Xitoy raqsi

Хитой рақси

Хитойда рақс кўплаб замонавий ва анъанавий рақс жанрларидан ташкил топган жуда хилма-хил санъат туридир. Рақслар халқ рақсларидан опера ва балет спектаклларигача бўлган кенг доирани қамраб олади ва оммавий байрамлар, маросимлар ва маросимларда қўлланиши мумкин. Шунингдек, Хитойда расман тан олинган 56 этник гуруҳ мавжуд ва Хитойдаги ҳар бир этник озчилик гуруҳининг ҳам ўз халқ рақслари бор. Хитойдан ташқарида, бугунги кунда энг машҳур хитой рақслари – Аждаҳо рақси ва Арслон

Хитойда рақснинг турли шаклларининг узоқ тарихи бор. „Рақс“ учун энг қадимги хитойча белги, ораcле суякларида ёзилган лáн-ораcле.свг, ўзи ҳар бир қўлида ҳўкиз думларини ушлаб турган раққосанинг тимсоли. Бугунги кунда баъзи хитой рақслари, масалан, узун енгли рақслар жуда эрта даврлардан бошлаб, камида Чжоу сулоласи давридан бошлаб қайд этилган. Илк даврнинг энг муҳим рақслари яюэ деб номланган маросим ва маросим мусиқалари ва рақслари бўлиб, бу рақслар Қинг сулоласигача император саройида ижро этилган, аммо бугунги кунда фақат Конфуций маросимларида чиқишлар сифатида сақланиб қолган.

Қин сулоласидан бошлаб император саройи мусиқа ва рақсларни йиғиш, ижрочиларни тайёрлаш, шунингдек, мусиқа бюроси ва Қироллик академияси каби саройдаги чиқишлари учун мас’ул бўлган турли бўлимларни ташкил этди.[2] Олти сулола даврида (милодий 220 – 589 йиллар) мусиқа ва рақсда Ўрта Осиёнинг кучли таъсири бўлган. Тан сулоласида рақс санъати юксак чўққиларга кўтарилган ва бу даврдаги рақслар жуда хилма-хил ва космополит бўлган, айниқса, Ўрта Осиё рақслари машҳур эди. Танг сулоласида жуда кўп рақслар ёзилган, масалан, 60 дан ортиқ катта композициялар мавжуд бўлиб, улар Танг саройининг кенг кўламли чиқишлари бўлиб, император саройларида ўн минглаб мусиқачилар ва раққосалар бўлган.