Ziyosfera

Zamonaviy tipografika

"Мекан"нинг 3-сонли нашри „Қизил“ номли муқоваси.

Замонавий типографика – 1920-йилларда ўз тарафдорлари ХИХ асрнинг охирида типогафика ва дизайн пасайиши деб ҳисоблаган нарсага қарши реаксияни билдирган тамойил эди. У асосан Жан Цчичолд ва Бауҳаус типографлари Ҳерберт Баер, Лáсзлó Моҳолй-Нагй, Эл Лисситзкй ва бошқалар асарлари билан боғлиқ.

Дизайн консепсияси

Замонавий типогафика замонавий, универсал алоқа усулини акс эттирган. Ушбу дизайн консепсияси пассив, деярли автоматик – онгсиз кўриш тажрибаси билан таъминланади. Бу хабарнинг график дизайнер/продусери ва хабарни қабул қилувчи аудиториянинг ҳам оқилоналигига боғлиқ. Ҳис қилишнинг ўзига хос амаллари оддий кўришдир; ўқувчи пассив, бўшаш ва обектив. "[Типографик услуб ва лаёут] маъно узатишни тўсқинлик қилмайди. " [1] Жан Цчичолд замонавий типографиканинг принсипларини 1928 йилги „Янги типографика“ китобига кўчириб берди[2]. Кейинчалик у бу китобда қўллаб-қувватлаган фалсафани фашист деб рад этди, аммо у жуда таъсирли бўлиб қолди.

Шрифт

Илк замонавий типографиканинг белгилари санс-сериф шрифтидир. „Ўзининг соддалиги, чизиқларининг тенг оғирлиги ва яхши мувозанатли нисбати туфайли санс сериф ёқимли ва осонлик билан фарқланадиган сўз услубларини шакллантиради – матннинг ўқиш учун осон бўлиши энг муҳим элемент“[3].

Мақсад

Замонавий типографика матн функсияларидан кўринадиган шаклини ривожлантиришни биринчи мақсад сифатида белгилайди. Модернист(замонавий) дизайнерлар учун чоп этилган ҳар қандай нарсадаги таркибини соф ва тўғридан-тўғри ифодалаш муҳимдир: „Технология ва табиат асарларида бўлгани каби, 'форм' функциялардан ташқари яратилиши керак. Фақат шунда биз замонавий инсон руҳини ифодалайдиган типогафикага эришишимиз мумкин. Босилган матннинг функсияси – бу мулоқот, таъкидлаш (сўз қиймати) ва таркибнинг мантиқий кетма-кетлиги“[2]. „Замонавий типогафиканинг тенденсияси соддалик ва ўқиш қобилиятига қаратилган, инсон кўзининг уйғунлик ва осонлик излаш учун табиий мойиллигига мос келадиган шаклларни ишлатади“[3].

Кўриш модели

Бу хабарни замонавий таржима қилиш обективлик ва нейтрал(бетарафлик)ини англатади. Босма технология орқали қайта ишланадиган график дизайндаги муаммолар ва тажрибаларни визуал линиявий тартибга солади. Фақат битта нуқтайи назар бор. Дизайнер диайн қандай кўринишини назорат қилиш керак деб ўйлайди. Бу кўриш моделида кўзловчи ва расм ўртасидаги ўзаро алоқа рад этилади ва ички таркибимиз биз олувчи таассуротларни ўзгартирмайди, деб таъкидлайди. Замонавий дизайнернинг мақсади – томошабиннинг кўрувчи қисмини назорат қилиш, шу йўсин маълумот бевосита етказилади. Замонавий дизайн кўзни назорат қилишга ҳаракат қилиб, кўзнинг турли жойларга тарқаб кетишини олдини олади[4]. Беатрих Вард 1932-йилда замонавий босма нашрда типогафика қоидалари ҳақида машҳур мақола ёзган. Унинг фикрича, „контейнер“ ҳақида ҳамма нарса „у ерда бўлган гўзал нарсани ошкор қилиш ва яшириш учун ҳисобланмайди“. Модернизм дизайнерлари учун типогафикани яхши танлаш „У қандай кўриниши керак?“ эмас, балки „У нима қилиши керак?“ деган саволдир[5]. Б. Wард „Яхши ишлатилган турни тур сифатида кўринмас деб айтганда, ўзига чек қўяди.“[5] У босма асарнинг санъат сифатини рад этади, чунки унинг фикрига кўра, унинг вазифаси дизайнернинг ўзини ифодалаш, балки унинг асосий вазифасини бажаришни англатмайди. хабарни узатиш. Ушбу сўзлар Бауҳаус, конструкционизм, футурисмнинг замонавий соддалиги ва архитектура каби типогафика ҳам функционал бўлиши керак деган даъволарига мувофиқдир.

Яна қаранг

  • Замонавий типографийканинг кашшофлари
  • Курт Швиттерс
  • Пиэт Зwарт
  • Александр Родченко
  • Россия авангардияси ~ 1890-1930-йилларда рус ва совет санъат ҳаракати
  • „Де Стижл“ – 1917 йилда ташкил этилган Голландия санъат ҳаракати
  • Неопластика – Раcионалисмни қўллаб-қувватлайдиган санъат назарияси
  • Виктория даври
  • Саноат инқилоблари

Манбалар

  1. ↑ МcЛуҳан, Маршалл. Тҳе Гутенберг Галахй'. Университй оф Торонто Пресс, 1968 — 258-бет. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Цчичолд, Ж.. Тҳе Неw Тйпограпҳй: А Ҳандбоок фор Модерн Десигнерс. Университй оф Cалифорниа Пресс [1928], 1998. ИСБН 9780520071476. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Киббеэ, W (1948). "Модерн Трендс ин Тйпограпҳй". Тҳе Америcан Жоурнал оф Эcономиcс анд Соcиологй 7 (2): 2015–220. дои:10.1111/ж.1536-7150.1948.тб00677.х. Арчивед фром тҳе оригинал он 2006-10-03. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20061003134946/ҳттп://www.стcсиг.орг/мгт/доcс/МодернТрендсинТйпограпҳй.пдф. 
  4. ↑ Зелман, С „Лоокинг инто Спаcе“, . Грапҳиc Десигн анд Реадингс оф ан Унеасй Релатионшип Сwансон Г: . Алтwортҳ Пресс, 2000 — 53-бет. ИСБН 978-1581150636. 
  5. ↑ 5,0 5,1 Wарде Б: „Тҳе Cрйстал Гоблет“, (1932). Тҳе эссай wас фирст гивен ас ан аддресс то тҳе Соcиэтй оф Тйпограпҳиc Десигнерс ин Лондон. Латер публишед ин Тҳе Cрйстал Гоблет – Сихтеэн Эссайс он Тйпограпҳй, пп. 91–92. Wорлд Публишинг, 1956.

Адабиётлар

  • Бенжамин, Wалтер (1935), Механик репродуксия давридаги санъат иши, эсай.
  • Клер, Кате (1999), А Тйпограпҳиc Wоркбоок: Тарих, техник ва санъаткорлик учун дастлабки қўлланма, Ню-Ёрк: Жон Вили ва ўғиллар.
  • Ҳеллер, Стевен (2002), График дизайн ўқувчи, Аллwортҳ Пресс.
  • Романйшйн, Роберт Д., Технология Симптом ва орзу, Лондон: Роутледге.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Zamonaviy_tipografika" dan olindi