Зиновий (Земен) Александрович Ройзман (1941-йил 11-сентябр, Одесса – 2022-йил 6-июн, Москва) – совет ва рус кинорежиссёри, ссенарийнавис, ёзувчи, драматург ва публицист. Россия Федерациясида хизмат кўрсатган артист (2018).

Зиновий Александрович Ройзман
Таваллуди 11-сентябр 1941-йил
Вафоти 6-июн 2022-йил(2022-06-06)
(80 ёшда)
Москва, Россия
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР→Rossiya bayrogʻi Россия
Касби кинорежиссёр, ссенарийнавис, аниматор, драматург, публицист
Фаолият йиллари 1963—2017

Ҳаёти

Зиновий Ройзман 1941-йил 11-сентябрда Одесса шаҳрида туғилган. Руминия томонидан Одесса тўлиқ босиб олинишидан сал аввал у қариндошлари билан денгиз орқали шаҳардан олиб чиқилиб, Ўрта Осиёга эвакуация қилинган. Эвакуация пайтида Ройзманнинг онаси тиф билан касалланган ва шу сабабли у 9 ойни ўзбек оиласида ўтказган ҳамда у ерда ўзбек аёли томонидан эмизилган[2].

Бир неча кўчишдан сўнг Ройзман Тошкентга жойлашган Пластмасса буюмлари заводида пайвандчи бўлиб ишлаган[3]. А.Н.Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтининг режиссёрлик факултетини тамомлаган[4].

1963-йилдан Тошкентдаги Республика қўғирчоқ театри режиссёри ва актёри, 1964-йилдан „Ўзбекфилм“ киностудияси директори бўлган. У ўндан ортиқ анимацион филмларга режиссёрлик қилган. Бир қатор анимацион филмлар ссенарийси муаллифи, „Наштар“ сатирик киножурналида бир нечта ҳикоялар муаллифи ва режиссёри ҳисобланади.

Тошкент нашриётларида чоп этилган „Олтин кўйлак“ спектакли, болалар учун китоблар (шундан „Кутилмаган айиқ ҳақида“, „Ҳақиқий дўстлар“) муаллифи ҳисобланади. 1990-йилларда у Таллинн журналида (Эстония) кино ва телевидениэ ҳақида ёзган[5].

1960-йилларнинг ўрталаридан бошлаб бадиий филмларда ишлаган. „26-да отма“ (реж. Р. Ботиров), „Фарҳоднинг жасорати“ (реж. А. Хачатуров), „Чинара“ (уч қисмли телефилм реж. З.Собитов) бадиий филмларида иккинчи директор бўлган. 1977-йилда ўзининг „Иссиқ қуёш остидаги уй“ номли биринчи бадиий филмини суратга олган, у Ленин комсомол мукофоти ва тўртта мукофотга сазовор бўлган.

1990-йиллар бошида Ройзман „Жимлик кодекси“ филмининг яратувчиси сифатида республика ҳокимиятларининг кескин танқидига учраган ва 1992-йилда Ўзбекистонни тарк этишга қарор қилган. Бир мунча вақт кинодаги ишини қолдириб, чет элга кетган онаси томонидан совға қилинган Москвадаги кичкина квартирада яшаган. Икки йил давомида Москванинг Шимолий бозорида юк ташувчи бўлиб ишлаган ва директорнинг сўзларига кўра „кино ҳақида ўйлашни унутган“[6].

1998-йилда „Чехов ва Ко“ телевизион филмида Ройзман муваффақиятли иштирок этган.

Режиссёр ўзи ишлаб чиқарган барча филмлардан иккитасини алоҳида ажратиб кўрсатган: „Иссиқ қуёшдаги уй“ филми (1977) ва „Ҳар кимнинг ўз уруши“ телесериали (2010).

Зиновий Ройзман 2022-йил 6-июнда Москвада вафот этган. У 9-июнда Востряковский қабристонига дафн қилинган[7][8].

Мукофотлар

Манбалар

  1. ↑ „Страница «Ройзман Зиновий (Земен) Александрович» на сайте «Московские могилы»“. 2023-йил 2-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-январ.
  2. ↑ „Интервью З. Ройзмана Тиграну Манасяну (Ҳаяса Неwс)“. 2014-йил 7-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 31-март.
  3. ↑ „Узбекский кинематограф СССР. Зиновий Ройзман“. 2014-йил 19-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 18-апрел.
  4. ↑ „З.Ройзман на сайте гильдии кинорежиссёров России“ (деадлинк). 2013-йил 31-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 18-апрел.
  5. ↑ „Режиссёр и сценарист Зиновий Ройзман отмечает юбилей“ (деадлинк). 2014-йил 13-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 12-апрел.
  6. ↑ „Режиссёр Ройзман: «Близнецы» вылечили меня от ностальгии“. 2014-йил 7-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 31-март.
  7. ↑ „Ушёл из жизни режиссёр Зиновий Ройзман“. 2022-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 6-июн.
  8. ↑ „Ройзман Зиновий Александрович | Филологический некрополь“ (ру-РУ). 2023-йил 17-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 4-октябр.
  9. ↑ „Указ Президента Российской Федерации от 9 мая 2005 года № 536 « О награждении государственными наградами Российской Федерации»“. 2018-йил 6-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 23-апрел.
  10. ↑ „Указ Президента Российской Федерации от 30 мая 2018 года № 281 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»“. 2018-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 31-май.

Ҳаволалар

Видеолар