Yangi Toshkent
Янги Тошкент — Ўзбекистоннинг Тошкент вилояти ҳудудида мавжуд пойтахт Тошкент шаҳрининг юкламасини камайтириш, янги маъмурий ва бизнес марказ яратиш ҳамда замонавий „ақлли шаҳар“ консепсиясини жорий этиш мақсадида амалга оширилаётган йирик урбанистик лойиҳа.
Лойиҳа Ўзбекистон Президентининг қарорлари асосида шакллантирилган бўлиб, Тошкент агломерациясининг шарқий ва шимоли-шарқий қисмида босқичма-босқич қурилмоқда.
Географияси ва ҳудуди
Янги Тошкент қурилиши учун Тошкент вилоятининг Юқори Чирчиқ, Ўрта Чирчиқ туманларидан ер майдонлари ажратилган[1].
- Дастлабки босқичда: 2 420 гектар ҳудуд қурилиш учун белгиланган
- Умумий ажратилган ер: тахминан 19 730 гектар (Юқори Чирчиқ ва Ўрта Чирчиқ туманларидан)
- Қўшимча ажратмалар (2024-йилга яқин): яна 110,4 гектар ҳудуд қўшилган.
Баъзи урбанистик мастер-режаларда лойиҳа узоқ муддатда 20 000–25 000 гектаргача кенгайиши мумкинлиги қайд этилган.
Аҳоли сиғими ва режалаштириш
Янги Тошкент учун ишлаб чиқилган консепсияга кўра:
- узоқ муддатли истиқболда 2,5 миллионгача аҳолига мўлжалланган шаҳар модели ишлаб чиқилган
- Тошкент шаҳри аҳолиси эса ҳозирда 3 миллиондан ошгани ва келажакда 7 миллиондан ошиши мумкинлиги прогноз қилинган
Инвестициялар ва иқтисодий кўрсаткичлар
2026-йил атрофидаги ҳукумат қарорларига кўра:
- 31 та йирик лойиҳа тасдиқланган;
- умумий инвестиция ҳажми: 16,2 миллиард АҚШ доллари;
- лойиҳа ҳудуди: 2 311,4 гектар;
Кутилаётган иқтисодий натижа эса:
- Йиллик ЯҲМ ўсиши: +1,5 миллиард доллар
- Солиқ тушуми: 3,5 триллион сўм
- Янги иш ўринлари: ~260 000 та
Шаҳарсозлик консепсияси
Янги Тошкент „классик кенгайиш“ эмас, балки комплекс қурилиш модели асосида ишлаб чиқилмоқда.
Асосий тамойиллар:
- катта ҳудудларни комплекс қуриш (1 гектардан кичик „нуқтавий қурилиш“ чекланиши)
- камида 30% яшил ҳудуд мажбурий сақланиши
- янги 9 та катта парк (139,6 гектар) яратиш
- шаҳар бўйлаб яшил зоналарни кенгайтириш
Инфратузилмаси
Режалаштирилган асосий йўналишлар:
- Транспорт
- янги магистрал йўллар
- кенгайтирилган йўл тармоғи
- жамоат транспорти улушини 60% га етказиш режалари
- янги метро йўналишлари
Шаҳар инфратузилмаси
- маъмурий марказ (ҳукумат бинолари)
- бизнес ва молия марказлари
- турар жой мажмуалари
- ИТ ва инновация ҳудудлари
Шаҳар режасининг тузилиши
Янги Тошкент бош режаси 2045-йилгача мўлжалланган бўлиб, шаҳар қуйидаги зоналарга бўлинади: 1. Консервация зонаси — тарихий ва яшил ҳудудлар сақланади 2. Реконструксия зонаси — мавжуд ҳудудлар қайта қурилади 3. Ривожланиш зонаси — янги қурилишлар амалга оширилади
Мақсад ва стратегик аҳамият
Лойиҳанинг асосий мақсадлари:
- Тошкент марказидаги транспорт ва аҳоли босимини камайтириш
- янги иқтисодий марказ яратиш
- хорижий инвестицияларни жалб қилиш
- замонавий „смарт cитй“ моделини жорий этиш
- экологик барқарор шаҳар яратиш
Танқид ва муҳокамалар
Мутахассислар томонидан қуйидаги масалалар кўтарилади:
- катта молиявий ресурс талаб қилиши
- экологик балансни сақлаш зарурати
- эски Тошкент билан интеграция муаммолари
- инфратузилма юкламаси ва транспорт ечимлари
Манбалар
- ↑ „Янги Тошкентга Тошкент вилоятидан 19,7 минг гектардан зиёд ер майдони ўтаётгани маълум қилинди“. газета.уз. Қаралди: 2026-йил 27-апрел.
