Xoʻjayevlar

Хўжаевлар — ўзбек сирк артистлари сулоласи. Замонавий ўзбек сиркида чавандозлик ва от ургатиш жанри ривожига катта ҳисса қўшишган. Сулола асосчиси:

Хўжаев Муҳаммад (тахаллуси "Чаққон") (1886, Қўқон — 1971. 28.2, Тошкент) — Ўзбекистон халқ артисти (1939). Ижодий фаолиятини 8 ёшидан Баратбой раҳбарлигидаги сирк гуруҳида бошлаб, муаллакчилик, ҳаво гимнастикаси ва масхарабозлик уйинларида иштирок этган. 1900-йилдан наманганлик Мирзааҳмад сиркида муаллақчи Қодир Абдуллаев билан ишлаган, 1905-йилдан Муллабой Мансуров сиркида фаолиятини давом эттириб, қизиқчилар ва муаллақчилар гуруҳларида қатнашган, турникда, бир погонали ва икки погонали чиғириқда ишлаган. 1919—20 йиллар Р. Абдухалилов ва Ф. Юпатов сиркларида ишлаган. 1931-йил "Эркинликдаги отлар" томошасини тайёрлаб, ўзбек сирки тарихида энг кучли от ўйинларидан бирини яратиб, кўп йиллар давомида намойиш этди.

Хўжаева Лола (1923.18.9, Самарқанд) — чавандоз, ит ўргатувчи. Муҳаммад Хўжаевнинг қизи. Ўзбекистон халқ артисти (1950). 1931-йилдан отаси раҳбарлигидаги "От устида волтиж" ҳамда "Чавандозлик" уйинларида, шунингдек, акробатлар гуруҳида қатнашган. 1934-йил "От устида гротеск" томошасини яратиб, унда миллий ўзбек рақси пластикасини анъанавий чавандозлик трюклари билан узвий боғлади. Чопаётган от устида бир неча мураккаб уйинларни енгил ва эпчил ижро этар эди, масалан, баландга сакраб, тиззага ўтириш, сўзаналар устидан сакраб ўтиш, отни тортилган тасмалар устидан сакратиш ва бошқа Л.Х. бажарган бетакрор машклардан бири — чопаётган отни кенг тасма устидан сакратиб, Узи ҳам баландлиқдаги тасмадан сакраган ва яна от устига қайтиб тик турган. 1972-йилдан ит ўргатувчи.

Хўжаев Ловар (Леонид) (1932.5.6, Тошкент) — чавандоз. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист (1964). Муҳаммад Хўжаевнинг ўғли. 1941-йилдан акробатика уйинларида иштирок этган. 1951-йилдан опаси Лола Хўжаева билан "қўшалоқ гротеск" томошасини тайёрлаб, чопаётган от устида якка ва жуфт трюкларни, бир-бирига қараб чопаётган икки от устида мураккаб машкларни бажаришган. Хужаев Андрей (1961.21.12, Тошкент) — чавандоз. Ловар Хужаевнинг ўғли. 1975-йилдан "От устида гротеск" томошаси билан танилган. 1992-йилдан "Бўғма илон билан олишув" томошасини намойиш этиб келмоқда. Пўлат Тошканбаев.