Xurramshox-sulton
Хуррамшоҳ Султон (ўзбек ўзбекча: Хуррамшох султон) (1501 - 1511) - Шайбонийлар хонлиги ўзбек хонлиги вакили. Балх ҳокими эди. Ўзбек Шайбонийлар сулоласининг асосчиси Шайбонийхоннинг (1500-1510) ўғли , кўчманчи ўзбеклар давлати асосчиси Абулхайрхоннинг (1428-1468) невараси. Тарихчилар уларни Чингизийлар, Хон Шибон орқали Жочининг учинчи ўғлининг авлодлари деб атайдилар, бироқ уларнинг ҳеч бири Шибон авлоди бўлмаган[1].
Ўзбек Шайбонийлар сулоласининг асосчиси Шайбонийхоннинг (1500-1510) учта ўғли бўлиб, улардан бири Хуррамшоҳ Султон эди. Хуррамшоҳ Султоннинг онаси Хонзода Бегим эди. У Амир Фарғонанинг қизи, амир Темурлан Умар-Шайх Мирзонинг чевараси , Мўғуллар салтанати асосчиси Бобурнинг опаси эди.
Тарих фанлари доктори Р. Раҳманалиэва ўрганган, “Шайбонийхон Самарқандда Бобурни қамал қилганда, Бобур ўзининг синглиси малика Хонзода Бегимни “жони учун тўлов” эвазига хонга берган, у шундан кейин Шайбонийхоннинг ҳарамига тушиб, ўғлини дунёга келтиради. Хуррамшоҳ Султон шу билан бирга, Шайбонийхон ҳар доим канизагига ишончсизлик билан тўлиб-тошган ва бир мунча вақт ўтгач, унга ажрашишга рухсат берган. Кейинчалик Хонзода Бегим форс шоҳи Исмоил И саройига келиб, кейинроқ укаси Бобур ҳузурига қайтиб келди[2].
1506-йилда Шайбонийхон Хуррамшоҳ Султонга Балх вилоятини берди.
Эслатмалар
- ↑ ЭСБЕ/Шейбани — Викитека
- ↑ „Рустан Рахманалиев — Империя тюрков. Великая цивилизация“. 2013-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 24-октябр.
Адабиётлар
- Бобур номи замонавий тилга таржимаси (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-01-27 санасида архивланган) М. Ф. Охундов номидаги Озарбайжон Миллий кутубхонаси, 2011-йил
- Розия Галиевна Мукминова. 16-аср Ўзбекистонда аграр муносабатлар тарихига оид: “Вақф-наме” материаллари асосида. Ўзбекистон ССР фани, 1966 - Жами бет: 352
- Олег Михайлович Луговой. Шарқ ҳукмдорлари: ма'лумотнома, 4-жилд. СПД “А. С. Фридман, 2007-йил
- Турсун Икрамович Султонов. Оқ кигизда кўтарилган: Чингизхон авлодлари. Дайк-Пресс, 2001-йил - Жами саҳифалар: 273