Yapon iloni
Япон илони[1] (лотинча: Эупрепиопҳис cонспиcиллата) — шакилланган оиладан заҳарли бўлмаган илонларнинг бир тури.
| Япон илони | |
|---|---|
|
| |
| Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Эукариотлар |
| Тип: | Чордатлар |
| Синф: | Судралиб юрувчилар |
| Оила: | Илонлар |
| Уруғ: | Япон илони |
| Халқаро илмий номи | |
| Эупрепиопҳис cонспиcиллата Боиэ, 1826 | |
| Кичик турлар | |
Тавсиф

Унинг узунлиги деярли 80 см га етади, думи эса 16 см. Боши танадан сезиларли даражада ажралиб туради. Кўз қорачиғи юмолоқ. Инфраорбитал қалқон йўқ ва ягона преорбитал қалқон анча катта. Париэтал қалқонлар пастки посторбиталларга тегади. Дорсал ва латерал тарозилар силлиқ, иккита апикал ғовакли, тана бўйлаб 21 бўйлама қаторда жойлашган. Қорин бўшлиғи — 205-221, уларнинг қирралари бўйлаб қориннинг ён томонларида бўйлама қирраларни ҳосил қилувчи заиф ифодаланган қовурғалар мавжуд. Қуйруқ остидаги қалқонлар — 66-74 жуфт. Анал қалқони жуфтлашган.
Вояга етмаганлар сарғиш-кулранг, жигарранг ёки қора доғлар ёки ўлчовли чегаралар ва бошнинг тепасида мураккаб қуюқ нақш мавжуд. Вояга етган илонлар кулранг-жигарранг, қизил-жигарранг ёки шоколад рангли. Қорин яшил-кулранг ёки пушти, тўртбурчаклар қора доғлар билан, баъзан деярли шахмат тахтаси тартибида жойлашган. Қорин бўшлиғининг ён қирралари одатда қорароқ бўлади.
Ҳаёт тарзи
У гидротермал булоқлар ҳудудида, вулқонлар яқинида, ўрмон чеккаларида, тошлоқларда, дарё бўйларида, бамбук чакалакзорларида яшайди. Фаол мавсум апрел ойининг ўрталаридан октабр ойининг ўрталарига қадар давом этади. Август-сентабр ойларида урғочи 12-16 х 49-68 мм ўлчамдаги 4-8 тухум қўяди. Ўлжа тана ҳалқалари билан сиқиб ўлдирилади. Рационда кемирувчилар устунлик қилади, жўжалар ва қуш тухумлари ҳам бор. Кунашир оролидаги турнинг популяцияси тахминан бир неча юз кишини ташкил қилади. Шу муносабат билан япон илони СССР ва Россиянинг Қизил китобларига киритилган.
Тарқалиши
Япон илони Японияда (Хонсю ва Хоккайдо оролларида) яшайди. Россияда у фақат Кунашир оролининг жанубий ва марказий қисмларидан маълум[2]. Кичик турларни ҳосил қилмайди.
Хавфсизлик
Курил қўриқхонасида сақланади. Қўриқхона ҳудуди Головнин вулқонининг калдерасида, хавфсизлик зонасида — қишлоқда турларнинг яшаш жойларини қамраб олади. Алекҳино ва Третяков ва у М.Устунли.
Фотосурат
Манбалар
- ↑ Ананьева Н. Б., Боркин Л. Я., Даревский И. С., Орлов Н. Л. Пятиязычный словарь названий животных. Амфибии и рептилии. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. / под общей редакцией акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., 1988. — С. 149. — 10 500 экз. — ИСБН 5-200-00232-Х.
- ↑ На Кунашире найдени ядовитиэ змеи. 30.10.2013. Новости Сахком. Южно-Курилск. Сахалин. Инфо
Адабиётлар
- Ананева Н. Б., Орлов Н. Л., Халиков Р. Г., Даревский И. С., Рябов С. А., Барабанов А. В. Атлас пресмикающихся Северной Евразии (таксономическоэ разнообразиэ, географическоэ распространениэ и природоохранний статус). — СПб.: Зоологический институт РАН, 2004. — С. 148. — 1000 экз. — ИСБН 5-98092-007-2.
- Банников А.Г, Даревский И.С., Ищенко В.Г., Рустамов А.К, Щербак Н.Н.. Определитель земноводных и пресмыкающихся фауны СССР. М.: Просвещение, 1977 — 191—292-бет. ДжВу, 18Мб
Ҳаволалар
- Тҳе Рептиле Датабасе: Эупрепиопҳис cонспиcиллата (англ.)
- Позвоночниэ животниэ России: Японский полоз (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-05-18 санасида архивланган)
- Фотографии японского полоза (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-10-16 санасида архивланган)
- Японский полоз в Красной книге России