Yvonne Ridley
Йвонне (Марям) Ридлей (1958-йил 23-апрелда туғилган) — британиялик журналист, ёзувчи ва сиёсатчи сифатида Шотландиядаги Алба партиясида бир қанча қўмита лавозимларида ишлаган. Бугунги кунда фаолияти тугатилган „Ҳурмат“ партияси Миллий кенгашининг раиси бўлган. Ридлей 2001-йилда 11-сентабр воқеаларидан кейин Афғонистонга журналист сифатида боради ва Толибон қўлига асирга тушиб қолади. Унинг асирликка тушиши бутун дунёда катта шов-шувларга сабаб бўлган. Тутқунликдан озод бўлгач, икки йилдан кейин Ислом динини қабул қилади ва исмини Марям деб ўзгартиради . У сионизмга ва Ғарб оммавий ахборот воситаларидаги ислом динининг нотўғри талқин қилишига қарши танқидчи бўлиб ўз қарашлари ҳақида мусулмон дунёсида, шунингдек, Америка, Европа ва Австралия мамлакатларида нутқ сўзлаган[1]. Британиялик журналист Рейчел Кук уни „ислом оламидаги машҳур инсонлардан бири“ деб атаган. Ридлей 2008-йилда Ислом Онлине (wебсите)да „мусулмон дунёсидаги энг таниқли аёл“ деб топилган[1].
| Йвонне (Марям) Ридлей | |
|---|---|
| Йвонне | |
|
| |
| Таваллуди |
1958-йил 23-апрел Станлей, Дурҳам вилояти, Буюк Британия |
| Фуқаролиги | инглиз |
| Веб-сайти | ҳттп://www.йвоннеридлей.орг/ |
Ҳаёти
Йвонне Ридлей 1958-йил 23-апрелда Стенли шаҳрида кончилар оиласида туғилган. Уч нафар қизнинг энг кичиги бўлган[2] Ридлей Англия черковида тарбияланган[3]. Дастлабки фаолиятини маҳаллий „Станлей Неwс“[2] нашрида бошлайди. У Лондон матбаа коллежида таҳсил олади . Журналист сифатида "Тҳе Сундай Тимес", "Тҳе Индепендент он Сундай", "Тҳе Обсервер", „Даилй Миррор“ ва "Неwс оф тҳе Wорлд" газеталарида ишлайди[4]. "Сундай Эхпресс" газетаси уни бош мухбир сифатида11-сентябрдан кейин Афғонистонга жўнатади[5].
Толибонларда асирлик даври
Афғонистонда „Сундай Эхпесс“ газетасида ишлаётган вақтда Йвонне Ридлей 2001-йил 28-сентабрда толибонлар томонидан асирликка олиниб 11 кун тутқунликда сақланади[6]. АҚШнинг Афғонистонга бостириб кириши бошланишидан бир неча кун олдин, кириш визаси рад этилганидан сўнг, у чегарани бурқада яширин кесиб ўтган ББC мухбири Жон Симпсондан ўрнак олишга қарор қилди[6].
26-сентабр куни кириб Афғонистонда икки кунини яширинча ўтказди. Йўлбошчилари билан сафардан қайтиш чоғида у ўтирган улов сапчиб кетади ва толибон аскари унинг камераси борлигини пайқаб қолади. У жосусликда айбланиб ўлимга ҳукм қилинади, лекин, кейинчалик фақат Афғонистонга ноқонуний киргани учун қамоқ жазоси берилади.
„Эхпресс Неwс“ газетаси нашриётчиси Ричард Десмонд Покистоннинг Исломободдаги Афғонистон элчихонасига Толибон расмийлари билан тўғридан-тўғри гаплашиш учун музокарачилар гуруҳини юборади. Тез орада толибонлар на пул, на ёрдам исташади ва балки Ридлейнинг виждонли журналист эканлигини исботлашни хоҳлаётгани маълум бўлади. Британиянинг Покистондаги олий комиссари Ҳилари Синнот Исломободда Афғонистон элчиси мулла Абдул Салам Заиф билан учрашиб, уни озод қилишни сўрайди. 8-октабрда озодликка чиқарилган Ридлей чегарагача кузатиб қўйилган ва у ерда Покистон расмийларига топширилган.
Ридлейнинг маълум қилишича, асирликда бўлган вақтида ўзига ўзи очлик эълон қилган, аммо, толибонлар томонидан жисмонан зарар кўрмаган[6][7].
