Xavak dovoni
Хавак довони (баландлиги 3,848 метр (12,625 фт)) Панжшир водийси боши ёнидан Ҳиндукуш тоғлари орқали шимоли-ғарбга, Андароб Ҳиндукуш ва Бағлон орқали Афғонистон шимолига йўналиш бўйлаб ўтади[1].
Милоддан аввалги 329-йил баҳорида Македониялик Александр ўз қўшинини Кобул водийсидан тоғлар орқали Бақтрияга (кейинчалик шимолда Тохаристонга) олиб борганида, анъанавий тарзда шу йўлдан борган. Винcент Смитҳнинг таъкидлашича, Искандар ўз қўшинларини Хавак ва Кошон ёки Кушон довони орқали олиб ўтган[2] Баъзи олимларнинг фикрига кўра, бунга ҳеч қандай далил йўқ.[3].
Хавак, эҳтимол, машҳур хитойлик буддист зиёратчи роҳиб Сюанцзанг томонидан ВИИ аср бошларида Ҳиндистондан Хитойга қайтиб келганида фойдаланилган довондир[4][5]. 1333 йилда Ибн Баттута Ҳиндистонга сафари чоғида довонни кесиб ўтди. Йигирма йилдан ортиқ вақт ўтгач, ўз ҳисобини ёзаётганда, у қорга ботиб кетмаслик учун туялари олдига кигиз ёйганини эслади[6].
Бундан ташқари, Темур ва капитан Жоҳн Wоод ХИХ аср ўрталарида Оксус манбаларига қайтиб келганида кесиб ўтган. Бу Кобул водийсидан Афғонистон шимолига олиб борувчи энг шарқий довон ва бу минтақанинг энг машҳур довони эди[7].
Афғонистоннинг дастлабки тарихи учун жуда муҳим бўлган бу довон ҳозирда асосан Саланг довони остидаги Саланг туннелидан ўтувчи асфалтланган йўл орқали айланиб ўтади ва Советлар томонидан 1964 йилда тахминан 3,400 метр (11,200 фт) баландликда қуриб битказилган. Чорикор ва Кобулни Қундуз, Хулм, Мозори Шариф ва Термиз билан боғлайди.
ҳаволалар
- ↑ Ҳилл (2009), пп. 560, 563.
- ↑ Смитҳ (1914), п. 49.
- ↑ Вогелсанг (2002), п. 9, н. 16; Ҳилл (2009), пп. 564, 563
- ↑ Вогелсанг (2002), п. 174.
- ↑ Wоод (1872), п. лхив (Хуанзанг wриттен ас Ҳwен Тҳсанг); Юле 1913, с. 258 (Хуанзанг wриттен ас Ҳиуэн Цанг)
- ↑ Дефрéмерй & Сангуинетти 1855, сс. 84-85; Гибб 1971, сс. 586–587; Дунн 2005, с. 178
- ↑ Верма (1978), пп. 86 анд нн. 155, 156; 264.