За нами Москва
| За нами Москва | |
|---|---|
| Режиссёр(лар) | Мажит Бегалин |
| Ссенарий муаллиф(лар)и |
Василий Соловёв Мажит Бегалин |
| Ролларда |
Всеволод Санаэв Каукен Кензҳетаэв Владлен Давйдов Асанбек (Арсен) Умуралиэв Куатбай Абдреимов Анатолий Голик |
| Бастакор(лар) | Эдвард Хагагортян |
| Студия | Қозоқфилм |
| Давомийлик | 89 минут |
| Мамлакат |
 СССР |
| Тил | русча |
"За нами Москва" — (русча За нами Москва) — 1967-йилда „Қозоқфилм“ киностудиясида суратга олинган совет бадиий филми. Бауиржан Момишули китоблари ва материаллари асосида яратилган қаҳрамонлик филми.
Тавсиф
Филм панфиловчи ёзувчи Бауиржан Момишулининг китоблари ва материаллари асосида қаҳрамонлик кино ҳикоясини тақдим этади[1]. Суратга олиш ишлари Москва чеккасида ва Беларус яқинида бўлиб ўтди.Ссенарий учун материал сифатида Бауйржон Момишулининг ўз хотиралари асосида ёзилган „Москва орқамизда“ романидан фойдаланган. Дастлаб режиссёр Мажит Бегалин Александр Бекнинг „Волоколамск шоссеси“ асари асосида суратга тушган, бироқ филмнинг муносиб қисми суратга олиниб бўлгач, Александр Бекнинг ўзига баъзи тафсилотлар ёқмаган. Суратга олишни тўхтатиш керак эди. „Бошқа халқларнинг қаҳрамонлигини таъкидлашнинг ҳожати йўқ, бу руслар ва немислар ўртасидаги уруш“ - Бек ўзининг норозилиги сабабини шундай тушунтирди. Гарчи бу жангда катта рол Қозоғистон қаҳрамонларига тегишли эканлиги ҳаммага аён бўлса-да, чунки Панфилов дивизияси айнан Олма-Ота шаҳрида тузилган. Умуман олганда, филм 1941-йилда Москва яқинидаги Волоколамск йўналишида жанг қилган, фашистларни тўхтатган ва қарши ҳужумга ўтган афсонавий Панфилов дивизиясига бағишланган. Натижада Мажит Бегалин бу вазиятдан чиқиш йўлини излай бошлади. Ёрдам сўраб у Бауиржон Момишулининг ўзига мурожаат қилди. Филм учун материал сифатида машҳур лашкарбоши ўз романини тақдим этди[2].
Бауиржон Момишули 1941-йил сентабрдан генерал-маёр И.Панфилов қўмондонлигидаги афсонавий дивизия таркибида жангларда қатнашган, 1073-ўқ полкининг 1-баталёнига қўмондонлик қилган. Вермахтнинг 1941-йил 16-ноябрдан 18-ноябргача Москвага қарши иккинчи умумий ҳужуми чоғида Б.Момишули қўмондонлигидаги баталён Москва яқинидаги Матрёнино қишлоғи яқинидаги Волоколамск шоссесида қаҳрамонларча жанг қилди.Баталон командирининг моҳир раҳбарлиги фашистларни шу бурилишда уч кун ушлаб туришга имкон берди.Шундан сўнг катта лейтенант Б.Момишули баталённи қамалдан жанговар шай ҳолатда олиб чиқди. 1942-йилда Москва жангида кўрсатган жасорати ва қаҳрамонлиги учун Б.Момишулига Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони берилган, бироқ бу унвон 1990-йил 11-декабрда вафотидан кейин берилган
Ролларда
- Генерал Панфилов ролида Всеволод Санаэв
- Каукен Кензҳетаэв — уруш фахрийси Бауйржан Момишули
- Владлен Давйдов — Армия қўмондони
- Асанбек (Арсен) Умуралиэв — Бауйржан Момишули ёшлигида
- Қуатбай Абдреимов — Раҳимов
- Анатолий Голик — Брудний
- Борис Бйстров
- Вячеслав Подвиг — сиёсий инструктор
- Олег Мокшанцев
- Иван Савкин
- Олеся Иванова
- Сергей Юртайкин
- Нуржуман Ихтимбоэв
Суратга олиш гуруҳи
- Режиссёр: Мажит Бегалин
- Ссенарий муаллифи: Василий Соловёв, Мажит Бегалин
- Оператор: Асхат Ашрапов
- Дизайнерлар: Виктор Леднев, Идрис Карсакбаэв
- Бастакор: Эдуард Хагагортян
- Овоз муҳандиси: Стефан Першин
Мукофотлар ва қизиқарли фактлар
КПСС Москва шаҳар қўмитаси Бауржан Момишулининг Кубага ташрифига тайёргарлик кўриш чоғида Бауржан Момишулидан кубалик дўстларга „Орқамиздаги Москва“ картинасини кўрсатишни сўради.Фидел ва Раул Кастро Бауржан Момишулини илиқ кутиб олиши. Филм Гавананинг бош майдонида намойиш этилди. Куба аскарлари шу қадар ғайратли эдики, улар экранга ўқ узиш орқали ўз муносабатини билдиришди. Ушбу филм бутун дунёда эътирофга сазовор бўлди. Шундай қилиб, фестивалда Фрунзенинг „Москва орқамизда“ филми уруш ҳақидаги энг яхши филм деб топилди ва Ўрта Осиё ва Қозоғистон киноижодкорларининг Фрунзе шаҳрида бўлиб ўтган ВИИ танловида тўққизта мукофотдан бештасини, бош мукофот ва 1-даражали дипломни қўлга киритди. „Энг яхши эркак роли учун“ мукофоти актёр Асанбек Умуралиэвга топширилди.
Техник тафсилотлар
„МОСКВА БИЗ УCҲУН“ СССР,ҚОЗОҚФИЛМ,1967, с/б, 9 соат, 2475 м, w/э, рев., 90 мин.
Манбалар
- ↑ „За нами Москва“. «Мега энциклопедия Кирилла и Мефодия К». 2014-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-август 2014-йил.
- ↑ „Москва, как много в этом слове...“. «газета Экспресс К». 2014-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-август 2014-йил.
Ҳаволалар
- Москва орқамизда[сайт ишламайди]