Xolid ibn Abdulmalik al-Marvarrudiy
Xolid ibn Abdulmalik al-Marvarrudiy (arabcha: خالد بن عبدالملك المرو الروذي) 9-asr Bagʻdodlik astronom[1].
827-yilda Marvarrudiy, astronom Ali ibn Iso al-Asturlobiy va bir guruh yer oʻlchovchilar bilan birga, kenglikning bir darajasi uchun meridian yoyining uzunligini oʻlchagan. Ekspedisiya Dajla vodiysidagi Nineviya tekisliklariga[2], shimoliy 35 daraja kenglikka sayohat qildi[manba kerak]. Ular olgan oʻlchov astronomlarga Yerning aylanasi uchun 40,248 kilometr (25,009 mi) qiymatini (yoki boshqa manbalarga koʻra, 41,436 kilometr (25,747 mi)) aniqlash imkonini berdi. Tadqiqotchilar arabcha ell birliklarida oʻlchashgan va foydalangan nuqtalarning geografik kengliklarini yulduzlarning gorizontal koordinata tizimidagi balandligidan aniqlashgan. Bir arabcha ell 49.33 centimetr (19.42 in) ga teng deb hisoblangani uchun, ular 1° meridian uzunligini 111.8 kilometr (69.5 mi) deb topdilar, bu haqiqiy qiymatdan 850 metr (2,790 ft) ga farq qiladi[manba kerak].
Marvarrudiy geometriya olimi Abbos ibn Said al-Javhariy tomonidan Kasion togʻida yangi rasadxonani tashkil etish uchun tanlangan. Astronomik asboblarning buzilishi tufayli yuzaga kelgan texnik qiyinchiliklarga qaramay, u tax. 832-yilda bir yil davomida Quyosh va Oyning kuzatuvlarini olib bordi. U tax. 843/884-yillardagi bahor faslining davomiyligini astronomik kuzatuvlar yordamida aniqlash loyihasida ishtirok etdi[2].
Marvarrudiy uch avlod astronomlarning birinchisi edi[2].
Manbalar