Озодликка чиққанидан кейин унинг йўлбошчилари Жан Али ва Нагибулла Муҳманд ҳамда унинг беш ёшли қизи Басмена Кобулдаги қамоқхонада эдилар. Муҳманднинг камида уч нафар қариндоши ҳам Ридлейга ёрдам бергани учун ҳибсга олинди. Кейинчалик уларнинг барчаси ҳеч қандай айбловсиз ва зарар етказмасдан озод қилинди. Ридлей бир неча бор оммага мурожаат қилган, жумладан, ББCнинг пушту ва форс хизмати орқали толибонни унга кўрсатган инсонпарварлик муносабати сабабли маҳбусларни ҳам озод қилишни сўраган.
2020-йил март ойида журналистика соҳасидаги инсонпарварлик фаолияти эътироф этилган ҳолда , Швейцариянинг Берн шаҳридаги Халқаро Дипломатик Ҳаракатлар Академиясининг фахрий доктори унвони билан тақдирланди[8].
Исломни қабул қилиш
У ўзининг „Толибон қўлида“ китобида, асирликда бўлганида, Толибон одамлари унга ҳурмат билан муносабатда бўлганини ва кейинчалик уларнинг илтифотидан ҳайратда қолганини айтади. У билан муносабатда бўлган барча эркаклар унга тикилиб қарашмаган, бу эса уни лол қолдирган. Ридлей дастлаб мени ўлдиришга қарор қилишган ва шу туфайли кўзларимга қарай олишмаяпти деб ўйлаган. Кейинчалик, у бу унга ҳурмат ифодаси эканлигини англади. У тутқунлик вақтида, агар уни озод қилишса, Қур’он ўқиб, Исломни ўрганишга ўзига-ўзи ваъда беради. Ваъдасини бажариб „академик машғулот“ дея мақсад қилган Йвонне Ридлей „Қур’он“да аёлларнинг маънавият, қадр-қиммат ва таълимда тенг эканликларини билиб лол қолади. „Ҳамма унутадиган нарса шуки, Ислом мукаммалдир; одамлар эмас“, дейди у[9].
Йвонне Ридлей 2003-йилнинг ўрталарида Исломни қабул қилади ва исмини Марям дея ўзгартиради. Унинг таъкидлашича, унинг янги эътиқоди бузилган турмушини унутишга ва „дунёдаги энг катта ва энг яхши оила“га қўшилишга ёрдам берган[10].
Кейинги фаолияти
Янги динни қабул қилганидан сўнг у АҚШ, Австралия, Жанубий Африка ва Яқин Шарқдаги университетларда Ироқ, Исроил, Афғонистон, Чеченистон, Кашмир, Ўзбекистондаги ва Исломдаги аёллар, Террорга қарши уруш ва журналистикага оид масалаларда маърузалар қилади. У "Толибон қўлида"[11] ва "Жаннатга таклифнома " номли бир қанча китоблар муаллифи ва шунингдек, бир қатор китоблар ривожига ўз ҳиссасини қўшади[12]. 2016-йилда Милитарй Пресс Студиэс томонидан „Қийноқ: Иш берадими?“ деб номланган кейинги китоб чоп этилади[13] . 2019-йилда у „Cамбридге Счоларс Публишинг“ академик уйи томонидан нашр қилинган "Муҳаммад пайғамбарнинг юксалиши: Пайғамбарни ўлдирманг"[14] китобининг муаллифи.

Ридлей 2014-йил декабригача Буюк Британияда жойлашган " Cагеприсонерс " гуруҳларининг ҳомийси, Халқаро мусулмон аёллар иттифоқининг Европа президенти, Милан ва Женевада жойлашган Европа мусулмон лигаси вице-президенти бўлган. У „Урушни тўхтатинг“ коалициясининг аъзоси сифатида намойишларда нутқ сўзлаган.
Журналист сифатида
2001-йил декабр ойида Ридлейнинг " Толибон қўлида " номли хотира китоби нашр этилди, унда унинг асирликда бўлган 10 кун акс этган[15]. Унда у Моссад, Исроил махсус хизмати ёки бошқа разведка агентликлари зобитлари Афғонистондаги урушни жамоатчилик томонидан қўллаб-қувватлашни кучайтириш мақсадида толибонлар Ридлейни ўлдиришни режалаштираётганидан ташвишда эканликларини айтиб журналист томонидан айбловчи ҳужжатлари эълон қилишган („Араб“ канали, Ал-Жазира).
У „Эхпресс Неwс“ газетасинии тарк этади ва Афғонистонга қайтиб, китоби устида ишлашини эълон қилади[16]. У ББC Фоур радиоси учун „Қайтиш“ деб номланган дастурни тайёрлаган бўлса-да, 2002-йилда тўлиқ қайтиб келмаган эди. Келаси йили қизи билан бу тадқиқотларни давом эттирди[17].
