Yot jismlar

Ёт жисмлар — тери, қулоқ, бурун, кўз ва б. орқали организмга тасодифан кириб, тўқималар, аъзолар ва бўшлиқларда туриб қолган нарсалар (ўқ, нина, зирапча ва ҳоказо). Турмушда организмга кўпинча майда Ё. ж. — нина ёки унинг бир бўлакчаси, зирапча, шиша ва б. кириб кетиши мумкин. Организмга кириб қолган, лекин инфексия юқмаган Ё. ж. тўқималарда "чандикланиб", узоқ вақт, ҳатто умр бўйи оғритмайдиган бўлиб сақланиб қолиши ёки, аксинча, микробли Ё. ж. атрофи маълум вактдан кейин яллиғланиши мумкин. Терининг ичига кирган зирапча оғритади ва яллиғланиб йиринг бойлайди. Бармоққа, тирноқ остига кирган зирапча анча ёмон, у кўпинча хасмолта сабаб бўлади. Шунинг учун кўз илғайдиган зирапчани ўткир учли игна билан кишининг ўзи олиб ташлаши мумкин. Нина ва терининг нина кирган жойи спирт ёки ёд эритмаси билан артиб тозаланиши керак. Бунинг иложи бўлмаса ёки Ё. ж. заҳарли бўлса (мас, кимёвий калам парчаси) зудлик билан шифокорга кўриниш лозим. Ё. ж. кўзга, бурунга, қулоққа кирган ҳолларда ҳам фақат врач маслаҳати билан иш кўрган маъқул.