Ziyosfera

Xitoydagi maktab-internatlar

2015–йил ҳолатига кўра, Хитойнинг материк қишлоқларида 100,000 яқин интернат мактаблари мавжуд бўлиб, унда 33 миллионга яқин болалар шу мактабларда ётиб қолиб о'қийдилар. Бу мактаб интернатининг аксарияти ғарбий Хитойда жойлашган бўлиб, у одатда шарқий ва марказий Хитой каби бой ҳудудлар эмас. 2015–йил ҳолатига кўра, Хитой қишлоқларида кўплаб меҳнат муҳожирлари ва фермерлар ўз фарзандларини интернат мактабига жўнатишган.


Қишлоқ мактаб-интернатларидан ташқари шаҳарларда мактаб интернатлар жумладан, болалар боғчаси мавжуд.

Шаҳар мактаб-интернатлари

[1]2017–йил ҳолатига кўра, шаҳрадаги болаларнинг таҳминан 4% 3,5 миллионга тахта. Бошланғич синф ўқувчиларининг 1% ўрта даражадаги ўқувчиларнинг 8% доска. Мактаб интернатлар кўпинча ўқувчилар тураржойига яқин жойлашган бўлиб, ота-оналарнинг фикрича, интернат болага бобоси ва бувиси назорат қилгандан кўра, кўпроқ диққатни жамлашга ёрдам беради. Хитойлик ота оналар кўпинча ғарблик ота оналарга ўхшаб харажат ёки фарзандларини ёнида бўлмаслик ҳақида ойламайдилар.

2013–йилдан бошлаб шаҳарлардаги баъзи болалар 3 ёшдан бошлаб интернат мактабларига юборилади. 1949–йилда Хитой ҳукумати олдинги урушларда ота-онасини йўқотган етим болалар учун интернат болалар боғчаларини ташкил этди. Бадавлат оилалар учун интернат болалар боғчаларининг машҳурлиги 1990–йилларда энг юқори чўққисига чиқди, бироқ кейинчалик машҳурлик пасайди, баъзи мактаблар кундузги мактабларга ўтказилди, бошқалари эса ёпилди. [2]

Қишлоқ мактаб-интернатлари

Хитой ҳукумати 1950–йилларда у ерда яшовчи болаларга шаҳарларга кўчиб ўтмасдан расмий таълим олиш имкониятини бериш учун қишлоқ жойларда ва этник озчиликлар яшайдиган жойларда интернат мактабларини ташкил қила бошлади. Маданий инқилоб даврида мактаб-интернатларнинг ташкил этилиши секинлашди, аммо ўша пайтдан ташқари, ўша пайтдан бошлаб интернатлар ташкил этилди. Марказлаштирилган ҳудудларда ўрта мактаб-интернатлар 1980–йилларда ташкил этилган. [3] Тўлиқ ўрта (ўрта мактаб) босқичларини қамраб олган ушбу мактаблар шаҳарча ва шаҳарчаларда жойлашган. [4]

[5]2015–йил ҳолатига кўра, бошланғич синфда 11 миллион қишлоқ ўқувчилари ва ўрта мактабларда 21.76 миллионга яқин қишлоқ ўқувчилари ўқишган. 2017–йил ҳолатига кўра, Хитой қишлоқларида ўрта мактаб ўқувчиларининг ярми ва бошланғич мактаб ўқувчиларининг таҳминан 12 фоизини ташкил қилган ва кейинчалик бошланғич мактаб ўқувчиларининг сони 10 миллионни ташкил қилди.

Шаҳарда иш топаётган қишлоқлардаги кўплаб ота-оналар фарзандларини қишлоқ мактабларида қолдиришади, чунки улар шаҳарда ишлашади, чунки ота-оналар ўз фарзандларини шаҳар мактабларига ёза олмайдилар, чунки ёзилиш учун шаҳардан хукуу талаб қилинади. Қишлоқларда қолдирилган болалар „қолган болалар“ деб номланади. 2015–йил ҳолатига қараганда, шаҳарлардаги ота оналарнинг билан,,қолган болалар'' қишлоқ мактаб интернатлари ўқувчиларининг [6] қарийб 60 фоизини ташкил қилади. 

Фон

Дастлаб кундузги мактаблар ва ўқув пунктлари, жуда кичик таълим марказлари бошланғич босқичда қишлоқларнинг таълим эҳтиёжларига хизмат қилган. [3] Ҳар бирида бир ёки иккита ўқитувчи бўлган ўқув пунктлари 1-3–синфларни қамраб олган. [4] Шу сабабли, Хитойнинг қишлоқларида бошланғич мактаб-интернатлар кам учрайди. [3]