Ридлей 2003-йилда Қатарда жойлашган Ал-Жазира медиа ташкилотида ишлаган ва у ерда катта муҳаррир сифатида инглиз тилидаги веб-сайтини очишга ёрдам берган. Ўша йилнинг ноябр ойида у ишдан бўшатилди, чунки Ал-Жазира унинг „ҳаддан ташқари овозли ва баҳсли услуби“ телеканал дастурига мос келмайди деб топди. Унинг ишдан бўшатилишига, шунингдек, Ал-Жазира инглиз канали ва веб-сайтида журналистлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш учун ҳаракат олиб боришига сабаб бўлган. У ташкилотни адолациз равишда ишдан бўшатиш тўғрисида иш қўзғатади, тўрт йил давом этган бу иш ва унинг кейинги апелляцияларида Ридлей ғалаба қозонади. Унга 100 000 Қатар риал берилади (ўша вақтда бу тахминан 14 000 фунт стерлингга тенг эди). 2003-йил декабр ойида у 11-сентябр воқеалари фонида " Жаннатга таклифнома " романини чиқарди[18].
У 2005-йил октабр ойида Ислом каналининг сиёсат ва долзарб масалаларга бағишланган „ Йвонне Ридлей билан кун тартиби“ кўрсатувини тақдим эта бошлади. 2007-йилда Ислом канали унинг шоуси ва шоуси билан боғлиқ бошқа бир қатор қоидабузарликлар туфайли Офcом томонидан 30 минг фунт стерлинг миқдорида жаримага тортилди[19]. 2007-йил апрел ойида у ва канал бош директори Муҳаммад Али Ҳаррат ўртасидаги муносабатлар бузилганидан кейин ишдан бўшатилганидан шикоят қилиб, истеъфога чиқди. У адолациз ишдан бўшатиш ва жинсий камситиш бўйича яна бир иш қўзғатди. 2008-йил апрел ойида Ридлей яна ўз ишида ғалаба қозонди ва Ислом каналига қарши 26 000 фунт стерлинг миқдорида товон пули билан тақдирланди[20].
Ридлей мустақил журналист ва бошловчи бўлиб, бир неча йил давомида мунтазам равишда Эроннинг инглиз тилидаги 24 соатлик янгиликлар канали „Пресс ТВ“да ишлаган. У "Кун тартиби " деб номланган ҳафталик долзарб воқеалар ва сиёсий шоусини олиб боради[21]. У шунингдек, Шимолий Америка мусулмонлари учун ёпилган „Даилй Муслимс“ онлайн газетаси учун мақола ёзган. Айнан шу газетада чечен жангари исломчи Шамил Басаевни шаҳид деб атаган[22].
2008-йил май ойида у Пресс ТВ учун топшириқда режиссёр Девид Миллер билан Гуантанамо қамоқхонасидаги лагер ҳақида ҳужжатли филм суратга олишди, улар у ерда собиқ маҳбуслардан интервю ва суратга олишди. Уларнинг „ Гуантанамо: Сим ичида“ филми 2009-йилда Италияда бўлиб ўтган „Рома“ филм фестивалида[23][24]. ва 2010-йилда Қатарда бўлиб ўтган „ Алжазеэра“ халқаро ҳужжатли филмлар фестивалида номзод бўлган.2009-йилда суратга олинган яна бир филм 2010-йилги Алжазеэра фестивалида ҳам номзод бўлган; Режиссёр Ҳасан Ғани томонидан суратга олинган "650-маҳбусни қидиришда" филми Аафия Сиддиқий АҚШ томонидан яширин равишда маҳбусда сақланганлигини даъво қилади[25].
Ридлей 2008-йил август ойида Исроил-Миср блокадасига қарши чиқиш учун Ғазога йўл олгани учун Кипрдаги Эркин Ғазо Ҳаракатига қўшилади. У 23 август куни Ғазога воқеасиз етиб кеалди. Уларнинг қисқа муддатлари давомида Ридлей „Пресс ТВ“ учун Бош вазир Исмоил Ҳаниядан интервю олади[26]. 2009-йил бошида Ридлей Шимолий Африка бўйлаб Рафаҳ чегараси орқали Ғазога ёрдам олиб кетаётган 100 га яқин автомашинадан иборат Вива Палестина карвонини ташкил қилишга ёрдам беради ва бу жараёнларда иштирок этади[27]. 2009-йил июл ойида „Пресс ТВ“ 2009 йилги Эрондаги президентлик сайловлари ва ундан кейинги норозиликларни ёритиши ортидан ушбу каналда ишлаган Ридлей ва бошқа журналистлар Эрон режимига ёрдамчилар сифатида айбланган эди[28].
