Юрий Александрович Дуд (1986-йил 11-октябр, Поцдам, Германия Демократик Республикаси[1]) — россиялик журналист, видеоблогер, телевидение ва радио бошловчи.

Юрий Дуд

Дуд Нижнекамскда
Шахсий маълумот
Туғилиши 1986-йил 11-октябр (1986-10-11) (40 ёш) Поцдам, Германия Демократик Республикаси
Касби журналист, ёутубер, интервючи
ЁуТубе маълумоти
Каналлар вДудь
Фаолият йиллари 2017 – ҳозирга қадар
Обуначилар 10.1 миллион
Жами кўришлар 1.75 миллиард
100 000 та обуначи 2017
1 000 000 та обуначи 2017
10 000 000 та обуначи 2022
Янгиланган 25-май, 2022

Спорц.ру сайтининг собиқ бош муҳаррири (2011—2018-йиллар), 2018-йил сентябрдан бош директор ўринбосари сифатида фаолият олиб борган[2]. 2017-йилдан буён ЁуТубеда „вДудь“ номли муаллифлик каналининг бошловчисидир. Бу каналда Юрий машҳур шахслардан интервюлар олади ва ҳужжатли филмлар чиқариб келади. 2022-йил май ойи ҳолатига кўра, канал 10 миллиондан ортиқ обуначига эга ва 1,7 миллиарддан ортиқ томоша қилинган[3].

Ҳаёти

Германия Демократик Республикасидаги Поцдам шаҳрида Москва давлат техника университети ҳарбий кафедраси бошлиғи, профессор, Россия Федерацияси Олий мактабида хизмат кўрсатган ишчи Александр Петрович Дудя (1957-йилда туғилган) ва Москомспортга қарашли Москва олимпия захиралари 3-сонли ўрта-махсус таълим муассасасида кимё ўқитувчиси бўлиб ишлаган Анна Степановна Дуд оиласида туғилган[4].

Юрий Дуд ўзини келиб чиқиши бўйича украиналик, ўзини англаши бўйича эса рус деб атайди[5].

1990-йилда оила Москвага кўчиб ўтди, у ерда Дуд Метрогородок ҳудудидаги 1246-сонли ўрта мактабга ўқишга кирди[6]. У дарвозабон бўлишни орзу қилиб, футбол ўйнаган, аммо 10 ёшида бронхиал астма хуружидан қўрқиб, машғулотларни тўхтатган. 11 ёшида „Ёшлар газетаси“ учун спорт мақолалари ёза бошлади[7]. 2000-йил апрелидан 2001-йил мартигача „Сегодня“ газетасида спорт тадбирларига оид материаллар муаллифи сифатида ишлаган.

2001-йил апрел ойидан бошлаб у "Известия " газетасида мустақил мухбир бўлиб ишлаган. 2003-йилда газета ходими бўлиб, 2006-йил августигача шу ерда ишлади.

2006—2007-йилларда „ПРОспорт“ журналида ишлаб, параллел равишда (2007-йил март ойигача) ПРОспорт[7] журналида ишлаган, параллел равишда (2007-йил мартигача) „Ведомости“ газетасида мақолаларини нашр этиб турган.

2008-йилда Москва давлат университетининг журналистика факултетини тамомлаган[8].

Хотини - Олга Дуд (қизлик фамилияси – Бонева; 1984-йил 1-декабрда туғилган), Россия технология университетини тамомлаган[9].

Икки фарзанди бор: қизи Алёна (2008-йилда туғилган) ва ўғли Данила (2013-йилда туғилган).

Фаолият

2011-йил апрелидан[10] 2012-йил январигача Юрий Дуд НТВ-Плус[11] спорт таҳририятида махсус мухбир ва шарҳловчи бўлиб ишлаган. 2011-йилнинг кузида у Спорц.ру бош муҳаррири этиб тайинланди[12], 2018-йил сентябр ойидан бошлаб, у ўз лавозимини бош директор ўринбосарига ўзгартирди.

2012-йил 16-февралдан 2013-йил 20-июнгача „Россия-2“ каналида „Удар головой“ дастурининг бошловчиси сифатида ишлади. 2012-йил апрелдан 2013-йил февралгача ВГТРКнинг бошқа бир канали „Спорт 1“да Англия премер-лигаси ўйинларини (2011/2012-йил ва 2012/2013-йил мавсуми) шарҳлади[13]. „Удар головой“ шоуси можароларга олиб келган махсус мавзуда бўлгани ва катта харажатлар сабабли ёпилгач, ВГТРКни тарк этди[14].

2013-йил ноябрдан 2015-йил февралигача у „Сити ФМ“ радиостансиясида, канал ёпилгунга қадар „Утро в Москве“ эшиттиришида ишлади. Кейинчалик у „Биринчи канал“даги „Вечерний Ургант“ кўрсатувининг спорт рукни учун кастингда иштирок этди (охир-оқибат кастингдан Кирилл Дементевга ўтди).

2015-йилнинг 4-ноябридан 2017-йилнинг 27-февралига қадар у „Матч ТВ“[15] телеканалида Культ тура" кўрсатуви муаллифи ва бошловчиси бўлиб, у ерда мамлакатнинг машҳур футболчилари ва мураббийларидан интервю олди. Дастур 2016-йил охирида рейтинги пастлиги ва дастур ҳомийси Cлеар шампунининг кетиши туфайли ўзини маблағ билан қоплай олмади ва ёпилди.

2017-йил 7-февралда Юрий Дуд ЁуТубе видеоҳостингида „вДудь“ шоусини бошлади, дастурда у таниқли шахслар - журналистлар, тадбиркорлар, маданият арбоблари, интернет ва сиёсатчилардан интервю олади.

2018-йил июл ойи охирида чоп этилган Форбес журнали рейтингида россиялик машҳурлар орасида 50-ўринни эгаллади[16].

2019-йил январ ойида у „Спорц.ру“ МЧЖ устав капиталида 0,5 фоиз улушга эга бўлиб, Спорц.ру портали эгаларидан бирига айланди[17].

2019-йилда Дуд Россия тарихига оид иккита: „Колима – қўрқувимиз ватани“ ва „Беслан. Эсла“ ҳужжатли филмларини тақдим этди. 2020-йил феврал ойида журналист Россияда ОИВ билан боғлиқ вазият ҳақида ҳужжатли филм чиқарди.

Резонансли онлар

2021-йил апрел ойида „Хавфсиз интернет лигаси“ жамоат ташкилоти Юрий Дуднинг репер Моргенштерн ва блогер Ивангаи билан бўлган иккита интервюси асосида Россия ИИВ томонидан текширув ўтказиш ташаббуси билан чиқди, унда ташкилот вакиллари ноқонуний моддалардан фойдаланишни тарғиботи белгилари борлигини таъкидлаган[18]. Дудга нисбатан иш 10-июнда очилган. 2021-йил 20-октябрда Москванинг Зюзинский суди унга 100 минг рубл миқдорида маъмурий жарима солди[19]. Орадан бир ой ўтгач, Москва шаҳар суди Дуднинг шикоятини рад этди ва бу қарорни қонуний деб тан олди[20].

2022-йил феврал ойида у Россиянинг Украинага босқинини очиқчасига қоралаб чиқди[21].

2022-йил 10-мартда Дуднинг ЁуТубе канали „Комиссаренко – Беларусдаги норозилик намойишларидан кейинги янги ҳаёт“, „Агар ватанда маҳрум қилсалар, қандай яшаш керак“ ва „НЕХТА – Беларус норозилик намойишининг асосий медиаси“ филмлари учун Беларусда экстремистик деб топилган[22].

2022-йил 15-апрелда Россия Федерацияси Адлия вазирлиги Дудни оммавий ахборот воситаларининг „хорижий агентлар“ реэстрига киритди[23].

Ҳужжатли филмлар

Юрий Дуд 10дан ортиқ ҳужжатли филмлар суратга олган. Улардан баъзилари жамоатчилик норозилигига, ижтимоий тармоқларда қизғин муҳокамага сабаб бўлди. Филм чиқиши ортидан Дуднинг фаолияти ҳукуматпараст тележурналистлар ва жамоат арбоблари томонидан танқид қилинди, шунингдек, расмийлар эътиборини жалб этди.

"Колима"

2019-йил апрел ойида Дуд „Колима – қўрқувимиз ватани“ ҳужжатли филмини чиқарди. У ушбу филмида Сталин қатағонлари қурбонлари ва маҳаллий аҳоли билан суҳбатлашди[24]. Дуднинг сўзларига кўра, ўтказилган сўровномаларга кўра, 18 ёшдан 24 ёшгача бўлган россияликлар ҳеч қачон Сталин қатағонлари ҳақида эшитмаган[25].

"Беслан. Эсла"

2019-йил 2-сентябрда „Беслан. Эсла“ ҳужжатли филми чиқарилди. Филм 2004-йил Беслан шаҳридаги мактабда юз берган фожиа хотираларидан ҳикоя қилади. Унда фожиада давлатнинг ўрнига алоҳида урғу берилади. Юрийнинг ўзи филм бошида шундай деди: „Бир вақтлар давлат муаммога олиб келган хатоларга йўл қўйган. Энди унинг вазифаси – жабр кўрганларни максимал ғамхўрлик билан ўраб олиш. Ва айнан фақат ғамхўрлик орқалигина жабрланганлар кечиримига, сўнг ишончига сазовор бўла олади[26]“.

Филм ушбу воқеаларнинг бевосита иштирокчилари: гаровга олинганлар, журналистлар, фаоллар, амалдорлар билан интервю сифатида қурилган. Унда гаровга олинган мактаб ичига мунозара учун кириб борган Ингушетия собиқ президенти Руслан Аушев ва Шимолий Осетиянинг собиқ раҳбари Таимураз Мамсуровларнинг фикрлари ҳам филмдан ўрин олган.

Филм тўрт кун ичида ўн миллион киши томонидан томоша қилинди[27].

Фожиада давлат ролига алоҳида урғу берилгани боис ижтимоий тармоқларда филм чиққанидан сўнг баҳс-мунозаралар авж олди[28].

"Новая газета" газетаси сонларидан бирида Юрий Дуднинг янги иши ҳақида ижобий фикрлар билдирилиб, филм аниқ, батафсил, равон интонация ва ортиқча ҳаяжонларсиз ишланганлиги таъкидланди[29].

Тележурналист Владимир Соловёв Дудга ҳақоратлар билан ҳужум қилди, унга филмда давлатнинг „ҳамма нарсада“ айблангани ёқмади[30].

„Аргументы и факты“ нашри эса Дудни жангариларни ҳимоя қилганликда ва асирларни гаровга олган террорчилар билан ҳамкорлик қилишга чорлаганликда айблади. Манбада эълон қилинган мақола муаллифи, шунингдек, журналистнинг терроризмга қарши кураш бўлинмалари ишини чиндан тушунмаслигига шубҳа билдирди, бунинг ўрнига аслида у сиёсий пропаганда филми суратга олиш ниятида бўлгани ҳақида фикрларини билдирган[31].

Журналист Дмитрий Соколов-Митрич ўзининг Фаcебоок ижтимоий тармоғидаги саҳифасида филмни танқид қилиб, унда махсус кучлар томонидан мактабга бостириб киришнинг бошланиши масаласи холисона кўрсатилмаганини та’кидлади. Соколов-Митрич 1–6-сентябр кунлари Бесланда бўлганида ўша воқеаларга гувоҳ бўлганини ва Дуд суҳбат учун бошқа суҳбатдошларни танлаши керак бўлганини ҳам ёзади. Журналист Василий Уткин изоҳларда Дудни ҳимоя қилиб, филм фожиа ҳақида кам биладиганлар учун суратга олинганини таъкидлади. Василий Соколов-Митрични нега айнан унинг ўзи бундай филм суратга олмагани учун қоралади[32].

Филмда Шимолий Осетия собиқ раҳбари Таймураз Мамсуров Владимир Путин Бесландаги теракт қурбонлари дафн этилган қабристонга ташриф буюргани ҳақида сўзлайди, бу ҳақда аввал ОАВда ҳеч қандай хабар берилмаган бўлган. Кейинроқ Путиннинг матбуот котиби Дмитрий Песков Мамсуровнинг сўзларини тасдиқлаган[33].

"Россияда ОИВ - у ҳақида гапирилмайдиган эпидемия"

1 соат 48 дақиқа давом этадиган филм Дуднинг ЁуТубе каналида 2020-йил 11-февралда эълон қилинган ва дарҳол видеохизматнинг топ поғонасига кўтарилган. Дуд ўз филмини Россияда ОИВ билан яшаётган 1 миллиондан ортиқ одамга бағишлаган. Интервю давомида, муаллифнинг тан олишича, дастлаб унинг жамоаси одамларга қандай қилиб бу статистик рақамлар ичида бўлиб қолмаслик ҳақида айтмоқчи бўлган. Аммо мавзуга киришилгач, улар даҳшатли рақамлардан ташқари, яна бир муаммо борлигини тушуниб етадилар: „Россияда ОИВ билан яшовчи одамлар доим камситиб келинади, улардан қочишади, уларни менсимайдилар“. Беш кун ичида филм 12 миллион марта томоша қилинди[34].

14-февралда Давлат Думасининг Соғлиқни сақлаш қўмитаси раисининг ўринбосари Федот Тумусов Давлат Думаси биносида филм намойишини ташкил қилди[35]. 16-феврал куни Ҳисоб палатаси раҳбари Алексей Кудрин 2020-йилда ОИВ билан касалланганларга тиббий ёрдам кўрсатишни ташкил этиш бўйича чора-тадбирлар самарадорлиги таҳлилини э’лон қилди[34].

Журналистнинг филми чиққанидан сўнг Гоогле’дан ОИВ тестини сотиб олиш бўйича сўровлар сони 56 баробарга ошди. Бундан ташқари, ОИТСнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш федерал илмий-методик маркази раҳбари, академик Вадим Покровскийнинг айтишича, россияликларда ОИВ инфексиясини текширишга қизиқиш кучайган. Хусусан, Санкт-Петербург клиникаларида ОИВга аноним текширувдан ўтиш истагида бўлганлар икки баравар кўпайган, Красноярскда эса вирусни аниқлаш учун тестдан ўтишга улкан навбатлар пайдо бўлган[36].

"Дунёнинг ИТ пойтахти қандай ишлайди"

2020-йил 23-апрелда Кремний водийсидаги тадбиркорлар ҳақида филм чиқди. Филмнинг давомийлиги 3 соат 7 дақиқадан иборат. Юрий Дуд Кремний водийсида фаолият юритадиган саккиз нафар россиялик тадбиркор билан суҳбатлашди.

Филм дарҳол ЁуТубенинг рус тилидаги „Трендлар“ рукнида 2-ўринни эгаллади, бир ҳафтадан камроқ вақт ичида у 13 миллион мартадан кўпроқ томоша қилинди. Шу билан бирга, соҳа мутахассислари томонидан жиддий танқидга учради. Филмда аёл қаҳрамонлар йўқлиги сабаб сексизм тамғаси босилди, муаллифлар бир хил турдаги қаҳрамонлар билан суҳбат уюштиргани (уларнинг барчаси ИТ соҳасида ишлайди), Кремний водийси тадбиркор учун идеал жой сифатида тақдим этилиб, Россияни тарк этишга ундагани учун қораланган[37]. Хусусан, Павел Дуров ижтимоий тармоқдаги саҳифасида томошабин Калифорниядаги ҳаёт ва иш ҳақида нотўғри тасаввурга эга бўлиши мумкин бўлган бир қанча сабабларни келтириб ўтади[38].

"Нега Россияда қийноққа солишади?"

2021-йил 7-декабрда Россиядаги қийноқлар ҳақида 2 соату 20 дақиқалик „Нега Россияда қийноққа солишади?“[39] филми чиқарилди. Филмда Юрий қийноқларни бошидан кечирган одамларни, бу муаммо билан шуғулланувчи ҳуқуқ ҳимоячилари ва ҳуқуқни ҳимоя қилувчи ташкилотларни кўрсатади. Икки кундан камроқ вақт ичида филм 2 миллиондан ортиқ томоша қилинди[40].

"Уруш давридаги одам"

2022-йил 11-апрелда Украинадан келган қочқинларга ёрдам бераётган кўнгиллилар фаолияти ҳақида „Уруш давридаги одам“ филми чиқарилди[41].

Мукофотлар ва номинациялар

  • 2016 — „Телевизордаги қиёфа“ номинациясида „ГҚ Йил одами“ мукофоти („Культ тура“ дастурида Евгений Савин билан бирга)[42].
  • 2017 — „Телевизордаги қиёфа“ номинациясида „ГҚ Йил одами“ мукофоти[43].
  • 2017, октябр — Александр Аксёнов билан бирга „Сергей Бодров – бош рус суперқаҳрамони“ филми учун „Редколлегия“ мукофоти[44].
  • 2018 — „#глам_ёутубе“ номинациясида Гламоур Инфлуэнcерс Аwардс 2018 мукофоти[45].
  • 2019 — „Телевизордаги қиёфа“ номинациясида „ГҚ Йил одами“ мукофоти[46].
  • 2019 — „Беслан. Эсла“ филми учун „Видеодокумент“ номинациясида „Открытая Россия“ жамғармаси „Касби – журналист“ мукофоти[47].
  • 2020, феврал — „Россияда ОИВ - у ҳақида гапирилмайдиган эпидемия“ филми учун „Редколлегия“ мукофоти[48].
  • 2020 — „Навалнийлар – заҳарлашдан сўнгги интервю“ ва „Камчатка – унутилган яриморол“ материаллари учун „Видеодокумент“ номинациясида „Открытая Россия“ жамғармаси „Касби – журналист“ мукофоти[49].
  • 2022 — Ромир Инфлуэнcе Ранкинг инфлюэнсер-блогерлар рейтингида 6-ўрин[50].
  • 2021, декабр — Даниил Туровский билан бирга „Нега Россияда қийноққа солишади?“ филми учун „Редколлегия“ мукофоти[51].

Манбалар

  1. ↑ YouTube logotipi КАКТУС #025. Юрий Дудь про «Зенит-Арену», феминизм, коррупцию и интервью с Путиным ЁуТубеда
  2. ↑ ҳттпс://www.спорц.ру/фоотбалл/1067008068.ҳтмл
  3. ↑ ҳттпс://www.ёутубе.cом/c/вдуд/абоут
  4. ↑ ҳттпс://www.совспорт.ру/сwимминг/артиcлес/998723-антон-чупков-мама-журижа-дуджа-учила-менжа-ҳимии-с-лжубовжу-ставила-двожки-видео
  5. ↑ Юрий Дудь / Биография и фильмография. Дата обращения: 13 ноября 2018. Архивировано13 ноября 2018 года. - ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20181113165651/ҳттпс://руссиа.тв/персон/шоw/персон_ид/105306/
  6. ↑ ҳттпс://ура.неwс/неwс/1052202448
  7. ↑ 7,0 7,1 ҳттп://тҳе-флоw.ру/феатурес/дуд-интервиэw
  8. ↑ архив нусхаси (ПДФ), 20-феврал 2018-йилда асл нусхадан (ПДФ) архивланди, қаралди: 25-май 2022-йил{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат ()
  9. ↑ ҳттпс://неwс.рамблер.ру/старлифе/42975695-личная-зҳизн-юрия-дудя-татуировки-в-чест-детей-и-непубличная-зҳена/
  10. ↑ ҳттпс://www.спорц.ру/фоотбалл/89567160.ҳтмл
  11. ↑ ҳттпс://сноб.ру/магазине/энтрй/48507?в=1444300999
  12. ↑ ҳттпс://www.спорц.ру/трибуна/блогс/фоотзҳур/287055.ҳтмл
  13. ↑ „«Я был уверен, что все куплено». Попасть в телевизор через конкурс комментаторов“. Матч ТВ (3-март 2016-йил). 2018-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-август 2018-йил.
  14. ↑ „О новых принципах работы телеканала “Россия 2”“. Чемпионат.cом (23-сентабр 2013-йил). 2018-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-август 2018-йил.
  15. ↑ ҳттпс://www.спорц.ру/фоотбалл/1035492351.ҳтмл
  16. ↑ ҳттп://увао.ру/финанcес/8374-зҳурналистй-форбес-вперве-включили-ю-дудя-в-свой-рейтинг.ҳтмл
  17. ↑ ҳттпс://www.рбc.ру/бусинесс/25/01/2019/5c4а4д539а79478c53э68976
  18. ↑ ҳттпс://www.рбc.ру/соcиэтй/05/04/2021/606а8дc69а79473020231748
  19. ↑ ҳттпс://www.коммерсант.ру/доc/5040703
  20. ↑ ҳттпс://тасс.ру/обсчество/13054193
  21. ↑ ҳттпс://www.форбес.ру/форбеслифе/457377-уриж-дуд-обратилса-к-окрузениу-путина-с-прос-бож-озвуcит-своу-позиcиу-президенту
  22. ↑ ҳттпс://т.ме/губопРБ/4642
  23. ↑ ҳттпс://медуза.ио/неwс/2022/04/15/минюст-рф-об-явил-юрия-дудя-иностраннйм-агентом
  24. ↑ ҳттп://www.собака.ру/cитй/cинема/89538
  25. ↑ „архив нусхаси“. 27-апрел 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-май 2022-йил.
  26. ↑ YouTube logotipi Беслан. Помни / вДудь ЁуТубеда
  27. ↑ ҳттпс://www.ведомости.ру/течнологй/неwс/2019/09/06/810671-филм-дудя-про-беслан
  28. ↑ ҳттпс://www.форбес.ру/форбеслифе/382851-не-про-поиск-виноватйҳ-о-людяҳ-юрий-дуд-сделал-документалнйй-филм-о-трагедии-в
  29. ↑ ҳттпс://www.новаягазета.ру/артиcлес/2019/09/03/81820-как-вйрастит-фиалки-в-аду
  30. ↑ ҳттпс://www.газета.ру/cултуре/2019/09/06/а_12630433.штмл
  31. ↑ ҳттпс://аиф.ру/политиcс/руссиа/беслан_помни_двойноэ_дно_филма_юрия_дудя
  32. ↑ ҳттпс://лента.ру/неwс/2019/09/09/беслан/
  33. ↑ ҳттпс://тасс.ру/обсчество/6833600
  34. ↑ 34,0 34,1 ҳттпс://www.фонтанка.ру/2020/02/16/033/
  35. ↑ „архив нусхаси“. 2020-йил 15-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-май.
  36. ↑ ҳттпс://нсн.фм/соcиэтй/в-ран-подтвердили-сведения-дудя-об-эпидемии-вич-в-россии
  37. ↑ „архив нусхаси“. 2020-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-май.
  38. ↑ ҳттпс://www.газета.ру/теч/2020/05/08/13075957/дуров_уса.штмл
  39. ↑ ҳттпс://www.свобода.орг/а/юрий-дудж-снял-филжм-о-том-почему-в-россии-пйтают/31597983.ҳтмл
  40. ↑ ҳттпс://новаягазета.ру/артиcлес/2021/12/09/почему-в-россии-пйтаиут
  41. ↑ ҳттпс://рус.делфи.ээ/статжа/96392265/а-добро-точно-победит-юрий-дуд-снял-филм-об-украине
  42. ↑ „архив нусхаси“. 2017-йил 9-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-май.
  43. ↑ „архив нусхаси“. 11-июн 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-май 2022-йил.
  44. ↑ ҳттпс://редколлегиа.орг/лауреатес?й=2017
  45. ↑ „архив нусхаси“. 4-июн 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-май 2022-йил.
  46. ↑ ҳттпс://www.гқ.ру/суccесс/мотй-2019-wиннерс
  47. ↑ ҳттпс://www.cолта.ру/неwс/22964-вручена-премия-профессия-зҳурналист
  48. ↑ ҳттпс://редколлегиа.орг/арчивес/техт/вич-в-россии-эпидемия-про-которую-не-говорят
  49. ↑ ҳттпс://www.cолта.ру/неwс/26292-названй-лауреатй-премии-профессия-зҳурналист
  50. ↑ ҳттпс://www.газета.ру/cултуре/неwс/2022/01/08/н_17113759.штмл
  51. ↑ ҳттпс://редколлегиа.орг/арчивес/техт/почему-в-россии-пйтают