"Ягона бола" сиёсати ва шаҳарларга миграция қишлоқ жойларда болалар сонининг камайишига олиб келди ва қишлоқ ва шаҳар ўртасидаги таълим сифати сезиларли даражада фарқ қилди. [3] Хитой марказий ҳукумати 2001–йилда Давлат кенгашининг асосий таълимни ислоҳ қилиш ва ривожлантириш тўғрисидаги қарори [4] доирасида бошланғич даражадаги қишлоқ таълимини бирлаштириш учун мактабларни бирлаштириш дастурини яратди. [7] 2000–йилдан бошлаб кўплаб қишлоқ мактаблари ёпилди ва ўқувчилар мактаб-интернатларга йўналтирилди. 2000–йилдан 2015–йилгача худди шу даврда ёпилган 240 мингга яқин қишлоқ мактаблари ўрнида бир неча минг интернат мактаблари очилди; [8] бу Хитойдаги қишлоқ бошланғич мактабларининг тахминан 75% ёпилган деган маънони англатади. [9] Хитой марказий ҳукумати қишлоқ мактабларини мактаб-интернатларга алмаштириш ресурслардан самарали фойдаланиш ва ҳудудлардаги мактаблар сифатини ошириш имконини беради, деб таъкидлади. [10] Зҳензҳоу Зҳао (хитойча: 趙振洲), 2011–йилги тадқиқот мақоласи муаллифи "Пул масаласими? „Хитойдаги қишлоқ мактаб-интернатлари сиёсатининг таҳлили“ кўпгина қишлоқ мактабларининг ёпилишининг асл сабаби марказий ҳукуматнинг маҳаллий ҳукуматлар оладиган даромадлар миқдорини чеклайдиган солиқ ислоҳотларини ўтказгани; шунинг учун қишлоқ мактабларининг ёпилиши ва мактабларнинг қайта йўналтирилиши. болалар ўз ҳудудларида болаларни ўқитиш учун ҳали ҳам мас’ул бўлган маҳаллий ҳокимиятларнинг молиявий аҳволини яхшилаш учун қилинган [11] .

[11] Хитойнинг гарбий қисмидаги қишлоқ ҳудодларидаги ўрта мактаб ўқувчиларининг 53,6% 2007 йилда ва айнан шу ҳудудлардаги бошланғич синф ўқувчиларининг 11.6% ўрта мактабда ўқиган. Гуангси,Тибет ва Юннан ўрта мактаб битирувчиларининг умумий фоизи 70% ва асосий битирувчиларнинг фоизи эса 20%

2013–йилда айрим ҳудудларда қишлоқ бошланғич мактаблари учун ётоқхона раҳбарларининг етишмаслиги кузатилди. [12] Стенфорд университети Фриман Спогли халқаро тадқиқотлар институти Қишлоқ таълими бўйича ҳаракат дастури (РЕАП) ётоқхона менежерларини ишга олишга ҳаракат қилди. [13]

Тадқиқот

2011–йилги тадқиқот мақоласи учун Чженчжоу Чжао Гуанси ва Цинхайдаги мактаб-интернатларда интервю ўтказди, 2500 дан ортиқ ўқувчилар сўровномалари, 95 та талаба суҳбатлари, 325 та ўқитувчилар сўровномалари, 63 та ўқитувчилар билан суҳбатлар ва 100 дан ортиқ ота-оналар сўровномаларини тўплади; маълумотлар жами 21 мактабдан олинган. Зҳензҳоу Зҳао „таълим сиёсатини шакллантириш ва қабул қилишда болалар манфаатлари эътиборга олинмайди ва уларнинг ҳуқуқлари эътибордан четда“ деган хулосага келди ва мактаблар „хавфсиз, соғлом муҳитни таъминлай олмайди ёки ўқувчиларнинг инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилмайди ва таъминлай олмайди“. [10]

Адабиётлар

Ҳаволалар

  1. ↑ "Чина'с элите боардинг счоолс". Тҳе Эcономист. 2017-04-13. ҳттпс://www.эcономист.cом/асиа/2017/04/13/чинас-элите-боардинг-счоолс. Қаралди: 2018-12-07. Хитойдаги мактаб-интернатлар]]
  2. ↑ Моррис, Маделеине. „Wҳй чилдрен ас ёунг ас тҳреэ аре сент то боардинг счоол ин Чина“ (Арчиве). ББC. Новембер 5, 2013. Ретриэвед он Жулй 13, 2015.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Шу анд Тонг, п. 8.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Зҳао, Зҳензҳоу, п. 238
  5. ↑ "Чина'с грим рурал боардинг счоолс". Тҳе Эcономист. 2017-04-12. ҳттпс://www.эcономист.cом/чина/2017/04/12/чинас-грим-рурал-боардинг-счоолс. Қаралди: 2018-12-07. Хитойдаги мактаб-интернатлар]]
  6. ↑ „Боардинг счоолс аре онлй ҳунгер анд мисерй фор Чина'с 'лефт беҳинд' кидс“. Тҳе Малай Маил (2015-йил 29-январ). Қаралди: 2018-йил 7-декабр.
  7. ↑ Шу анд Тонг, п. 8-9.
  8. ↑ Роберц, Дехтер. „Чинаъс Диcкенсиан Боардинг Счоолс“ (Арчиве). Блоомберг Бусинессwеэк. Април 6, 2015. Ретриэвед он Жулй 13, 2015.
  9. ↑ "Чина'с грим рурал боардинг счоолс". Тҳе Эcономист. 2017-04-12. ҳттпс://www.эcономист.cом/чина/2017/04/12/чинас-грим-рурал-боардинг-счоолс. Қаралди: 2018-12-07. Хитойдаги мактаб-интернатлар]]
  10. ↑ 10,0 10,1 Cасей, Диэтте Cоуррéгé. „Рурал Чина Реплаcес Виллаге Счоолс Wитҳ Боардинг Счоолс“ (Арчиве). Эдуcатион Wеэк. Новембер 21, 2011. Ретриэвед он Жулй 13, 2015.
  11. ↑ 11,0 11,1 Зҳао, Зҳензҳоу, п. 239.
  12. ↑ Фан, Феифеи. „Рурал боардинг счоолс неэд дорм манагерс“. Чина Даилй (2013-йил 20-август). Қаралди: 2018-йил 5-декабр.
  13. ↑ „Неwс Чина Магазине: Лефт-беҳинд чилдрен анд ҳелпинг ҳандс“. Фреэман Спогли Институте фор Интернатионал Студиэс (2015-йил 24-сентябр). Қаралди: 2018-йил 7-декабр. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Xitoydagi_maktab-internatlar" dan olindi