Сайловларда (2004-2012)
Ридлей Шимолий-Шарқий Англия минтақаси учун 2004-йилги Европа сайловлари учун „Ҳурмат“ рўйхатида биринчи бўлган, аммо у сайланмаган; партия 1,1 % овоз билан охирги ўринни эгаллаган. У 2004 -йилда Лестер жанубидаги такрорий сайловда „Ҳурмат“ учун курашган ва у ерда 12,7 % овоз билан тўртинчи ўринни эгаллаган. У 2005 йилги умумий сайловда яна у ерда турганида, у ҳали ҳам тўртинчи ўринни эгаллаган бўлса-да, унинг овоз улуши 6,4 % га камайди. 2006-йилги маҳаллий ҳукумат сайловларида у Вестминстер шаҳар кенгашидаги ўрин учун муваффақияцизликка учради[29].
2012-йил 29-ноябрда бўлиб ўтган Ротерхем оралиқ сайловида Ридлей „Ҳурмат“ партиясидан номзод бўлган. Ўзингни ҳурмат қил, Кампания давомида тарқатилган варақада Лейбористлар партиясини ирқчиликда айблаган, Меҳнат партияси Ҳурматга муносабат билдирган. Меҳнат бу ҳақда полицияга ва қайтиб келган офицерга хабар берди. Ҳурмат воқеани „ифлос фокуслар“ га туширди; варақада манбани кўрсатувчи қонуний талаб қилинадиган хабарномасиз эди[30]. Якуний натижада Ридли 1778 овоз ёки умумий овозларнинг 8 % дан сал кўпроқ овози билан тўртинчи ўринни эгаллади[31].
Машҳур чиқишлари
Ридлей урушга қарши намойишларда Фаластин , Ироқ, Афғонистон, Кашмир, Чеченистон, Шинжон ва Ўзбекистондаги мусулмонларни қўллаб-қувватлаган.
У Британиянинг ташқи сиёсатини қаттиқ танқид қилган. Британиялик мусулмон эстрада юлдузи Сами Юсуфнинг ватанпарварлик туйғулари ва мусулмон мухлисларининг унга бўлган иштиёқидан шикоят қилиб, у шундай деди:
Қандай қилиб одам британиялик эканлиги билан фахрланиши мумкин? Британия дунёдаги энг нафратланадиган учинчи давлатдир. Унион Жек Ироқ, Афғонистон ва Фаластин бўйлаб биродарларимиз ва опа-сингилларимизнинг қонига ботган. Тарихимиз мустамлакачилик қонига сингиб кетган, илдизи қуллик, ваҳшийлик, қийноқ ва зулмга ботган[32].
2006-йил феврал ойида Лондон Империал коллежида бўлиб ўтган учрашувда Ридлей Исроилни „Яқин Шарқда юксалётган Американинг кичкина қўриқчиси“ деб таърифлайди ва „Ҳурмат“ сионистлардан холи партиядир… агарда сионизм мавжуд бўлса эди — „Ҳурмат“ партияси уларни қувиб, ҳайдаб чиқаришади. Бизда сионисизмга вақт йўқ, Консерваторларда ҳам. Либерал демократлар эса „сионистлар қуршовида“[33]. У британиялик сиёсатчи, ўша пайтдаги ташқи ишлар вазири (миллати яҳудий) Девид Милибандни 2008-йилда ўз блогида „суннат қилинганида суннат терисидан ҳам кўпроқ нарсасини йўқотган жасур бир чўчқачи“ деб таърифлаган. Ридлей Исроил ҳукуматини нацистларга қиёслайди ва Исроил парламенти " Адолф Гитлер сиёсатини қайта тиклаш йўлида " эканлигини ва исроиллик сиёсатчилар „Ғазо учун Якуний Ечимни илгари сураётганини“ таъкидлайди[34].
