ъ

Язд устони

استان یزد
устон
Skyline of Yazd ustoni
{{флагиcон|Иран}]
Байроқ
Мамлакат Эрон
Аҳолиси
 (2020)
1,236,000[1]
Аҳолининг ўсиши
ЙилАҳоли±%
2006924 386—    
20111 003 680+8.6%
20161 138 533+13.4%

Язд устони (форсча: استان یزد‎‎, Остан-э Язд) — Эроннинг 31 устонидан бири. У мамлакат марказида жойлашган бўлиб, унинг маъмурий маркази Язд шаҳридир. У 5-ҳудудга жойлаштирилган[2].

Язд вилояти релефи

Вилоятнинг майдони 76,469 км2 ни ташкил этади. Мамлакатнинг энг сўнгги бўлинмаларига кўра, Яздда ўнта округ мавжуд: Абаркуҳ, Ардакан, Бафқ, Беҳобод, Хотам, Меҳриз, Мейбод, Ашкезар, Тафт ва Язд. 1996-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, Язд вилоятида тахминан 750,769 киши истиқомат қилган. Булардан 75,1 % шаҳар аҳолиси, 24,9 % эса қишлоқ аҳолиси. 2011-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, унинг аҳолиси (Жанубий Хуросон вилоятига ўтказилган Табас тумани билан бирга) 1.074.428 нафар. Табас туманини ҳисобга олмаганда, аҳолиси (2006-йил ҳолатига кўра) 895 276 киши, 241.846 оиладан иборат[3].

Язд шаҳри вилоятнинг иқтисодий ва маъмурий маркази. Шунинг учун ҳам аҳоли энг зич жойлашган ҳудуд ҳисобланади.

Язддаги зардуштийлар ибодатхонаси.
Амир Чахмақ мажмуаси

Географияси

Язд вилоятининг майдони 129,285 км2[4]. Вилоят Дашти Кавир чўли ва Дашти Лут чўллари туташадиган воҳада жойлашган. Шаҳарнинг ўзи ҳам минтақадаги энг баланд тоғ бўлган водийда жойлашганлиги сабабли баъзан „Кавир келини“ деб аталади. Шаҳар денгиз садҳидан 1,203 м (3,947 фт) баландда жойлашган.

Язднинг Амир Чахмақ мажмуасидан кўриниши

Маъмурий бўлиниш қоидаларига кўра, Язд вилояти 9 округга бўлинган, уларнинг ҳар бири камида битта шаҳар ва бир қанча туманлар, қишлоқ округлари (деҳистонлар) ва қишлоқларни ўз ичига олади.

Язд округлари
Туман Ҳудуд Аҳоли Шаҳарлар Деҳистонликлар
Абаркуҳ 5,941 75,205 2 4
Ардакан 6 717 70 000 2 5
Мейбод 6,941 72 000 3 6
Бафқ 15 298 41 000 2 6
Хатам 7931 32 000 2 4
Меҳриз 6 717 74 000 1 5
Ашкезар 5,486 26 300 2 3
Тафт 5,948 56 000 2 10
Язд 2397 526 276 4 4
Беҳобод 8235 27 800 1 3
Манба: Язд география китоби

Тоғлари

  • Жануби ва жануби-ғарбий тоғлар — бу гуруҳ бошқа тизмаларга қараганда кенгроқ бўлиб, Ширкуҳ тоғини ўз ичига олади.
  • Шарқий тоғлар — улар Язд вилоятининг шарқида жойлашган бўлиб, энг баланд чўққилари Бон Локҳт (3002)

Диққатга сазовор жойлари

Язд катта жомъэ масжиди, Амир Чахмоқ масжиди, Ножи боғи, Хурмиз қалъаси, Норинж қалъаси, Иморати шаш бодгир, Оғозода уйининг икки қаватли бодгири, Табасдаги Мусо ал-Козим набираси Имомзода Ҳусайн зиёратгоҳи, Абаркуҳ ғиштли музхонаси, Гулшан боғи, Сарв дарахти, Пирсабзи чак-чак, Зардуштийлар оташкадаси Язд устонининг диққатга сазовор жойларидир [5].

Манбалар

  1. ↑ „Язд (Провинcе, Иран) - Популатион Статистиcс, Чарц, Мап анд Лоcатион“.
  2. ↑ „همشهری آنلاین-استان‌های کشور به ۵ منطقه تقسیم شدند (Провинcес wере дивидед инто 5 регионс)“ (форсча). Ҳамшаҳри Онлине (22-июн 2014-йил). 23-июн 2014-йилда асл нусхадан архивланган.
  3. ↑ „Арчивед cопй“. 2015-йил 16-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-ноябр 2015-йил.
  4. ↑ Статоидс.cом
  5. ↑ Мостафавий, Ҳамид. Тасвирларда Эрон бо'йлаб саёҳат, 2013, СОКҲАНВАРАН ПУБ. — 255-бет. ИСБН 978-600-9675-31-3.