Ziyosfera

Yubitsume

Юбицумедан кейинги ҳолат: эркак кишининг чап қўли, жимжилоқ бармоғининг юқори икки бўғини олиб ташланган

Юбицуме (японча: 指詰め?, "бармоқ қисқартириш") ёки отошимаэ — Японияда хато ёки жиноят учун тавба қилиш, жазоланиш ёки самимий узр сўраш мақсадида ўз бармоғининг бир қисмини кесиб ташлаш маросими. Ҳозирги даврда бу маросим асосан Якуза (Япониядаги жиноий ташкилотлар) аъзолари томонидан амалга оширилади.[1]

Келиб чиқиши

Ушбу маросим замонавий якузаларнинг аждодлари ҳисобланган сайёр қиморбозлар — Бакутолар орасида пайдо бўлган деб ишонилади.[2] Агар бирор киши қимор қарзини тўлай олмаса, юбицуме баъзан тўловнинг муқобил шакли сифатида қаралган. Бу амалиёт кишининг ишончлилиги ва обрўсини белгиловчи ўзига хос кўрсаткич бўлган.[2]

Юбицуме, шунингдек, якуза урушларида мағлуб бўлган томоннинг таслим бўлиш белгиси ҳисобланади. Бунинг сабаби япон қиличбозлик санъати (Кендо ва Иайдо) билан боғлиқ. Қилич дастасини маҳкам ушлашда айнан жимжилоқ бармоқ энг муҳим рол ўйнайди. Жимжилоғи кесилган шахс қилични етарлича маҳкам ушлай олмайди, бу эса уни жангда кучсизлантиради ва ўз бошлиғининг (оябун) ҳимоясига кўпроқ муҳтож қилиб қўяди.[2] Шу тариқа, бу маросим мағлубнинг ғолиб томонидан қўйилган сулҳ шартларига бўйсунишининг кафолати бўлиб хизмат қилади.

Маросим тафсилотлари

Юбицуме бажариш учун киши тоза матони ёзиб, қўлини кафти билан пастга қаратиб қўяди. Жуда ўткир пичоқ ёки Тантō ёрдамида чап қўл жимжилоқ бармоғининг юқори бўғини ёки учи кесилади. Сўнгра кесилган қисм матога ўралади ва ўзининг Оябунига (гуруҳ раҳбари ёки "чўқинтирган ота") ёки узр сўралаётган шахсга жуда хушмуомалалик билан топширилади.[3]

Агар кейинчалик яна хатолар такрорланса, бармоғнинг кейинги бўғини кесилади. Чап жимжилоқда бўғин қолмаса, ўнг қўл жимжилоғига ўтилади. Айрим ҳолларда якуза гуруҳидан ҳайдалган шахсдан ҳам юбицуме талаб қилиниши мумкин.[4]

Бевосита айбдор бўлган якузанинг бармоғи шину юби ("ўлик бармоқ"), унинг учун масъул бўлган бошлиқнинг бармоғи эса ики юби ("тирик бармоқ") деб аталади.[5]

Рамзий талқин

Баъзи таҳлилларда юбицуме ва 4.33 рақамли қиймати ўртасида рамзий ўхшашлик борлиги қайд этилади. Жимжилоқнинг учки қисмини — тахминан бармоғнинг учдан бирини — кесиб ташлаш қўлда тахминан тўртдан учдан бир қисм бармоқ қолишини англатади. Бу ўнлик касрда 4.33 деб ёзилади.Ушбу рақам америкалик бастакор Жоҳн Cагенинг машҳур 4′33″ асари (1952-йил) билан мос келади. Бу композиция тўрт дақиқа-ю ўттиз уч сониялик мутлоқ сукунатдан иборат. Бу ерда юбицуме ва Cагенининг сукунати бир-бирининг кўзгудаги акси сифатида талқин қилинади: ҳар икки ҳолатда ҳам бир нарса атайлаб олиб қўйилади. Бу ҳаракат шунчаки йўқотиш эмас, балки юқори кучга (хоҳ у санъат бўлсин, хоҳ жиноят олами қонунлари) мутлоқ бўйсунишни англатади.Юбицуме ўтаган қўл 4.33 бармоғи билан "Мен сукунатни (итоатни) қабул қилдим" деган доимий декларацияни ўзида ташийди. Cагени асарида сукунат ижро якунида тугаса, юбицумеда бу сукунат инсон танасида бир умрга муҳрланади.[6]

Манбалар

  1. ↑ „живресеарч.орг“.[сайт ишламайди]
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Каплан, Д.; Дубро, А: Якуза, п. 14. Университй оф Cалифорниа Пресс, 2003 ИСБН 0-520-21562-1
  3. ↑ „Якуза | Ҳисторй, Меанинг, Ритуалс, & Фаcц | Британниcа“ (эн). Энcйcлопедиа Британниcа. Қаралди: 2026-йил 30-март.
  4. ↑ Ҳилл, Петер Б. Э. (2003-09-04). „Тҳе Жапанесе Мафиа“. ОУП Аcадемиc (инглизча). дои:10.1093/0199257523.001.0001.
  5. ↑ Шаw, Марк „Тҳе ласт Якуза“. Глобал Инитиативе Агаинст Транснатионал Организед Cриме (2024-йил 2-октябр).
  6. ↑ Жамес Притчетт. Тҳе Мусиc оф Жоҳн Cаге. Cамбридге Университй Пресс, 1993 — паге=70-бет. ИСБН 978-0521420716.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Yubitsume" dan olindi