2005-йил сентабр ойида Копенгагенда бўлиб ўтган „Муслимер и Диалог“ конференциясида Ридлейдан даниялик террор бўйича эксперт Ларс Эрслев Андерсен, жангари мусулмонлар ироқлик исёнчилардан гаровга олинганларини ўлдиргани акс этган уюштирилган видеоларни тарқатаётганига муносабатини сўрайди. Ридлей мусулмонларнинг ушбу видеолари Ғарб оммавий ахборот воситалари томонидан қилинувчи ёлғон тарғиботнинг бир кўриниши эканлигини айтади. Худди шу учрашувда у Британия Бош вазири Тони Блейрни Пол Пот билан солиштиради[35][36] . У 2006-йил май ойида Ислом каналида исломофобия бўйича конференцияда қатнашиш учун Копенгагенга қайтади. Унинг ушбу учрашувда мусулмонларни „душманлар олдида тиз чўкмаслик“ ёки „уларга шапалоқ урган қўлни ўпмаслик“га чақирганидан сўнг, олқишларга сазовор бўлди[37][38].
2003-йилда Исламехпо кўргазмасида сўзлаган нутқида у „исломга ҳеч қандай алоқаси йўқ“ оммавий ахборот воситалари томонидан мусулмонларда жинсий тажаввуз ва аёлларнинг жинсий аъзоларини кесишга эътибор қаратилаётганига эътироз билдирди[39]. Ислом аёлларга зулм қилади, деган фикр аёлларнинг Исломни қабул қилишларидаги энг катта тўсиқдир, деди у. Унинг ўзи ҳам бунга ишонган эди, лекин толиблар қўлида асира бўлганида Қур’он ўқийман, деган ваъдасини бажариб, „алданганини англаб етди“ ва исломни қабул қилди. Мажбурий ҳижоб масаласида у шундай деди: „Мен ўтган йили Эронда бўлганман. Биламанки, ҳижоб улар учун азоб, лекин мен уларга ҳеч ҳам ачинмайман. Шуниси аниқки, ҳижоб танлов эмас, балки мажбурият“"[29] . Ридлей кейинроқ у фикрини нотўғри талқин қилинганидам шикоят қилди ва ҳижоб мажбуриятдек кўринса-да, уни танлаш ҳар бир аёлнинг ўзига бўғлиқ деди.

Дастлаб, Ридлей 2011 йилги Ливия фуқаролар урушига Ғарбнинг аралашувига кескин қарши чиқди ва унга қарши Лондоннинг марказий қисмида бўлиб ўтган митингда нутқ сўзлади ва у Ғарбдан ёрдам сўрашни Иблис билан шартнома тузишга ўхшатди. Бироқ, кейинчалик у исёнчилар назорати остидаги ҳудудга бориб, у ерда Ливия исёнчиларининг ишини чин дилдан қўллаб-қувватлади ва уларнинг Ғарбдан ёрдам сўрашдан бошқа иложи йўқлигини тан олди[40].
2018-йил феврал ойида Ридлей Оксфорд Иттифоқида „Бу маскан биз динсиз ривожлана олмаслигимизга ишонади“ деб номланган мунозара доирасида нутқ сўзлаш учун таклиф қилинди. Таклифнома Оксфорд университети яҳудий жамияти томонидан танқид қилинди, унда „Ридлей хоним яҳудий талабалар кампусда ўзларини нишонга олинган ва хатарли ҳис қилишларига сабаб бўладиган узоқ ва батафсил тарихга эга изоҳ билдирди“[41]. У антисемит сифатида кенг танқид қилинган[42][43][44][45]. Айбловлар 2019-йил январ ойида Нюкасл коллежида Холокостни хотирлаш куни муносабати билан касаба уюшмаларининг таклифига биноан нутқ сўзлаган Ридлей томонидан қизғин муҳокама қилинди. Унинг нутқида у фашистлар Германиясидан хавф остида бўлган болаларни қутқариш учун ташкилот тузган британиялик гуманитар МБЕ сер Николас Жорж Уинтоннинг „қаҳрамонлик ҳаракатлари“ деб таъкидлади. Шунингдек, у 2018-йилда Оксфорд Иттифоқининг юқорида айтиб ўтилган мунозарасида ўзининг динлараро фаолияти ва яҳудий динига ҳурмати ҳақида гапирди.
Киришга тўсиқ
2013-йил январ ойида Ҳиндистоннинг Ҳайдаробод шаҳрида „ Жамоат-э-Исломи Ҳинд“ томонидан ташкил этилган „Ислом баҳори“ конференсиясида иштирок этиши режалаштирилган эди . Унга ташқи ишлар вазирлиги томонидан барча зарур рухсатномалар берилди, бироқ мунозарали маҳаллий қонунчи Акбаруддин Овайси тадбир ўтказилишидан бир неча кун олдин ҳибсга олиниши ортидан Ҳайдарободдаги кескин вазият туфайли охирги дақиқада унга виза берилмади . Бироқ, Ридли видеоконференция орқали конференция давомида қизлар, аёллар ва журналистларнинг учта сессиясида нутқ сўзлади[46].
ИШИД ҳақидаги қарашлар
Ридлей Толибон ва Ироқ ва Шом Ислом Давлати (ИШИД, ИШИД ва Даиш деб ҳам аталади) мафкуралари ўртасида аниқ фарқ борлигини айтиб, Толибон Афғонистон чегараларида исломий давлат тузишни мақсад қилган бир пайтда ИШИД бошқа халқларнинг суверенитетини менсимаган ҳолда чегарасиз ислом давлатини яратиш устида ишламоқда эди. Унинг таъкидлашича, ИШИД ваъда қилинган молиявий ёрдам ва куч орқали ёлланган, Толибон эса асосан афғон халқи томонидан бошқарилади ва қўллаб-қувватланади. Булар унинг 2015-йилда Эроннинг „Шарқ“ газетасига берган интервюсидан олинган[47]. У ўзининг „ Муҳаммад пайғамбарнинг юксалиши: Пайғамбарни ўлдирманг“ номли китобида ИШИДнинг қилмишларини қораловчи боб ёзган[48]. Кейинчалик эълон қилинган хабарларга кўра , 2013-йилда Ридлей ИШИД гаровида бўлган Девид Хейнс билан ўрин алмашишни таклиф қилган[49][50].
Шахсий ҳаёти
Ридлей беш марта турмушга чиққан. У биринчи марта 22 ёшида турмушга чиқди; унинг полициячи билан иккинчи никоҳи етти йил давом этади;[51] унинг учинчи турмуш ўртоғи Довуд Заароура эди, Шимолий Англия муҳожирлар хизмати бош директори ва собиқ ФЛОнинг разведка бошлиғи, у билан Нюкаслда жойлашган Сундай Сун газетасида ишлаётган вақтда Кипрда учрашган. Уларнинг 1992-йилда туғилган Дейзи Ридлей исмли бир қизи бор[52]. Унинг 1999-йилгача турмуш қурган тўртинчи эри исроиллик тадбиркор Илан ҲермошТҳе Обсервер.Ретриэвед 2 Април 2017.</реф>[53]; унинг бешинчи эри жазоирлик[54].
Ридлей 2011-йилда Шотландияга кўчиб борган ва ҳозиргача истиқомат қилмоқда. Шунингдек, у Шотландия миллий партияси (СНП) аъзоси бўлиб, асосан Шотландия мустақиллигини қўллаб-қувватлаш ва унга ёрдам бериш истагида эди. У ҳам феминист ва ҳам социалист[55]. 2021-йилда Ридлей СНПни тарк этганини ва Алба партиясига қўшилганини, бунга сабаб этиб жинсни тан олиш бўйича СНП сиёсати билан келишмаганлигини тасдиқлади.
2014-йил январ ойида Ридлей Британия мусулмонлари мукофотлари маросимида „Йил мусулмон аёли“ мукофотига номзод бўлди[56]. 2019-йил октабр ойида у жанубий африкалик адвокатлар гуруҳига муҳожирлар уруш жиноятлари содир этилгани ҳақида баёнот олишда ёрдам бергани, шунингдек, Сурияда Асад режими томонидан ушлаб турилганида қийноқлар ва зўравонлик қурбони бўлган суриялик маҳкума аёллар билан ишлагани учун Тинчлик бўйича Нобел мукофоти[57]га номзод бўлган.
" Расмий сирлар „ филмида Хетти Морахан томонидан унинг образи тасвирланган.
Яна қаранг
- Йўқолганлар ҳақида рўйхат
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Cооке.. „Фреэ радиcал“. Қаралди: 2017-йил 2-апрел.
- ↑ 2,0 2,1 „Йвонне Ридлей: cаптуред бй Ислам“. Эмел. 2018-йил 21-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-май.
- ↑ „Йвонне Ридлей“. Инсиде Оут.
- ↑ „Профиле: Йвонне Ридлей“. ББC Неwс.
- ↑ „Ҳит бй фриэндлй фире“. Тҳе Обсервер.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 „Фелл офф донкей ... cаугҳт бй Талебан“. Тҳе Неw Зеаланд Ҳералд (2001-йил 17-декабр).
- ↑ Cартер, Ҳелен; МcCартҳй, Рорй; Аллисон, Ребеccа. „Бритиш жоурналист фреэд“. Тҳе Гуардиан (2001-йил 31-октябр). Қаралди: 2018-йил 24-март.
- ↑ „Абоут Йвонне – Йвонне Ридлей“. Йвоннеридлей.орг. Қаралди: 2022-йил 16-январ.
- ↑ Напиэр, Элоисе „Портраит: Йвонне Ридлей“. Тҳе Гуардиан. Гуардиан Неwс анд Медиа Лимитед ор иц аффилиатед cомпаниэс. Қаралди: 2019-йил 12-январ.
- ↑ Ридлей, Йвонне „И'м дисгустед бй ҳоw соме Муслимс реаcтед то Мандела'с деатҳ“. 5Пилларс (2013-йил 12-декабр). Қаралди: 2017-йил 23-феврал.
- ↑ Ин Тҳе Ҳандс оф тҳе Талибан. Робсон Боокс, 2001. ИСБН 1861054955.
- ↑ Тиcкет то Парадисе. Данделион Боокс, 2003. ИСБН 1893302776.
- ↑ Боокс: А тенденcй то радиcалисе.
- ↑ Тҳе Рисе оф тҳе Пропҳет Муҳаммад. АСИН 1527521958.
- ↑ Ин Тҳе Ҳандс оф тҳе Талибан. Робсон Боокс, 2001. ИСБН 1861054955.
- ↑ „Ридлей то ретурн то Афгҳанистан“. Тҳе Гуардиан (2001-йил 7-декабр).
- ↑ „Даисй (анд Йвонне)'с биг адвентуре“. Тҳе Обсервер (2006-йил 22-ноябр).
- ↑ Тиcкет то Парадисе. Данделион Боокс, 2003. ИСБН 1893302776.
- ↑ „Ислам Чаннел финед £30,000“. Тҳе Гуардиан (2007-йил 31-июл).
- ↑ „Йвонне Ридлей wинс £25,000 паёут фром Ислам Чаннел“. Тҳе Гуардиан (2008-йил 31-декабр).
- ↑ „'Ан антидоте то Фох': Иран лаунчес Энглиш ТВ чаннел“. Тҳе Гуардиан (2007-йил 3-июл).
- ↑ „Ҳоме“. Даилй Муслимс (2006-йил 13-июл). 2006-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „РомаФиcтионФест 2009 - Гуантанамо:инсиде тҳе wире“ (ит). Cлосе-уп (2009-йил 13-июл). 2014-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-май.
- ↑ „Гуантанамо: Инсиде тҳе Wире“. Алжазеэра Интернатионал Доcументарй Филм Фестивал. 2014-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-май.
- ↑ „Ин Сеарч оф Присонер 650“. Алжазеэра Интернатионал Доcументарй Филм Фестивал.[сайт ишламайди]
- ↑ „Интервиэw wитҳ Палестиниан ПМ Исмаил Ҳания“. ШиаТВ (2008-йил 1-август).[сайт ишламайди]
- ↑ „УК аид cонвой cроссес инто Газа“. ББC Неwс (2009-йил 9-март).
- ↑ „Иран'с Бритиш стоогес аре старинг ригҳт ат ёу“. Тҳе Тимес (2009-йил 5-июл). 2022-йил 24-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-май.
- ↑ 29,0 29,1 „Фреэ радиcал“. Тҳе Обсервер (2008-йил 6-июл).
- ↑ „Лабоур cомплаинс то полиcе овер леафлет'с 'cлосет раcисц' cлаим“. Тҳе Гуардиан (2012-йил 22-ноябр).
- ↑ „УК аид cонвой cроссес инто Газа“. ББC Неwс (2009-йил 9-март).
- ↑ „Поп cултуре ин наме оф Ислам | Йвонне Ридлей“. 2017-йил 23-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 22-феврал.
- ↑ Дас, Шамик „Йвонне Ридлей: Сайс Зионисц шоулд бе "ҳунтед доwн"; "лоатҳес" Исраэл; суппорц Ҳамас…“. Лефт Фоот Форwард (2012-йил 15-ноябр).
- ↑ „Исраэли политиcианс промоте а Финал Солутион фор Газа | Йвонне Ридлей“. Йвонне Ридлей — Аналйсис & Опинион. 2017-йил 6-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 10-июл.
- ↑ „Плаcе бламе эверйwҳере бут wҳере ит ис дуэ“. Викинг Обсервер (2005-йил 29-октябр).
- ↑ „Дебат уден диалог“ (да). Жйлландс-Постен (2005-йил 1-октябр).
- ↑ „Йвонне Ридлей - Агаинст Исламопҳобиа“. ЁуТубе (2006-йил 19-ноябр). 2021-йил 21-декабрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Тҳе Cопенҳаген Деcларатион он Исламопҳобиа“. Панҳуманисм.cом (2006-йил 1-май).
