Yaqub Maydashti
Саййид Яқūб Мāйдаштī (1799–1871) – Кирмоншоҳлик курд шоири бўлиб, Кирмоншоҳ ҳудудининг энг буюк шахсларидан бири ҳисобланади[1]. Унинг шеърларида севги[2], дин, тасаввуф, сатира ва жумбоқ каби машҳур жанрлар қўлланилган[3].
Ҳаёти
Мāйдаштī Эроннинг Кирмоншоҳ вилоятидаги Қомше қишлоғида туғилган ва шиа мусулмони бўлган. У курд, горани ва форс тилларида сўзлашган ва Қожарлар сулоласидан бўлган ҳоким Имом Қули Мирзо Имад ал-Давланинг хизматида Кирмоншоҳда девонбеги бўлиб ишлаган. Бу даврда унинг шуҳрати форс шоирлари ва олимлариникига тенг эди. Кирмоншоҳда у ҳоким учун расмий хатлар ёзган. Шеъриятдан ташқари, у грамматика, фалсафа, мусиқа ва астрономияни яхши билган[4].
1871-йилда Қомшеда вафот этишидан олдин у Фатима Масума мақбарасини зиёрат қилиш учун Қумга, шунингдек, Теҳронга саёҳат қилган[3].
Унинг вафотидан сўнг, курд шоҳлари, диний етакчилари ва бошқа таниқли шахсларнинг қабрлари устига қўйилган рамз Майдаштийнинг қабри устига ҳам ўрнатилган[4].
Шеърияти
Мāйдаштī турли курд лаҳжаларида ёзган ва унинг замондоши Налî ижодидан таъсирланган. Унга тегишли девонда Лаки, Сорани ва Калҳори тилларидаги сўзлар мавжуд бўлиб, уларга янги ифодалар бериш мақсадида идиомалардан фойдаланилган. Бошқа курд шоирларидан таъсирланганидан ташқари, у Форс адабиётидан ҳам таъсирланган. Деҳқаннинг сўзларига кўра, унинг девони қийин лексикага эга ва баъзан идиоматик бўлиб, матнни ўқишни қийинлаштиради[5].
Асарлари
Мāйдаштīнинг асарлари[3]:
- Дирîж ö Тарен Имşу (Узун ва қоронғу бу кеча)
- Çаренûс (Тақдирона)
- Wехт-и Çэпаwе (Байрам вақти)
- Дур-и Пендит (Маслаҳатинг марвариди)
- Хаwîран Халит (Ташвишли жойинг)
- Çûн 'Умр-и Мин (Ҳаётим каби)
- Дилбер Ту Непирсî (Дилбар! Сўрама!)
- Меwла Парестан (Худога сиғинувчилар устаси)
- Şîрîн Теwр Такî (Ёқимли қоматинг)
- Ту Та Кий Не Фикр Сеwдай Хаменî (Қачонгача беҳуда хаёллар ҳақида ўйлайсан?)
- Заҳид Ҳерамен (Зоҳид! Бу ман этилган)
- Çирахим Дахî (Чироғим ёниб кетди)
- Ҳамсеран Теw Бî (Йўлдошлар! Бу охири)
- Şîрîн Эхзерî (Жонли ва хушчақчақ!)
- Ҳûşîм Медҳûşэм (Ақлим чалкашди)
Манбалар
- ↑ Мустафа, Деҳқан (2016). "Саййид Я'қūб Мāйдаштīнинг курдча шеъри". Нûбиҳар: 114. ҳттпс://дергипарк.орг.тр/тр/доwнлоад/артиcле-филе-416613.
- ↑ باوانپوری, مسعود; آزادی, سکینه (2017). "نگاهی زیباییشناسانه به شعر سیدیعقوب ماهیدشتی کرمانشاهی از منظر بازتاب عشق به محبوب" (фа). Азад Университй Сcиэнтифиc-Ресеарч 23. ҳттп://энсани.ир/филе/доwнлоад/артиcле/1623663550-10399-99-138.пдф.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Мустафа, Деҳқан (2016). "Саййид Я'қūб Мāйдаштīнинг курдча шеъри". Нûбиҳар: 116. ҳттпс://дергипарк.орг.тр/тр/доwнлоад/артиcле-филе-416613.
- ↑ 4,0 4,1 Мустафа, Деҳқан (2016). "Саййид Я'қūб Мāйдаштīнинг курдча шеъри". Нûбиҳар: 115. ҳттпс://дергипарк.орг.тр/тр/доwнлоад/артиcле-филе-416613.
- ↑ Мустафа, Деҳқан (2016). "Саййид Я'қūб Мāйдаштīнинг курдча шеъри". Нûбиҳар: 117–119. ҳттпс://дергипарк.орг.тр/тр/доwнлоад/артиcле-филе-416613.
Адабиётлар
- Эршад Баҳмани (2016). "میراثهای ناشناخته معنوی در ادبیات لکی" (фа). Эрон меъморчилиги ва шаҳсозлиги тарихи бўйича тўртинчи вилоят конгресси (Луристон). Арчивед фром тҳе оригинал он 2021-12-24. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20211224122101/ҳттпс://сеарч.риcест.аc.ир/ДЛ/Дигитизатион/ТемпДоwнлоад/АллПаге777067872Лимит.пдф. Қаралди: 2025-09-12.Яқуб Майдашти]]
 | Шахсият ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |