Yusuf Bolat
Юсуф Болат ( қрим татарча: Yusuf Memet oğlu Bolat, Юсуф Мемет огълу Болат; 1909-йил 16-март, Алушта - 1986- йил 22-октабр, Тошкент ) — совет қрим-татар ёзувчиси, драматург ва публицист, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият арбоби.
| Юсуф Болат | |
|---|---|
| Асл исми | қрим татарча: Yusuf Memet oğlu Bolat, Юсуф Мемет огълу Болат |
| Таваллуди |
16-март 1909-йил |
| Вафоти |
22-октябр 1986-йил (77 ёшда) Тошкент Ўзбекистон Совет Социалистик Республикаси |
| Фуқаролиги |
|
Биографияси
Юсуф Болат Алушта шаҳрида таваллуд топади. Сўнг қишлоқ мактабини битиради. Ялта татар педагогика техникумида таҳсил олиб, Ялта туман комсомол қўмитасида ишлайди. 1931-йилда у Қрим педагогика институтининг қримтатар тили ва адабиёти факултетига ўқишга киради, кейинчали бу олийгоҳни аспирантурасини битириб чиқади[1] .
Урушлараро даврда Қрим давлат татар драма театри саҳнасида Болатнинг еттита песаси қўйилади. 1937-йилда у СССР Ёзувчилар уюшмаси а’зосига айланади.
1937-йилда Қрим Ёзувчилар уюшмасининг йиғилишида у ўз ма’рузасида, жумладан, Қрим ёзувчиларининг кекса авлоди Совет мамлакати манфаатларига хиёнат қилиб, китобхонларни совет тузумига нисбатан нафрат руҳида тарбиялаётганини айтади. Кейинчалик бир қатор ёзувчилар, жумладан Иргат Қодир ҳибсга олинади.
Юсуф Болат 1937—1939-йилларда Қрим АССР Ёзувчилар уюшмасининг мас’ул котиби[1], сўнг 1939—1941-йилларда “Совет эдебияти” (“Совет адабиёти”) журнали муҳаррири, 1941-йилдан “ Қизил қирим ” газетаси муҳаррири ўринбосари, 1942-йилдан Москвадаги радио қўмитасида қримтатар радиоэшиттиришларида мас’ул муҳаррири лавозимларида фаолият юритади.
У 1944-йилда Ўзбекистонга сургун қилиниб, у ерда ўқитувчи, сўнгра журналист бўлиб ишлайди. Болат 1961—1984-йилларда "Ленин байроғи" газетасида бўлим мудири, кейин мас’ул котиб, сўнгра муҳаррир ўринбосари бўлади[1] . Бундан ташқари, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият арбоби унвонини олади.
Мукофотлари
- Меҳнат Қизил Байроқ ордени (1979-йил 16-март)
Ижод фаолияти
Айрим асарлари:
- “Қўнғироқлар чалинганда” (“Çаñлар қақıлğанда ”)
- “Мен яшашни хоҳлайман” (“Яşамақ истейим”)
- "Сўнгги тун" ("Соñки геcе")
- "Алим" ("Алим")
- "Арза қизи" ("Арзı қıз")
- "Тўй давом этмоқда" ("Той девам эте")
- Соф юраклар (“Саф Йüреклер”)
- "Анифа" ("Анифе")
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Абдульвапов Н. „Дом специалистов, в котором в 1930–1940-е гг. жил ряд выдающихся крымскотатарских государственных и культурных деятелей“, . Свод памятников истории, архитектуры и культуры крымских татар. Белгород: КОНСТАНТА, 2018 — 358-бет. ИСБН 978-5-906952-68-4.
Ҳаволалар
- Юсуф Болатнинг айрим асарлари асл тилда (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-04-05 санасида архивланган) (cр. тат. )
- Ю.нинг 100 йиллигига бағишланган кўргазма. Болат
- Юсуф Болатнинг меҳнати бебаҳодир