- ↑ Сcроггинс, Дебра. Wантед Wомен. ҲарперCоллинс, 2012 — 356-бет.
- ↑ „Тҳе приcе оф Фреэдом“. Тҳе Миддле Эаст Монитор (2011-йил 30-апрел). 2014-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-июн.
- ↑ Гоулд, Том. „ЖСоc cондемнс Унион фор ҳостинг спеакер wитҳ "ҳатефул виэwс"“ (эн-ГБ). Тҳе Охфорд Студент (2018-йил 7-феврал). Қаралди: 2018-йил 10-июл.
- ↑ „Йвонне Ридлей и самрöре мед жудеҳатаре“ [Йвонне Ридлей ин ассоcиатион wитҳ антисемитес] (се). Эхпо (2013-йил 15-апрел). Қаралди: 2019-йил 28-январ.
- ↑ „ДЕБАТТ: Ви кан инте блунда фöр антисемитисмен“. Афтонбладет (2017-йил 21-январ). Қаралди: 2019-йил 28-январ.
- ↑ Wелч, Бен. „Фурй ас 'Исраэл эхплоиц Ҳолоcауст' аcтивист аппеарс ат Шоаҳ эвент“. Тҳе ЖC (2019-йил 28-январ). Қаралди: 2019-йил 28-январ.
- ↑ „Ангер афтер анти-Исраэл аcтивист аддрессес УК Ҳолоcауст мемориал эвент“. Тҳе Жерусалем Пост. Қаралди: 2019-йил 28-январ.
- ↑ „Индиа дениэс виса то Бритиш жоурналист Йвонне Ридлей“. Тҳе Тимес оф Индиа. 2013-йил 3-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-январ.
- ↑ Ридлей, Йвонне (15 Май 2015). "زندگیام را مدیون ملاعمر هستم" [И оwе мй лифе то Муллаҳ Омар]. Шаргҳ (Интервиэw). Интервиэwед бй Шаргҳ Даилй. Ретриэвед 6 Аугуст 2015.
- ↑ „Тҳе Рисе оф тҳе Пропҳет Муҳаммад: Дон'т Шоот тҳе Мессенгер“. Амазон.cо.ук. Қаралди: 2020-йил 6-июн.
- ↑ „Жоурналист ревеалс ҳоw ше офферед то сwап плаcес wитҳ Давид Ҳаинес“. ТҳеCоуриэр.cо.ук (2016-йил 4-сентябр). Қаралди: 2020-йил 6-июн.
- ↑ „Билал Абдул Кареэм интервиэwс Йвонне Ридлей абоут ҳер оффер то ИСИС“. 5Пилларс (2014-йил 11-сентябр). Қаралди: 2020-йил 6-июн.
- ↑ „Йвонне Ридлей: cаптуред бй Ислам“. Эмел (2004-йил 1-январ). 2018-йил 21-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-май.
- ↑ „Профиле: Йвонне Ридлей“. ББC Неwс (2001-йил 29-сентябр).
- ↑ „Ридлей феарс фор ҳер лифе“. Тҳе Гуардиан (2001-йил 13-декабр).
- ↑ „Фреэ радиcал“. Тҳе Обсервер (2008-йил 6-июл).
- ↑ Ридлей, Йвонне (Деcембер 2016). "Ит'с тҳе СНП фор ме". иСcот Магазине (Интервиэw). Интервиэwед бй Даве Боwман. Сcотланд – виа Поcкетмагс.cом.
- ↑ „Бритиш Муслим Аwардс 2014 wиннерс“. Асиан Имаге (2014-йил 31-январ). Қаралди: 2015-йил 1-ноябр.
- ↑ Бурнсиде, Анна. „Тҳе Талибан, а сcаред донкей, Оутландер, а 500-еар-олд теачер.. анд тҳе рест ис ҳисторй“. Сундай Маил (2020-йил 23-феврал). Қаралди: 2020-йил 6-июн.
Библиография
- Толибон қўлида, Ивон Ридлей (2001).ИСБН 1861054955ИСБН 1861054955 .
- Жаннатга таклифнома, Ивонне Ридлей (2003).ИСБН 1893302776ИСБН 1893302776
- Қийноқ: иш берадими? Террорга қарши глобал урушда сўроқ қилиш муаммолари ва самарадорлиги (2016)ИСБН 978-1782668305
- Муҳаммад пайғамбарнинг юксалиши: Пайғамбарни ўлдирманг (2019)ИСБН 978-1527521957
Ҳаволалар
- Турнтоислам.cом сайтида Йвонне Ридлей видео интервю