Zefta
Зефта арабча: زفتى, талаффузи: ˈзефтæ, қибтийча:ⲍⲉⲃⲉⲑⲉ Зеветҳе[3]) Мисрнинг Ғарбия муҳофазасида жойлашган Нил делтасидаги шаҳар. Дақаҳлия муҳофазасининг Мит Ғамр шаҳри ва Зефта орасидан Нил дарёси оқиб ўтади.
Зефта арабча: زفتى | |
|---|---|
| Шаҳар | |
| 30°42′51.12″Н 31°14′39.3″Э / 30.7142000°Н 31.244250°Э | |
| Мамлакат | Миср |
| Муҳофаза | Ғарбия муҳофазаси |
| Майдон | 197.4[1] км2 (76.2 кв ми) |
| Маркази баландлиги | 16 м |
| Аҳолиси (2021[2]) |
442 721 |
| Вақт минтақаси | УТC+2 |
|
| |
Тарихи
12-асрда Зефта муҳим минтақавий савдо маркази эди, айниқса тўқимачилик маҳсулотлари эди. Ипак, зиғир, индиго, кунжут ва қанд у ерда сотилган ва сотиб олинган товарлар эди. Ушбу маҳсулотларнинг айримлари маҳаллий даражада истеъмол қилинган бўлса, бошқалари бошқа шаҳарларга, хусусан Қоҳирага жўнатилган[4].
1670-йилларда Усмонли империясининг бош амалдори Аббос оға турли хил Миср мулкларидан иборат катта вақф йиғди. Зефта ўзи тақдим этган энг кўп мулкка эга бўлган ва Жейн Ҳетуэй уни „севимли хайрия“ деб атаган[4]. Аббос оғанинг Зефтадаги вақфлари орасида қаҳва донлари майдаланадиган ва қовуриладиган ҳамда унга тегишли қаҳвахона бўлган катта мажмуа бор эди[5][4]. Ҳетуэйнинг фаразига кўра, савдо маркази сифатида аввалги аҳамиятини ҳисобга олган ҳолда, 17-асрда Зефта Сувайшдан Қоҳирага қаҳва олиб кетувчи кемалар учун муҳим тўхташ нуқтаси бўлган. Зефтадан қаҳва бошқа шаҳарларга истеъмол қилиш учун олиб кетилган[4]. Аббос оғанинг Зефтадаги бошқа мулклари — қайсарийя, карвонсарой, 15 та дўкон, 2 та устахона, Қур’он ўқитиладиган мадраса бўлган. Мадраса мулкдаги ягона мактаб эди. У Зефта табибларига тўртта идиш ҳам қолдирган, бу вақф мулклари кўчмас мулкдан иборат бўладиган камдан-кам ҳолатдир[4].
Мисрдаги 1885-йилги аҳолини умумий рўйхатга олишда Зефта Ғарбия муҳофазасидаги ўзининг туманидаги шаҳар сифатида қайд этилган, шаҳар аҳолиси 11 087 киши (5 571 эркак ва 5 516 аёл) бўлган[6].
Зефта замонавий Миср тарихида 1919-йилги қўзғалон даврида машҳур бўлган. Ўшанда инглиз истилоси Саад Зағлул пошони Вафт партиясининг бошқа етакчилари билан бирга Мисрда чиқариб юборган ва Малтага сургун қилган, Муҳаммад ал-Кафровий пошо ва Юсуф ал-Гуинди бошчилигидаги Зефта халқи бош кўтарган ва Зефта Республикаси мустақиллигини эълон қилган. Зефта шаҳарчасида авиация соҳасида ишлайдиган Мустафо Юнус, ҳисобчи Фуад Юнис ҳамда муҳандис Муғад Юнус туғилган[манба керак].
Зефта, Нил оқимини бошқариш учун 1881—1952-йилларда қурилган Нил тўсиқларидан бири жойлашган жойдир.
Зефтада туғилган таниқли шахсларга қуйидагилар киради: Кимон Эван Маренго, Мустафо Камол Толба, Мустафо ал-Сайид, Марк ибн Кунбар, Аҳмад Саиф ал-Ислом Кештий, Эман Ҳасбулло Олий, Самира Мусо ва Самир ал-Асвод.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ „Геонамес.орг. Зефта, Эгйпт“. Қаралди: 2020-йил 30-май.
- ↑ „Зифтā (Марказ, Эгйпт) - Популатион Статистиcс, Чарц, Мап анд Лоcатион“. cитйпопулатион.де. Қаралди: 2023-йил 18-март.
- ↑ Эмиле Амéлинеау. Ла гéограпҳиэ де л’Эгйпте à л'éпоқуэ cопте. — Парис: Импримериэ натионале, 1893. — 690 п
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Ҳатҳаwай, Жане (1994). "Тҳе Wеалтҳ анд Инфлуэнcе оф ан Эхилед Оттоман Эунуч ин Эгйпт: Тҳе Wақф Инвенторй оф ʿАббāс Агҳа". Жоурнал оф тҳе Эcономиc анд Соcиал Ҳисторй оф тҳе Ориэнт 37 (4): 302–303, 307–308. дои:10.2307/3632654.
- ↑ Ҳатҳаwай, Жане. Тҳе Араб Ландс ундер Оттоман Руле: 1516-1800. Роутледге, 2014 — 177-бет. ИСБН 9781317875635. Қаралди: 2020-йил 30-май.
- ↑ Эгйпт мин. оф финанcе, cенсус депт. Реcенсемент гéнéрал де л'Éгйпте, 1885 — 320-бет. Қаралди: 2020-йил 21-июн.