,,Зарбулмасал" арабча зарб ва масал со'зларининг қо'шилишидан ҳосил бўлган со'з бо'либ, ,,масаллар йиг'индиси" ма'носини англатади. Масал со'зи о'тмишда биз ҳозир қо'ллайдиган мақол ма'носида ишлатилган. Зарбулмасал мақол, матал ва рамзли ҳикоялар асосида яратилган таълимий ҳикоялар. Бундай ҳикоялар кўпинча панд-насиҳат маъносида бўлиб, маълум ғояни ёритиш учун хизмат қилади. Зарбулмасалларда мажозий маъно, киноя, разм етакчи бадиий восита сифатида қўлланилган.
«Калила ва Димна», «Марзбоннома», «Синдбоднома», «Қобуснома», Саъдий Шерозийнинг «Гулистон»и, Муҳаммад Али Ҳабалийнинг «Жоме ут-тамсил» асари зарбулмасалга мисол бўлади. Гулханийнинг «Зарбулмасал» асари ушбу жанрнинг мукаммал намуналаридан бири ҳисобланади.

Зарбулмасал — мақол, матал ва рамзли ҳикоя асосида яратилган таълимий ҳикоялар. З.да муайян ҳикоялар таркибида, уларнинг хулосаси сифатида маталлар келтирилади. Баъзан масал, маталларнинг мазмуни асосида ҳикоялар яратилади. Бундай ҳикоялар кўпинча панднасиҳат маъносида бўлиб, маълум ғояни ёритиш учун хизмат қилади. З.да мажозий маъно, киноя, рамз етакчи бадиий восита сифатида қўлланади. "Калила ва Димна", "Марзбоннома", "Синдбоднома", "Қобуснома" ва Саъдий Шерозийнинг "Гулистон"и, Муҳаммад Али Ҳабалийнинг "Жоме уттамсил" асари З.га мисол бўлади. Гулханий ва Рожийнинг "Зарбулмасал" лари, З.нинг мукаммал намуналари ҳисобланади.[1]


Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил