Yakov Zundelovich
Яков Осипович Зунделович (1893–1965) – таниқли совет адабиёцҳуноси, шоир ва таржимон, профессор, филология фанлари доктори, Монпеле университетини тамомлаган[1][2].
| Яков Осипович Зунделович | |
|---|---|
| Таваллуди |
22-август 1893-йил Смоленск вилояти, Духовшчина, Россия империяси |
| Вафоти |
22-декабр 1965-йил (72 ёшда) Сестрорецк, СССР |
| Фуқаролиги |
 СССР |
| Соҳаси | Таржимон |
| Иш жойлари | Самарқанд давлат университети |
Ҳаёти
Яков Зунделович 1893-йил августда Россия империясининг Смоленск вилояти Духовшчина шаҳрида фармацевт Осип Лвович Зунделович оиласида туғилган. Яков Зунделович болалик ва ўсмирлик йилларини Полшада, бадавлат шифокор оиласида ўтказди. 1910-йилда Лодз шаҳрида ўрта мактабни тугатгач, чор ҳукуматининг „буюк шовинистик сиёсати“ деб аталган, миллий озчилик вакилларининг олий маълумот олишига тўсқинлик қилганлиги сабабли чет элга кетишга мажбур бўлди. Шунингдек, 1910-йилда у Монпеле университетига ўқишга кирди ва у ерда филология фанлари бўйича таҳсил олди. Шу билан бирга, унинг адвокат бўлишини истаган ота-онасининг талаби билан Зунделович бир йил давомида юридик факултетида маърузаларда қатнашди[3].
1914-йилда у Монпеледан Лодзга қайтади ва шу вақтда Биринчи жаҳон уруши бошланади. Россиядаги октябр инқилобидан кейин у СССРга кетади. Москвага келиб, у мамлакатни инқилобий янгилашда иштирок этади. Дастлаб у темир йўл халқ комиссари темир йўл кенгашининг ходими этиб тайинланади, сўнгра Ички хавфсизлик қўшинлари дирексиясида сиёсий ишчилар курсларида ўқитувчи бўлади. Бу вақтда у Вадим Подбелский, Александр Шотман билан учрашди, унинг тавсиясига кўра у протоколчи лавозимини олди, шунингдек, Лениннинг дўсти ва иттифоқчиси Пантелеимон Лепешинский билан учрашди.
Кейинчалик Маориф халқ комиссарлигида, Давлат қишлоқ хўжалиги фанлари академиясида, В.Брюсов номидаги Олий адабиёт ва санъат институтида ишлаган. 1920—1930-йилларда шоир ва таржимон сифатида ҳам фаолият юритган. Лепешинский билан учрашувларнинг бирида у Наркомпроснинг ЛИТО студияси раҳбари Вячеслав Иванов ва Валерий Брюсов билан учрашади. Валерий Брюсов Зунделовични маълумотли, франсуз, немис, поляк ва бошқа тилларни яхши биладиган шоир-протоколист сифатида ёқтиради ва уни ЛИТО студиясида Гогол, Тютчев, Пушкин ва Лермонтов асарлари бўйича маърузалар ва индивидуал курслар ўқишга таклиф қилади.
1937-йил 10 йилга ҳукм қилинди. 1956-йил сентябр ойида у жиноят далили йўқлиги сабабли муддатидан олдин озод қилинди. Баъзилар манбаларда 1943 ёки 1944-йилларда касаллик туфайли эрта озод қилинган деб қайд этилган. Озодликка чиққандан сўнг, у Иваново педагогика институтида ишлай бошлади. Шундан сўнг, Яков Зунделович рафиқаси билан жанубга, Самарқандга кўчиб ўтди ва ижодини шу ерда давом эттирди. 1953-йилдан Зунделович Самарқанд давлат университетининг рус тили ва умумий адабиёти кафедрасида мудирлик қилади.
Вафоти
Яков Зунделович 1965-йил декабр ойида Ленинград яқинидаги Сестрорецк шаҳрида вафот этди.
Манбалар
- ↑ „Яков ЗУНДЕЛОВИЧ: САМАРКАНДСКАЯ ШКОЛА“. www.дунёузбеклари.cом. Қаралди: 30-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Зунделович Яков Осипович известный советский литературовед (1893)“. www.словар.cc. Қаралди: 30-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Зунделович, Яков Осипович“. www.диc.аcадемиc.ру. Қаралди: 30-сентабр 2023-йил.