Zarubavel

Зарубавел (ибронийча: זְרֻבָּבֶל — „Бобил уруғи“, оссурия-бобилча исм, шунингдек, Зеруббавел бен Шалтиэл) — Библияда Яҳудонинг форс ҳокими (Агг. 1:1), яҳудийларнинг машҳур раҳбари, унинг бошчилигида яҳудий асирларининг биринчи гуруҳи (42 360 киши — Эздр. 2:64) Бобил асирлигидан Яҳудога қайтишган. Қайтиш одатда милоддан аввалги 538-520-йилларга тўғри келади.
Таржимаи ҳоли
Зарубавел шоҳлар Довуд ва Сулаймон авлодидан келиб чиққан (Мф. 1:12). Шу боис одамлар унга шаҳзода сифатида қарашди. Буюк Кир ИИ уни халқнинг мас’ул ҳукмдори этиб тайинлайди ва унга кўчиб келувчилар тақдирини тартибга солишни буюради. Икки йил ўтгач, Қуддусга келганида, Зарубавел Қуддусдаги Иккинчи Маъбаднинг пойдеворини қўяди (Эздр. 3:8. биринчи маъбад милоддан аввалги 586-йилда Яҳудодаги навбатдаги исёндан сўнг Бобил шоҳи Навуходоносор томонидан вайрон қилинган). Иосиф Флавийнинг хабар беришича, Зерубавел Форс шоҳи Доронинг қўриқчиси бўлиш шарафига муяссар бўлган[1].
Зерубавел Яҳудодаги фуқаролик ва диний ҳаётга алоҳида эътибор берган ва самарияликларга қарши қақшатқич уруш олиб борган. Унинг исми Инжилнинг „Қариндошлик китоби“да Довуднинг ўғли ва Масиҳнинг (Исо Масиҳ) аждодларидан бири сифатида келтирилган.
У Эзра ва Нахимиё китобларида, шунингдек, 1 Солномаларда (фақат насабнома бўлимида), Хаггай, Закариё ва Матто ва Луқо Хушхабарларида (Исонинг насабномаси) эслатиб ўтилган.
Шешбацар
Эздр. 3:8 ва Эздр. 5:14 матнларида кутилмаганда ва ҳеч қандай изоҳсиз бошқа қайд этилмаган ҳукмдор Шешбаззар тилга олинади ва кейинги сатрларда унинг ўрнида Зарубавел тилга олинади. Шу муносабат билан, Библияшунос тарихчилари ўртасида у Зарубавел билан айни инсонми ёки ундан олдинги (эҳтимол, 1-Солномада эслатиб ўтилган Зерубавелнинг амакиси Шеназар билан бир инсон бўлган)ми, деган баҳс бор 1Пар. 3:18).
Манбалар
- ↑ Иудейские древности, кн.11, гл.3:1
Яна қаранг
Адабиётлар
- Лопухин А. П. Зоровавел // Энсиклопедический словар Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1894. — Т. ХИИа. — С. 685.
- Зоровавел // Библейская энсиклопедия архимандрита Никифора. — М., 1892. — Т. ИИ. — С. 29.
- Свящ. Димитрий Юревич. Зоровавел // Православная энсиклопедия. — М., 2009. — Т. ХХ: „Зверин в чест Покрова Пресвятой Богородици женский монастир — Иверия“. — С. 334-337. — 752 с. — 39 000 экз. — ИСБН 978-5-89572-036-3.