Yanus
Янус
— Рим мифологиясида эшик, киришчиқиш, кейинчалик — ҳар қандай ишнинг боши (шу жумладан, инсон ҳаётининг ҳам бошланиши) ҳамда битимлар ва иттифоқлар худоси. Я. қасри дарвозасини уруш эълон қилинганда очишган (қўшинлар жангга шу дарвозадан чиққан) ва сулҳ тузилгандан сўнг ёпишган. Йилнинг 1ойи — январ унга бағишланган (Я. шарафига байрам 9 январда нишонланган). Турли томонга қараб турган 2 қиёфада (кекса ва ёш кўринишида) тасвирланган. Бунда ўтмишгина эмас, балки келажак ҳам Я.га маълум, деган фикр ўз ифодасини топган. Кўчма маънода — „икки қиёфали Я.“ — иккиюзламачи одам.
Янус асослари
Янус, одатда қурбонликларни қабул қиладиган худолардан биринчи бўлган. Консул о'з лавозимининг ой тақвими — январда бошланди.
Янус ва Салиан руҳонийлари
Салиан руҳонийлари муқаддас қалқонларни ушлаб, Янусга мадҳия куйлашди. Ушбу мадҳия қуйидагича таржима қилинган сатрларни о'з ичига олади:
"Март ойида куку билан чиқинг. Ҳақиқатан ҳам ҳамма нарсани очиб берасиз. Сен Жанус Куриати, сен яхши ижодкорсан. Яхши ҳукмдорларнинг бошлиг'и Яхши Янус келмоқда. " - "Янусга салианий мадҳия"
Рабун Тейлор (қуйида келтирилган иқтибос) Янус ҳақидаги изчил ҳикоянинг ё'қлигини яхши тасвирлайди:
"Янус, ҳикоянинг моҳиятини тушунмайдиган ко'плаб қадимий худолар сингари, хотира столидан парчаланиб кетган парчаларнинг ифлосланганлиги эди. Унинг бепарвоси Рим императорлиги даврида ба'зи жумбоқларга сабаб бўлган ва шунинг учун у вақти-вақти билан унга дучор бўлган. Овид сингари ип-йигирув усталари ёки космологлар ва файласуфлар томонидан унинг икки ёқлама чуқур рамзийликни топишга интилган изоҳлари. "
О'тиш даври Худо: уруш, тинчлик, о'тиш жойлари
Янус нафақат бошланишлар ва о'тишларнинг худоси, балки уруш / тинчлик билан ҳам бог'лиқ эди, чунки унинг зиёратгоҳининг эшиклари тинчлик вақтларидан ташқари очилган эди. Эҳтимол, у оқим о'тиш худоси бўлган.
Янус афсонасидаги овид
Мифологик эртакларнинг Август асридаги Овид, Янус томонидан берилган илк фойда ҳақида ҳикоя қилади.
227 "Мен жуда ко'п нарсаларни о'ргандим, лекин нима учун мис тангани бир томонига муҳр босган кеманинг сурати, иккинчисида икки бошли шакл тасвирланган?" Иккала тасвир остида, — деди у, — эҳтимол сизда бо'лиши мумкин. о'зимни танидим, агар узоқ вақт танаффуслар тугамаган бо'лса. Энди кеманинг сабаби учун. Кемада о'роқ худоси дунё бо'йлаб кезгандан кейин Тоскан дарёсига келди. Бу мамлакатда Сатурнни қандай қабул қилгани эсимда: уни Юпитер самовий оламдан олиб чиққан эди. О'ша пайтдан бошлаб халқ узоқ вақт шатния номини сақлаб қолди ва бу мамлакат ҳам худонинг яширинишидан (латенте) Латиум деб номланди. Аммо тақводор авлод авлодлари бегона худонинг келишини хотирлаш учун мис пулга кема ёзиб қо'йишди. Мен о'зим тупроқда яшар эдим, унинг чап томони қумли Тибернинг ойнали то'лқини билан қопланган эди. Мана энди Рим қаэрда, яшил о'рмон то'лдирилмаган ва бу улкан қудратли ҳудуд фақат бир неча сигир учун яйлов эди. Менинг қасрим ҳозирги замон менинг исмим ва Жаникулум деб аташга одатланган тепалик эди. Эр худолар билан то'ла бо'ладиган кунларда мен ҳукмронлик қилардим ва илоҳийликлар одамлар маконида бемалол ҳаракат қилар эди. Одамзоднинг гуноҳи ҳали ҳам адолатни пучга чиқара олмади (у эр юзини тарк этган самовий самоларнинг энг со'нггиси эди): о'з қадр-қиммати, қо'рқуви ё'қ, одамларни зо'равонликка чақирмасдан ҳукмронлик қилди: солиҳ одамларга ҳуқуқни тушунтириб берадиган ҳеч ким ё'қ эди.. Мен уруш билан ҳеч қандай алоқам ё'қ эди: мен тинчлик ва эшик олдида қо'риқчи эдим ва булар, — деди у калитни ко'рсатиб, — булар менинг ко'тарадиган қуролимдир. " Овид Фасти 1
Худоларнинг биринчиси
Янус шунингдек авугур ва воситачи эди, эҳтимол у ибодатларда худолар орасида биринчи бо'либ номланган. Тейлорнинг айтишича, Янус қурбонлик ва фолбинликнинг асосчиси сифатида, чунки у о'тмиш ва келажакни икки юзи орқали ко'ра оладиган дунёнинг биринчи руҳонийидир.
Омад учун Жанус
Янги йилда Рим урф-одати илоҳга асал, кек, тутатқи ва шаробни ёқимли белгилар ва омадлар сотиб олиш учун бериш эди. Тилла пулларидан ко'ра олтин яхшироқ натижаларга олиб келди.
"Кейин мен со'радим:" Нега, Жанус, мен бошқа худоларни қо'йганимда, биринчи навбатда сизларга тутатқи ва шароб олиб келаман? "" Сиз хоҳлаган худоларингизга киришингиз учун, "у жавоб берди:" Мен орқали кимни ҳимоя қиламан. — Нега энди сизнинг календларингизда ёқимли со'злар айтилмоқда? Ва нима учун биз энг яхши тилакларни қабул қиламиз ва қабул қиламиз? "Шунда худо о'нг қо'лидаги таёққа суяниб деди:" Оменлар аввалгидай яшашга одатланмайдилар. Сиз ташвишли қулоқларингизни биринчи қо'нг'ироққа о'ргатасиз ва аугур у ко'рган биринчи қушни изоҳлайди. Худоларнинг ибодатхоналари ва қулоқлари очиқ, тилларанг ибодатлар бекор қилинмайди ва со'злар ог'ирлашади. "Янус тугаган эди. Мен узоқ вақт жим турмадим, лекин охирги со'зларини о'зимнинг со'зларим билан ёзиб қо'йдим." Хурмо нима ва ажинлар анжир дегани, ёки қор-оқ каванозга асал совг'а қилиш керакми? "" Бунинг сабаби шундаки, — деди у — "ширинлик воқеаларни такрорлайди ва йил о'з бошидан келиб чиқиб, ширин бо'лиши керак. ". Овид таржимаси Тез. 1.17 1-188 Тейлор мақоласидан)
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |