Езупил ( украинча: Єзупіль, полякча: Жезупол) ғарбий Украинадаги шаҳар типидаги аҳоли пункти . У Ивано-Франкивск вилояти (вилояти) Ивано-Франкивск туманида жойлашган, тахминан 14 км шимолда, вилоят пойтахти Ивано-Франкивск . Езупилда Украинанинг ҳромадаларидан бири бўлган Хромада Езупил посёлкаси ма'мурияти жойлашган[1]. Аҳолиси 2,792 кишини ташкил этади.

Тарих

Езупил илгари Ҳалйч Поwиат (округ) таркибига кирган. Бу, шунингдек, Галисиядаги Покуття тарихий минтақасининг бир қисмидир.

Асрнинг охирида Жезупол (собиқ Жовтен) Австрия-Венгрия империясининг Галисия/Халичина шаҳридаги о'зининг яҳудий Каҳил ва Рим-католик черкови ва юнон католик черковига эга бўлган шаҳарча эди.

Бу тахминан 7 км  10/ХИИ асрларда Ҳалйч Волиня князлигининг собиқ пойтахти бўлган Халйч шаҳридан км. 1352-1772-йилларда Полша Қироллигидаги Рутения воэводелиги таркибига кирган. Биринчи марта 1435-йилда ёзилган. ХВИ асргача у Тзаишибеси номли қишлоқ бо'либ, унинг ёг'оч қал'аси бор эди. Қал'а татар босқинларидан бирида вайрон бўлганда, Вроцлав воэводаси ва шаҳарнинг хусусий эгаси Якуб Потокки 1597-йилда уни Исонинг шарафига Жесупол деб о'згартирди. 1598-йилда қал'а ва Доминикан монастири қурилди ва унинг ёнида шаҳар ривожланди. Монастирда қадимий битиклар ва нашрларнинг бой ва машҳур кутубхонаси бор эди.

1772-йилда Полша-Литва Ҳамдо'стлигининг бо'линишидан со'нг Галисия ва Лодомерия Қироллиги ёки оддийгина Галисия Австрия империясининг энг йирик, энг зич ва энг шимолий вилоятига айланди ва у ерда Австрия-Венгрия тугатилишигача қолди. Биринчи жаҳон уруши.

Иккинчи Жаҳон уруши бошланишида Молотов-Риббентроп пакти Полшани Курзон чизиг'и бо'йлаб деярли иккига бо'лди. Шундай қилиб, Сан, Буг ва Неман дарёларининг шарқидаги барча ҳудудлар СССР таркибига қо'шилди, бу Шарқий Галисиянинг собиқ ҳудудига яқинлашди. Бу ҳудуд то'ртта ма'мурий округга (вилоятларга) бо'линган: Украина Совет Социалистик Республикасининг Лвов, Станислав, Дроҳобич ва Тарнопол (иккинчиси Волиния қисмларини о'з ичига олади). 1939-йил 17-сентябрдан бошлаб у СССР таркибига кирди. 1941-йил 22-июндан бошлаб, Германия Барбаросса операцияси пайтида Шарқий Галисияни эгаллаб олгандан со'нг, Совет режими то'хтатилди.

1945-йилда шаҳар Совет Иттифоқининг бир қисми сифатида Украина ССР таркибига кирди; 1991-йилдан буён шаҳар Украина таркибига киради. Биринчи Жезупил (Иэсупол) номини олган шаҳар Жовтен (украинча: Жовтень) деб о'згартирилди. 1940-йилда шаҳар типидаги аҳоли пункти мақомини олди. 2003-йил 9-июлда шаҳар расман яна Жезупил деб о'згартирилди.

2020-йил 18-июлгача Езупил Цменица туманига тегишли эди. Украинанинг ма'мурий ислоҳоти доирасида 2020-йил июл ойида Ивано-Франкивск вилоятининг туманлари сонини олтитага қисқартирган ҳолда, туман тугатилди. Тйсменициа тумани ҳудуди Ивано-Франкивск туманига бирлаштирилди[2][3].

  1. ↑ „Езупольская громада“ (ру). Портал об'єднаних громад України.
  2. ↑ „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.“ (ук). Голос України (2020-йил 18-июл). Қаралди: 2020-йил 3-октябр.
  3. ↑ „Нові райони: карти + склад“ (Украиниан). Міністерство розвитку громад та територій України.