Xorazm rubli sahifasining manbasini koʻrish

{{Valyuta
|Nomi=Xorazm rubli
|Asl nomlanishi=
|Tasvir=Uzbekistan Khwarezm 500 roubles AH1339 (1920-21).jpg
|ISO4217=
|Davlat nomi=[[File:Flag of Khiva 1920-1923.svg|25px]] [[Xorazm Xalq Sovet Respublikasi]]
|Simvol=
}}
'''Xorazm (Xiva) rubli''' — 1920—1923-yillarda [[Xorazm xalq sho‘rolar jumhuriyati|Xorazm Xalq Sovet Respublikasining]] [[pul]] birligi.

== Tarixi ==
[[Fayl:Khiva-Museum_of_Ancient_Khorezm_(17).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Khiva-Museum_of_Ancient_Khorezm_%2817%29.jpg/220px-Khiva-Museum_of_Ancient_Khorezm_%2817%29.jpg|thumb| 5000 rubl]]
XIX asr boshidan Xorazm tangasi [[Xiva xonligi|Xiva xonligining]] pul birligi boʻlgan. XX asrning boshida qat'iy nisbat o'rnatildi: 1 rubl (manat) = 5 [[tanga]]. 1919-yilda xonlik banknotlarini chiqarish boshlandi, yirik nominaldagi banknotlarda nominal tanga va rubl (manat)da bir xil nisbat (1:5) saqlanib qolgan holda koʻrsatildi.

1920-yilda Xorazm Xalq Sovet Respublikasi eʼlon qilingandan soʻng tangalar va tanga pullar chiqarish toʻxtatildi. Respublika Nozirlar kengashi oʻsha yili rubldagi banknot va tangalarni muomalaga chiqara boshladi. 1920-yilda 20 rubllik tangalar va 250 va 750 rubllik banknotalar chiqarildi. Keyingi nashrlarning nominalligi doimiy ravishda oshib bordi. 1921—1922-yillarda 20, 25, 100 va 500 rubllik tangalar chiqarildi{{Sfn|Cuhaj|2011}}. 1921-yilda 100, 250, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 va 25 000 rubllik banknotalar muomalaga chiqarildi.

1919—1921-yillarda Turkiston o'lkasining vaqtinchalik kredit qog'ozlari ([[Turkiston rubli|turkbonlar]]) ham muomalada bo'lib, ularni chiqarish 1921-yilda Turkistonda pul muomalasi birlashganidan keyin to'xtatilgan.

1922-yilda Xorazm Respublikasining yangi banknotalari muomalaga chiqarildi, yangi namunadagi 1 rubl avvalgi muomaladagi 10 000 rublga teng edi. Ushbu chiqarilgan banknotlarning nominallari: 3, 5, 10, 25 rubl. Respublika banknotlarining oxirgi muomalasi 1923-yilda amalga oshirilgan, 50, 100, 500 va 1000 rubllik banknotalar muomalaga chiqarilgan{{Sfn|Vasyukov|1993}}.

1923-yil mart oyida O‘rta Osiyo respublikalarining iqtisodiy konferensiyasida va [[Moskva|Moskvada]] bo‘lib o‘tgan Moliya xalq komissarligida bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda [[Buxoro Xalq Sovet Respublikasi|Buxoro]] va Xivada muomalani to‘xtatib, mahalliy pul belgilarini RSFSR pul belgilariga almashtirish to‘g‘risida qaror qabul qilindi. Xorazm rubli 1:1 nisbatda sovet belgilarida rublga almashtirildi. Ayirboshlash 1923-yilning kuzida yakunlandi<ref name="Хорезм">{{Veb manbasi|url=http://www.bonistikaweb.ru/KNIGI/Yrovski-raspad.htm|sarlavha=''Юровский Л.Н.'' «Денежная политика Советской власти 1917—1927»|nashriyot=сайт bonistikaweb.ru|kirish sanasi=|til=|qaralgan sana=2022-09-05|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305073054/http://www.bonistikaweb.ru/KNIGI/Yrovski-raspad.htm}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Pul]]
[[Turkum:Oʻzbekiston puli]]
[[Turkum:Turkmaniston puli]]
[[Turkum:Xorazm Sotsialistik Sovet Respublikasi puli]]
[[Turkum:Muomaladan chiqqan pullar]]
[[Rubl]]