Yusuf Shomansur
| Юсуф Шомансур | |
|---|---|
| Таваллуди |
1936-йил |
| Вафоти | 1978-йил 8-декабр |
| Фуқаролиги |
 СССР |
| Касби | Шоир |
Юсуф Шомансур (1936-йил, Тошкент, ЎзССР, СССР—1978-йил, СССР) – ўзбек шоири[1]. Турли йилларда эртак, достон ва шеърлардан иборат бўлган кўплаб тўпламлари нашр этилган. Таниқли инглиз драмтурги Wиллиам Шакеспеаренинг сонетларини ўзбек тилига таржима қилган[2].
Ҳаёти
Юсуф Шомансур 1936-йил Ўзбекистон ССРга қарашли бўлган Тошкент шаҳрида ишчилар оиласида туғилган. Ўрта мактабни тамомлагач, 1956-йилда Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика институтига ўқишга қабул қилинади ҳамда олийгоҳни 1960-йилда муваффақиятли тамомлайди. 1965-йилда Москва шаҳридаги олий адабиёт курсларига қатнашни бошлайди ва у ерда 2 йил таҳсил олади[3].
Ижоди
Юсуф Шомансур шеър ва роман жанрларида ижод қилган. Илк шеърларини ёзишдан олдин, ўзбек халқ шоири Ғайратий раҳбарлик қилган тўгаракда Эркин Воҳидов, Хайриддин Салоҳ ҳамда Тўлқинлардан шеър ёзиш бўйича дарсларни ўзлаштирган. Институтга қабул қилингач, шоир ва ёзувчи Мақсуд Шайхзодадан наср йўналишидаги билимларни эгаллаган. Институтда 2-курсда ўқиётган даврларда, 1957-йили унинг биринчи шеърий тўплари „Горн садолари“ номи остида чоп этилган. Бундан сўнг эса, болалар учун мўлжалланган ҳикоя, шеър ва эртакларини ўз ичига олган бир қанча тўпламлари нашр этилган. Жумладан, 1962-йилда „Меҳрингга тўймайман“, 1964-йилда „Ойдан келган болалар“, 1965-йилда „Шеър дардида“, 1966-йилда „Акром ва макарон“, 1968-йилда „Қалам ва умр“, 1970-йилда „Юрагим“, 1971-йилда „Табассум“, 1972-йилда „Холва“, 1975-йилда „Қизиқ-қизиқ“, 1977-йилда „Достонлар“ каби тўпламлари нашрдан чиққан. Шоир 1978-йил вафот этган бўлса-да, вафотидан сўнг, 1979-йилда „Кулгуга нима ецин“, 1981-йилда „Қўш юрак“, 1986-йилда „Мен ўтқазмаган дарахт“, 1987-йилда „Қўзивой“ шеърий ва насрий китоблари чоп этилган.
1975-йилда Юсуф Шомансурнинг „Қора марварид“ номли романи Ғафур Ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриётида чоп этилган. Романда Андижон нефт кони геологлари, оддий ишчилар ҳаёти билан биргаликда роман қаҳрамонлари Оқила ва Ҳикматнинг севги-муҳаббатлари очиб берилган[4]. Романда муаллифнинг айтишича, роман шоирнинг яқин дўсти Хайриддин Салоҳга бағишланган.
Юсуф Шомансур роман ёзишдан ташқари драматургия соҳасида ҳам қалам тебратган. Бунга унинг муаллифлигида ёзилган „Ёр қайрилиб боқмади“ комедиясини мисол қилиш мумкин. Бу комедияда тарбия олмаган ёшларнинг калтафаҳмлиги охирида уларнинг бошига етиши очиб берилган.
Унинг 1977-йилда „Шеърлар ва ҳикоялар“ дея номланган рус тилида чоп этилган китоби, ҳозирги кунда Россия давлат кутубхонасида сақланади.
Манбалар
- ↑ Собир Мирвалиев,, Рихсия Шокирова. Ўзбек адиблари (2016). Ғ.Ғулом номидаги давлат нашриёти — 183-бет. ИСБН 978-9943-03-940-7.
- ↑ „Уильям Шекспир СОНЕТЛАР Русчадан Юсуф Шомансур таржимаси“. кҳ-даврон.уз. Қаралди: 3-феврал 2025-йил.
- ↑ „Юсуф Шомансур (1936-1978)“. Зиёуз.уз.
- ↑ Шомансур, Юсуф „"Қора марварид" романи“. НЗиё.уз.