII</nowiki> asr boshlarida Hindistondan Xitoyga qaytib kelganida foydalanilgan dovondir<ref>Vogelsang (2002), p. 174.</ref><ref>Wood (1872), p. [https://archive.org/stream/ajourneytosourc00yulegoog#page/n70/mode/1up lxiv] (Xuanzang written as Hwen Thsang); {{Harvard citation no brackets|Yule|1913|p=[https://archive.org/stream/cathaywaythither04yule#page/258 258]}} (Xuanzang written as Hiuen Tsang)</ref>. 1333 yilda [[Ibn Battuta]] Hindistonga safari chogʻida dovonni kesib oʻtdi. Yigirma yildan ortiq vaqt oʻtgach, oʻz hisobini yozayotganda, u qorga botib ketmaslik uchun tuyalari oldiga kigiz yoyganini esladi<ref>{{Harvard citation no brackets|Defrémery|Sanguinetti|1855|pp=[https://books.google.com/books?id=w_YHAAAAIAAJ&pg=PA84 84-85]}}; {{Harvard citation no brackets|Gibb|1971|pp=586–587}}; {{Harvard citation no brackets|Dunn|2005|p=178}}</ref>.

Bundan tashqari, [[Amir Temur|Temur]] va kapitan John Wood <nowiki>XIX</nowiki> asr oʻrtalarida [[Amudaryo|Oksus]] manbalariga qaytib kelganida kesib oʻtgan. Bu Kobul vodiysidan Afgʻoniston shimoliga olib boruvchi eng sharqiy dovon va bu mintaqaning eng mashhur dovoni edi<ref>Verma (1978), pp. 86 and nn. 155, 156; 264.</ref>.

Afgʻonistonning dastlabki tarixi uchun juda muhim boʻlgan bu dovon hozirda asosan Salang dovoni ostidagi [[Solonq tunneli|Salang tunnelidan]] oʻtuvchi asfaltlangan yoʻl orqali aylanib oʻtadi va Sovetlar tomonidan 1964 yilda taxminan {{Convert|3400|m}} balandlikda qurib bitkazilgan. [[Chorikor]] va [[Kobul (shahar)|Kobulni]] [[Kunduz (shahar)|Qunduz]], [[Toshqoʻrgʻon|Xulm]], [[Mozori-Sharif|Mozori Sharif]] va [[Termiz]] bilan bogʻlaydi.

== havolalar ==
{{Manbalar}}

== Manbalar ==
{{Bagʻlon viloyati}}{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Bagʻlon viloyati tumanlari]]