Xronologik usul
Бу мақола викилаштирилиши керак. |
Хронологик усул — тарихий воқеа ва ҳодисаларни тарихий давр доирасида уларнинг кетма-кетлиги, ҳаракати ва озгариши нуқтайи назаридан органилади. Ушбу усул бир-бири билан боглиқ воқеалар хроникасини органиб, тадқиқ этилаётган жараённинг моҳиятини очиш имконини беради. Янги ижтимоий тарих ХХ асрнинг охирги он йиллигида ананавий ижтимоий тарих трансформацияси асосида илмий билимларнинг антропологиязациялашуви тасирида пайдо бўлди. Ананавий ижтимоий тарихдан фарқли равишда унинг диққат марказида ижтимоий тизим ва жараёнлар эмас, балки ривожланаётган жонли ижтимоий организмнинг ҳужайраси сифатида инсон туради. Ижтимоий жараёнларни органиш ракурси озгарди: тарихни юқоридан туриб, дунёнинг кучли кишилари идрок қилиши ва расмий дискурс орқали органишдан воз кечилди, турли даврларда оддий инсонлар ҳаёти пастдан ва ичкаридан органила бошлади. Шунингдек, ижтимоий борлиқ шакллари, ҳокимият институтлари ва улар ортасидаги муносабатлар, инсонларнинг ижтимоий муносабатлар тизимидаги орни ва роли тадқиқ этилади. Шундай қилиб, ижтимоий тарихда инсон ижтимоий-маданий амалиёти ва инсон хатти-ҳаракатининг (кундалик ҳаётда инсонларнинг озаро муносабати ва ҳокимият билан муносабати; оила, никоҳ, болалар тугилиши ва тарбияси муаммолари; жинслар ортасидаги озаро муносабатлар, та'лим, моддий жиҳатдан таминланганлик, дам олиш ва бошқалар; яшашнинг ҳар кунлик муаммоларини ҳал қилувчи ижтимоий муассасалар, жамиятнинг моддий таминланганлиги, ахлоқий ва психик жиҳатдан саломатлиги; ичкиликбозлик, жиноятчилик, наркомания муаммоси; этиқод рамзлари, ижтимоий онг афсоналари, маросимлар, суҳбат амалиёти, фолклор ва бошқалар) ижтимоий сабаблари олдинга чиқади[1].
Манбалар
- ↑ Антропология ва этнологик тадқиқот усуллари Б.А. Одилов Тошкент 2021.