Xayrul Manazil
Хайрул Маназил ёки Хайр-ул-Манозил (сўзма-сўз таржимаси — „уйларнинг энг файзлиси“) 1561-йилда Ҳиндистоннинг Ню-Деҳли шаҳрида қурилган тарихий масжид ва мадраса. Масжид Пурана Қиланинг қаршисида, Матҳура йўлида, Шер Шоҳ дарвозасидан жануби-шарқда жойлашган. Масжиднинг эшиги Бобурийлар меъморчилигига биноан қизил қумтошдан ясалган, аммо бинонинг ички тузилиши Деҳли султонлиги нақшида қилинган[1].
Ҳозирги вақтда масжид Ҳиндистон археологик тадқиқоти (АСИ) томонидан ҳимояланган.
Тарихи
Ушбу иншоот Акбар саройининг энг нуфузли ва қудратли аёлларидан бири, император Акбарнинг сут онаси бўлган Маҳам Анга томонидан қурилган[2]. Айтишларича, 1564-йилда Акбар Низомуддин Даргоҳдан қайтаётганида масжид ёнида қотил томонидан ҳужумга учраган. Иншоот кейинчалик мадраса сифатида фойдаланилган[3]. Ҳозирги вақтда бино Ҳиндистон археология хизмати томонидан ҳимояга олинган[1].
Марказий дарвоза арк устидаги мармар лавҳага форс тилида ўйилган эпиграфия император Акбарнинг сарой тарихчиси ва шоири Мавлана Шиҳобуддин Аҳмад Хон (тахаллуси: Баазил) томонидан ёзилган хронограмма бўлиб, у қабр тошидаги мақтов бастакори сифатида ҳам аккредитациядан ўтган. Амир Хусрав ҳазратлари Низомуддин зиёратгоҳида, Хусрав вафотидан икки юз ўн йил ўтиб[ иқтибос керак ]. Араб тилидаги „Хайрул Маназил“ сўзларини ташкил этувчи ҳарфлар ٲٻộ қоидасига кўра уларнинг сон эквивалентида таржима қилинганда ва жамланганда ҳижрий 969 йил рақамларини милодий 1561 йилга тенглаштиради. [4]
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Дривинг паст Кҳаирул Манзил“. индианехпресс.cом (2009-йил 26-апрел). Қаралди: 2017-йил 26-октябр.
- ↑ Капоор. „Неглеcтед Кҳаир-ул-Маназил спеакс оф глориоус паст оф тҳе Акбар эра“ (эн). ДНА Индиа (2018-йил 6-август). Қаралди: 2021-йил 27-сентябр.
- ↑ Р.В. Смитҳ. „Гатеwай то медиэвал эра“. тҳеҳинду.cом. Қаралди: 2017-йил 24-октябр.
- ↑ Сир Сед Аҳмад Кҳан "Асаар-ус-санадеэд"