Ярен (инглизча: Ярен) – шаҳар ва Науру Республикасининг маъмурий ва сайлов округларидан бири, мамлакатнинг норасмий пойтахти.

Харитада
0°32′0″С 166°55′0″Э / 0.53333°С 166.91667°Э / -0.53333; 166.91667

Табиий шароитлар

Ярен вулқон конуснинг тепасида пайдо бўлган маржон атолли Науру оролида жойлашган. Иқлими экваториал, иссиқ ва нам. Ўртача ойлик ҳарорат тахминан 28 даража. Йилига тахминан 2000 мм ёғин тушади. Кўпинча қурғоқчилик содир бўлади ва баъзи йилларда 4500 мм гача ёғингарчилик тушади. Энг ёмғирли мавсум ноябрдан февралгача, ғарбий муссонлар ҳукмронлик қилади. Табиий ўсимликлар кокос палмалари, пандануслар, фикуслар, дафналар ва бошқа баргли дарахтлар билан ифодаланади. Турли буталар ҳам кенг тарқалган. Науру фаунаси ачинарли ҳолда. Бу ерда сутемизувчилардан фақат каламушлар, судралиб юрувчилардан – калтакесаклар учрайди. қушлар ва ҳашаротлар эса кўп.

Аҳолиси, тили, дини

2011-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, Ярен аҳолиси 747[1]. Туман аҳолиси орасида Микронезия халқлари гуруҳи вакиллари бўлган науруликлар устунлик қилади. Улар аҳолининг тахминан 90% ни ташкил қилади. Бундан ташқари, Яренда Океаниянинг бошқа оролларидан келган муҳожирларнинг тахминан 5%, шунингдек, хитойликлар 3%, қолганлари эса европаликлардир. Расмий тиллари – науруан ва инглиз . Имонлилар орасида 60% дан ортиғи протестант динига эътиқод қилади, қолганлари католикдир .

Шаҳарнинг ривожланиш тарихи

Парламент биноси

Ярен округи ҳудудида биринчи Европа аҳоли пунктлари ХИХ асрнинг 30-йилларида пайдо бўлган. 1888-йилда Ярен Германиянинг Маршалл ороллари протекторати таркибига кирди ва 1914-йилдан Буюк Британия, Австралия ва Янги Зеландиянинг қўшма бошқаруви остида эди. Иккинчи жаҳон уруши пайтида 1942-1945 йилларда туман япон қўшинлари томонидан босиб олинган. 1968-йилда Науру давлати мустақилликка эришди, аммо Ярен республиканинг расмий пойтахти деб эълон қилинмади. Президент қароргоҳи жойлашган Мененг тумани билан бир қаторда у Наурунинг фақат маъмурий марказига айланган.

Маданий аҳамияти

Шаҳарнинг ягона диққатга сазовор жойлари – бу Иккинчи Жаҳон урушидан бери сақланиб қолган иккита япон қуроллари музейи ва кўплаб бункерлар ва капонерлар. Орол том маънода ҳар томондан чўкиб кетган самолётлар ва кемалар билан ўралган. Шаҳарда халқаро аэропорт мавжуд ва диққатга сазовор жойлар орасига Мокуа Вел кичик ер ости кўлини ҳам киргизиш мункин.

Эслатмалар